Πώς να ανάβετε σωστά το τζάκι και τι πρέπει να γνωρίζετε!

Η θέρμανση με τζάκι μπορεί να κρίνεται ως ρομαντική, σχετικά φτηνή και -όταν γίνεται σωστά- φιλική προς το περιβάλλον, αλλά ορισμένες φορές μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.

Η θερμαντική απόδοση του αστικού τζακιού, είναι μόλις 15% της θερμότητας και παράγεται από την καύση των ξύλων, ενώ η ζέστη που παρέχει είναι μόνο τοπική και συνεισφέρει ελάχιστα στη συνολική θέρμανση ενός σπιτιού. Αλλά η χρήση θέλει προσοχή, καθώς τα μικροσωματίδια και τα βλαβερά αέρια που εκλύονται εξαιτίας λάθος καυσίμων υλών ή κακού εξαερισμού, βλάπτουν την υγεία. Οι ειδικοί τονίζουν ότι απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς μεγάλο μέρος του καπνού παραμένει μέσα στο σπίτι. Σε κάθε περίπτωση που χρησιμοποιείται το τζάκι, είναι απαραίτητο να παραμένει ένα μισάνοιχτο παράθυρο, για την ανανέωση του εσωτερικού αέρα στο διαμέρισμα.

Είναι το ντάμπερ ανοιχτό;

Πολύ συχνά ξεχνάμε να το ανοίξουμε και επίσης είναι πολύ συχνό το ενδεχόμενο να μην ανοίγει αρκετά λόγω ζημιάς από υγρασία ή μεγάλης συσσώρευσης υπολειμμάτων καύσης ή βρωμιάς. Ένας καλός καθαρισμός συχνά λύνει το πρόβλημα.

Είναι τα ξύλα πράσινα ή βρεγμένα;

Αν το ξύλο δεν είναι εντελώς στεγνό παράγει περισσότερο καπνό από ότι θερμότητα με αποτέλεσμα η καμινάδα να μην δουλεύει καλά.

Είναι η καμινάδα αρκετά ψηλή;

Για να λειτουργήσει καλά μια καμινάδα πρέπει να έχει ενεργό ύψος τουλάχιστον τρία με τέσσερα μέτρα και τουλάχιστον ένα μέτρο πάνω από την οροφή. Επίσης πρέπει να βρίσκεται τουλάχιστον τρία μέτρα μακριά από κάθε εμπόδιο όπως άλλο κτίριο ή δέντρο. Αν αυτά δεν τηρούνται τότε το τζάκι θα καπνίζει ιδιαίτερα όταν έχει άνεμο.

Είναι η καμινάδα καθαρή;

Η σταδιακή συσσώρευση υπολειμμάτων στα τοιχώματα της καμινάδας μειώνει την ενεργή διατομή της. Σκεφτείτε ότι μια εναπόθεση πάχους ενός εκατοστού αρκεί για μείωση ελκυσμού της τάξης του 20% για ένα σύνηθες τζάκι. Η πιθανότητα μιας φωλιάς επίσης είναι εξαιρετικά μεγάλη καθότι τα πουλάκια εξαπατώνται από το σχήμα της καμινάδας και το περνάνε για κουφάλα δέντρου.

Είναι ο αγωγός αρκετά μεγάλος;

Είναι πολλά αυτά που παίζουν ρόλο στο μέγεθος του αγωγού της καμινάδας αλλά σε γενικές γραμμές ο χώρος καύσης δεν πρέπει να υπερβαίνει σε μέγεθος το δεκαπλάσιο της διατομής του αγωγού. Αν αυτό δεν ισχύει τότε η καμινάδα δεν θα είναι σε θέση να τραβήξει τον καπνό της καύσης και θα πρέπει να μειώσετε τον χώρο καύσης.

Έχετε εξωτερική καμινάδα;

Μην ξεχνάτε ότι η πίεση του ζεστού αέρα είναι αυτή που ευθύνεται για την ανοδική του κίνηση. Αν η καμινάδα σας ή κάποιο τμήμα της βρίσκεται στο εξωτερικό του σπιτιού τότε δεν προστατεύεται επαρκώς από το κρύο του περιβάλλοντος και ψύχει τον αέρα στο εσωτερικό της. Όταν η καμινάδα είναι εξωτερική η θέρμανση της καμινάδας είναι πιο δύσκολη και αυτό δυσκολεύει την έναρξη της φωτιάς. Καλό είναι να κρατάτε έστω και μια μικρή εστία διαρκώς αναμμένη για να διατηρείται η θερμοκρασία της καμινάδας.

Μήπως το σπίτι σας είναι περισσότερο στεγανό από όσο πρέπει;

Τα τζάκια τραβάνε μεγάλες ποσότητες αέρα μέσα από τον χώρο και τις στέλνουν μέσω της καμινάδας έξω από αυτόν. Ο αέρας στο εσωτερικό του σπιτιού πρέπει να έχει τρόπο να αναπληρώνεται. Το «κακό» στα επαρκώς μονωμένα σπίτια είναι ότι δεν υπάρχει δίοδος στον εξωτερικό αέρα με αποτέλεσμα η φωτιά στο τζάκι να πνίγεται. Μια πρόσκαιρη λύση είναι να ανοίγετε το παράθυρο ώστε να αναζωογονείται το σπίτι, αλλά θα πρέπει να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα με κάποια μόνιμη λύση καθώς ελλοχεύει ο κίνδυνος διαρροής μονοξειδίου του άνθρακα μέσα στο σπίτι.

Μήπως το σπίτι είναι εντελώς αμόνωτο;

Ειδικά αν το σπίτι έχει πατάρι υπάρχει πιθανότητα το τζάκι να τροφοδοτείται με πολύ περισσότερο αέρα από όσο χρειάζεται με αποτέλεσμα να φουντώνει η φωτιά και όχι μόνο να μην ζεσταίνεται ο χώρος αλλά να υπάρχει και αυξημένος κίνδυνος ανάφλεξης της καμινάδας. Φροντίστε να έχετε κλειστές τις πόρτες όλων των χώρων ώστε να μειώνεται η πρόσβαση του αέρα στο χώρο που είναι το τζάκι.

Έχετε απορροφητήρα στον χώρο που έχετε και το τζάκι;

Και τα δύο τραβάνε αέρα μέσα από τον χώρο οπότε ανταγωνίζονται μειώνοντας έτσι την απόδοση του τζακιού

Οι καθαριστές τζακιών, έχουν πάψει πλέον να εκπλήσσονται από τα υπολείμματα της καύσης:

Παπούτσια, κρεμάστρες, βερνικωμένα ξύλα, ρίχνονται στην φωτιά χωρίς να σκέφτεται κανείς ό, τι πρόκειται για «βόμβες περιβάλλοντος» στο εσωτερικό του σπιτιού, αλλά και στο περιβάλλον. Για παράδειγμα όταν καίγονται ξύλα περασμένα με λούστρο ή χρώμα, εκλύονται δηλητηριώδεις χημικές ουσίες, όπως η διοξίνη, που επιβαρύνουν την ανθρώπινη υγεία. Απαγορεύεται ρητά η καύση βαμμένων (ειδικότερα με λαδομπογιές) ή βερνικωμένων ξύλων, κομματιών από έπιπλα και κάθε είδους πλαστικού, καθώς οδηγούν σε εκπομπή τοξικών αερίων μέσα και έξω από το σπίτι. Απαγορεύεται, επίσης, η χρήση χημικών προσαναμμάτων. Είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούνται φυσικά προσανάμματα όπως δαδιά.

Αποφεύγετε επίσης την αγορά ξυλείας εμποτισμένης με χημικά, που αποσκοπούν σε αργή καύση και εύκολο άναμμα, γιατί μεταφέρονται στο έδαφος και έτσι μπαίνουν στη διατροφική αλυσίδα. Βασικός κανόνας λοιπόν είναι η καύση ανεπεξέργαστου ξύλου.

Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνετε όταν αγοράζετε ξύλα. Θα πρέπει να ελέγχετε αν είναι στεγνά ή αν έχουν «ποτίσει» από την υγρασία του περιβάλλοντος ή και τη βροχή, δηλαδή αν ο έμπορος τα έχει αφήσει εκτεθειμένα. Το στεγνό ξύλο εξασφαλίζει την τέλεια καύση. Αντίθετα, το υγρό κούτσουρο μειώνει τη θερμική απόδοση και παράγει επιβλαβή αέρια. Ωστόσο, δεν είναι λίγοι εκείνοι που παραβλέπουν τους κανόνες προστασίας της υγείας και προτιμούν ξύλο που αργεί να καεί.

Ο επόμενος βασικός κανόνας είναι ο καλός εξαερισμός του τζακιού. Θα πρέπει να γνωρίζετε ότι όταν το οξυγόνο για την πλήρη καύση είναι λιγότερο από όσο χρειάζεται, τότε παράγονται μικροσωματίδια που είναι επικίνδυνα για την υγεία μας.