Ιστορίες- Μεσαιωνικός Αραβικός κόσμος και Έλληνες του Βυζαντίου.΄Αρθρο της Ιστορικού διδάκτωρ Βαλκανικού Πολιτισμού Μελίνας Κονταξής.

 

Λέων ο Τριπολίτης, Αραβικά Ρασίντ Αλ Ουρνταμί, ήταν Έλληνας αποστάτης και  διοικητής του στόλου των Αββασιδών. Το 904 ως επικεφαλής μεγάλης δύναμης  των  Αββασιδών, μετά από τριήμερη πολιορκία αλώνει την Θεσσαλονίκη.

Δαμιανός της Ταρσού, Νταμιάνα στα Αραβικά, από τους κυριότερους επικεφαλής  ναυτικών επιδρομών σε βάρος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Έλληνας από την Κωνσταντινούπολη εξισλαμισμένος, υπηρέτης ευνούχου, υπήρξε και κυβερνήτης  της Ταρσού. Το 911 επιτέθηκε στην Κύπρο, την λεηλατούσε επί 4 μήνες επειδή οι κάτοικοι είχαν βοηθήσει τον Βυζαντινό ναύαρχο Ιμέριο. Κατά τον Πατριάρχη    Νικόλαο Μυστικό ήταν εξωμότης χριστιανός και κακός μουσουλμάνος. Για 4μήνες   ο Νταμιάνα και οι δυνάμεις του έκαιγαν, λεηλατούσαν, βίαζαν, έπαιρναν αιχμαλώτους.

Βadr al  Hammami, στρατηγός που υπηρέτησε την Τουρκική δυναστεία των  Tulunids και τους Αββασίδες. Έλληνας σκλάβος που απελευθερώθηκε, ηγήθηκε  εκστρατειών εναντίον της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Υaqut al Hamawi, Έλληνας από την Κωνσταντινούπολη εξελίχθηκε σε γνωστό βιογράφο και γεωγράφο.

Αl Khazini,  Έλληνας γεννημένος σκλάβος στην πόλη Μerv που ανήκει στο σημερινό Τουρκμενιστάν και ονομαζόταν στο παρελθόν Αντιόχεια της Μαργιανής.  Αστρονόμος, γνωστός για τη μόρφωση του και τα επιστημονικά του επιτεύγματα. Αρνήθηκε χιλιάδες δηνάρια για τις εργασίες του, λέγοντας ότι ήταν αυτός και η γάτα του και δεν χρειαζόταν πολλά για να ζήσει.

Οι Ομεϋάδες έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στο ελληνιστικό στοιχείο.

Ο Μωαβίας Α’ χρησιμοποίησε την ελληνική γλώσσα στις υπηρεσίες στη Δαμασκό. Επί του χαλίφη Αλ Μαμούν οι ελληνοαραβικές μεταφράσεις αναπτύχθηκαν ιδιαίτερα. Ο Αλ  Μαμούν ζήτησε από τον Βυζαντινό αυτοκράτορα την αποστολή επιστημονικών έργων και ο αυτοκράτορας ανταποκρίθηκε. 4 Βυζαντινοί  λόγιοι βρέθηκαν στην Βαγδάτη επί Αλ Μαμούν. Η διαδικασία που ακολούθησε ο χαλίφης για να πειστεί ο αυτοκράτορας να αφήσει  και τον Λέοντα τον φιλόσοφο να πάει στη Βαγδάτη  -παρά την μη έλευση του τελικά- δείχνει το μέγεθος της δίψας των Αββασιδών, και την κατανόηση της αναγκαιότητας απόκτησης των ελληνικών επιστημονικών γνώσεων…  Ένας μαθητής του φιλόσοφου και μαθηματικού Λέοντα συνελήφθη αιχμάλωτος από τους Άραβες. Αυτός κατάφερε να εξηγήσει κάποια μαθηματικά προβλήματα που απασχολούσαν τον χαλίφη. Προκάλεσε ιδιαίτερη εντύπωση όταν είπε ότι ήταν μαθητής και ότι το Βυζάντιο είχε πολλούς σοφούς. Ο χαλίφης Αλ Μαμούν έγραψε στον Λέοντα προσκαλώντας τον στην Βαγδάτη και υποσχόμενος πλούτη. Ο αυτοκράτορας Θεόφιλος δεν του επέτρεψε να πάει και του χορήγησε αυτοκρατορικό εισόδημα. Ο χαλίφης έγραψε στον Λέοντα θέτοντας του δύσκολα ερωτήματα στα οποία ο Λέοντας απάντησε. Τότε ο χαλίφης ζήτησε από τον Θεόφιλο να επιτρέψει στον Λέοντα να πάει υποσχόμενος συνθήκη αιώνιας ειρήνης και υλική ανταμοιβή. Ο Αυτοκράτορας αρνήθηκε.

Την περίοδο της δυναστείας των Αββασιδών  ο ελληνισμός άσκησε τη μεγαλύτερη επιρροή του στον ισλαμικό κόσμο. Είναι καλό να ξέρουμε ότι ούτε η σκλαβιά αποτελούσε εμπόδιο για ικανούς Έλληνες, ότι πάντα ήμασταν οι χειρότεροι εχθροί του εαυτού μας ακόμα και όταν δεν υπήρχε δουλεμπόριο και υποδούλωση, ότι η Ελληνική επίδραση στην Ανατολή δεν τελείωσε με τους Σελευκίδες, ότι υπάρχει ένα κομμάτι του Ελληνισμού εκεί, αφημένο στην τύχη του, που η οριστική Αραβοποίηση του πραγματοποιήθηκε πολύ αργότερα, και χάρη κυρίως στους ομόδοξους αδερφούς, που για να προωθήσουν τα δικά τους συμφέροντα φρόντισαν για την Αραβοποίηση του Πατριαρχείου της Αντιόχειας.

Γράφει Ιστορικός διδάκτωρ Βαλκανικού Πολιτισμού Μελίνα Κονταξή