Συνέντευξη της Συγγραφέως Χριστίνα Πουλίδου για το βιβλίο «Άνω Κάτω»

Η  Συγγραφέας Χριστίνα Πουλίδου μίλησε για το πρώτο της βιβλίο με τίτλο «Άνω Κάτω» στον Κυριάκο Τσικορδάνο και στο greekaffair.gr.

ano-kato

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Η Άνω Σύρος και ο «Γιαλός» – η Ερμούπολη. Οι λόφοι και το λιμάνι. Μια πόλη όπου ανεβαίνεις ή κατεβαίνεις, που κατοικείται από φραγκοσυριανούς και ορθόδοξους, ένα κοσμοπολίτικο αμάλγαμα που ζωντανεύει μέσα από μιαν αφήγηση σε δύο χρόνους.

Ερμούπολη, προπολεμικά. Η ζωή της δεκάχρονης εργάτριας Μαρουλίνας αλλάζει όταν προβιβάζεται σε δούλα στο σπιτικό του κυρ Μάρκου και της κυρα-Ευθυμίας. Μέσα από τα μάτια της παρακολουθούμε πώς ζει η μεσοαστική τάξη της πόλης που θα δοκιμαστεί στα οδυνηρά χρόνια της Κατοχής.

Ερμούπολη, στα χρόνια της Κρίσης. Η Ερμιόνη εγκαθίσταται στο νησί ακολουθώντας τους οικογενειακούς δεσμούς του άντρα της. Μέσα από τα δικά της μάτια αυτή τη φορά παρακολουθούμε τη σημερινή εικόνα της συριανής κοινωνίας, τις ανησυχίες και τα προβλήματά της.

Από τη Μαρουλίνα ως την Ερμιόνη, ένα κόκκινο νήμα συνδέει τους δυο κόσμους. Ένα νήμα, αόρατο και βαρύ, καθώς σέρνει όσα έμειναν ανείπωτα στην κοινωνία της Σύρου – όπως συνήθως συμβαίνει στις κοινότητες των ανθρώπων.

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ

Η Χριστίνα Πουλίδου γεννήθηκε το 1958 στην Αθήνα. Σπούδασε νομικά κι έγινε δικηγόρος – ένα επάγγελμα που ποτέ δεν τίμησε, εξού και παραιτήθηκε. Με τη δημοσιογραφία ασχολήθηκε αρχικά γράφοντας στον Θούριο, στην Αυγή, την Πρώτη και τις 24 Ώρες – στην Αυγή ήταν απ’ τα τέλη του 1989 ως το 2012, από το 1991 ως το 2011 προστέθηκε ο Επενδυτής και τέλος το ΑΠΕ. Δούλεψε ακόμη στον 9.84, στον Flash, στην ελληνική εκπομπή της σουηδικής ραδιοφωνίας, στον Planet και τον City FM. Από πολύ νωρίς ασχολήθηκε με την έννοια της Ευρώπης και την εξωτερική πολιτική. Το 1997 βραβεύτηκε από το Ίδρυμα Μπότση «για την αντικειμενική παρουσίαση θεμάτων εξωτερικής πολιτικής και τις συνεντεύξεις της με ευρωπαϊκές προσωπικότητες». Το 2015, επίσης, οι Ευρωπαίοι Δημοσιογράφοι την τίμησαν με το βραβείο Δημοσιογραφικού Ήθους και Ευρωπαϊκού Προσανατολισμού «Κωνσταντίνος Καλλιγάς».

Κα Πουλίδου, γεννηθήκατε στην Αθήνα το 1958, μια εποχή που η Ελλάδα άλλαζε σελίδα στην ιστορία της. Πώς ήταν τα παιδικά σας χρόνια, τι θυμάστε από εκείνα τα χρόνια;

Νομίζω ότι τρία ήταν τα θετικά χαρακτηριστικά στοιχεία των παιδικών μου χρόνων, που δεν βρήκα ξανά ποτέ στην ενήλικη ζωή μου. Το πρώτο ήταν η ανεμελιά – μια θαυμάσια αίσθηση απόλυτης και ξένοιαστης ανευθυνότητας. Το δεύτερο ήταν η αντίληψη του χρόνου – που φαινόταν μακρύς, με τα όριά του να αχνοφαίνονται. Και το τρίτο ήταν μια εκρηκτική γεύση ελευθερίας – αυτή την ένιωσα να με κατακυριεύει, όταν πήγα κατασκήνωση και μας πήγαν εκδρομή σε μια πόλη, όπου μας άφησαν για δυo ώρες ελεύθερους. Ήμουν 12 χρονών και θυμάμαι έντονα ότι αυτή η ελευθερία με έκανε να νιώθω κυρίαρχη του κόσμου!

Από μικρή σας άρεσε να διαβάζετε βιβλία και να γράφετε ή αυτό ξεκίνησε αργότερα στη ζωή σας;

Με την ανάγνωση είχα καλή σχέση από τα πρώτα παιδικά μου χρόνια. Το καλοκαίρι της πρώτης δημοτικού (προς δευτέρα) διάβασα όλη τη σειρά της Πολυάννας και στη συνέχεια όλα τα βιβλία της Πηνελόπης Δέλτα. Εκείνο το καλοκαίρι, πήγαινα με τη μάνα μου στη Δανειστική Βιβλιοθήκη της Ναυπάκτου κι έπαιρνα κάθε δυό μέρες ένα βιβλίο. Ήμουν μοναχοπαίδι κι είχα ανάγκη να φτιάχνω νοερά το «κουκούλι» μου.
Με τη γραφή είχα καλή σχέση επίσης, αλλά μόνο στο πεδίο του σχολείου. Οι εκθέσεις ήταν το «ευκολάκι» μου, γι’ αυτό και στη δημοσιογραφία αργότερα θεωρούσα ότι προνομιακός μου χώρος ήταν τα γραπτά ΜΜΕ.
Με τη συγγραφή ασχολήθηκα για πρώτη φορά το 2014. Ίσως επειδή έπαψα να είμαι δημοσιογράφος κι αισθάνθηκα φιμωμένη…

Επαγγελματικά, πριν ασχοληθείτε με τη δημοσιογραφία και τη συγγραφή βιβλίων, μήπως σπουδάσατε κάτι άλλο; Είχατε σκεφτεί αλλιώς το μέλλον στο πίσω μέρος του μυαλού σας;

xristina-polidoy

Σπούδασα νομικά κι έγινα δικηγόρος. Την ίδια στιγμή της ορκωμοσίας μου όμως στον Δικηγορικό Σύλλογο της Αθήνας, ήξερα ότι ήθελα να γίνω δημοσιογράφος.

Η ιδέα για να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα πώς προέκυψε και πότε;

Διαπίστωσα τελικά ότι είναι πολύ συχνό φαινόμενο οι «γραφιάδες» δημοσιογράφοι να γίνονται κάποια στιγμή συγγραφείς. Εγώ δεν ξέρω αν θα γίνω, θα το δείξει ο χρόνος, όμως, αναμφίβολα το 2014 βρισκόμουν σε μια μεγάλη ψυχολογική-πνευματική υπερένταση ωσότου ξεκινήσω να γράφω. Μόλις άρχισα, αισθάνθηκα μιαν απολαυστική ηρεμία. Κολυμπούσα σε γνώριμα νερά.
Ήταν αρχές Σεπτεμβρίου του 2014, όταν -στο σπίτι μας, στη Σύρο– άρχισα να διαβάζω τα βιβλία που αναφέρονταν στην ιστορία του νησιού. Κι όπως συνήθως συμβαίνει, το ένα βιβλίο έφερε το άλλο, η μια συζήτηση την άλλη και τελικά το απλό διάβασμα εξελίχθηκε σε έρευνα – με συνεντεύξεις και μελέτη των Αρχείων.
Στην πορεία αυτή, ωρίμαζε μέσα μου η ιδέα να συνδεθούν όλα αυτά τα στοιχεία μέσα από ανθρώπινες ιστορίες. Έτσι ξεκίνησα να γράφω.

Ποια είναι η σχέση της Μαρουλίνας, του Μάρκου, της Ευθυμίας και της Ερμιόνης που περιγράφετε στο βιβλίο; Πώς συνδέονται μεταξύ τους αυτά τα πρόσωπα;

Η Μαρουλίνα είναι η «δούλα» στο σπιτικό του κυρ Μάρκου και της κυρά Ευθυμίας, που είναι αδέλφια και συγκατοικούν. Στην πραγματικότητα η Μαρουλίνα είναι η «ξεναγός» μας στη Σύρο των προ-κατοχικών και κατοχικών χρόνων. Αρχικά, ως ανήλικη εργάτρια σε κλωστοϋφαντουργία και στη συνέχεια ως υπηρέτρια σε ένα μικροαστικό σπίτι της Ερμούπολης, η Μαρουλίνα μάς ξεδιπλώνει τις συνθήκες ζωής της ερμουπολίτικης κοινωνίας.
Η Ερμιόνη είναι μια σύγχρονη Αθηναία, που στα χρόνια της απόμαχης επαγγελματικής της δραστηριότητας μετοικεί στη Σύρο. Μέσα από τη δική της καθημερινότητα, παρακολουθούμε τη ζωή στη σύγχρονη Σύρο της κρίσης και στο τέλος -έκπληξη!- οι δύο ανθρώπινες ιστορίες διαπλέκονται.

Το μυθιστόρημα «Άνω Κάτω» αναφέρεται σε γεγονότα μυθοπλασίας ή σε αληθινά περιστατικά που έχουν συμβεί;

Και τα δύο. Στα προ-κατοχικά και κατοχικά χρόνια, από τις εφημερίδες της εποχής κράτησα ένα ακριβές ημερολόγιο. Η μυθοπλασία μου δηλαδή τοποθετείται σε ένα ακριβές ιστορικό πλαίσιο – όταν για παράδειγμα ο κυρ Μάρκος πάει στο θέατρο «Απόλλων» να δει τον Οθέλλο, πράγματι στις 15/3/1940 στο θέατρο «Απόλλων» έπαιζαν τον «Οθέλλο»…

Γιατί διαλέξατε ως τίτλο του μυθιστορήματός σας το «Άνω Κάτω»; Σημαίνουν κάτι ιδιαίτερο για εσάς οι δυο αυτές λέξεις;

Ο τίτλος του βιβλίου ταλαιπώρησε εμένα και την επιμελήτριά μου πάρα πολύ. Κάποια στιγμή φεύγοντας απ’ τα γραφεία του «Μεταίχμιου» έπαιζα στο μυαλό μου με τις έννοιες Άνω Σύρος και Γυαλός, έκανα προβολή στις ανηφοριές και τις κατηφοριές της Ερμούπολης, στην «άνω» διαστρωμάτωση της κοινωνίας και την «κάτω», στις ανακατωσούρες της σχέσης των καθολικών και των ορθοδόξων. Από όλα αυτά γεννήθηκε ο τίτλος, που είναι ένα παιχνίδι…

Πόσο διάστημα σας πήρε για να συλλέξετε όλα τα στοιχεία και να ολοκληρώσετε τη συγγραφή του βιβλίου;

Από την πρώτη στιγμή ως τη στιγμή που παραδόθηκε διορθωμένο το χειρόγραφο μεσολάβησαν οχτώ μήνες. Μου λένε ότι είναι πολύ σύντομο διάστημα. Οι δημοσιογράφοι όμως είμαστε εξοικειωμένοι στην ταχύτητα.

Το πρώτο συγγραφικό παιδί σας είναι πια γεγονός. Ποια είναι όμως η αγαπημένη σας φράση στο μυθιστόρημα;

Αγαπημένη φράση δεν έχω, έχω αγαπημένη φιγούρα. Είναι η Ουρανία, μια Ελληνοαμερικάνα, που ζει τα δύσκολα χρόνια της Κατοχής στη Σύρο, χωρίς προκαταλήψεις, με ανοιχτή σκέψη και ανοιχτή καρδιά.

Πώς μπορεί να ξεχωρίσει κάποιος ένα πολύ καλό μυθιστόρημα; Ποια πιστεύετε είναι τα βασικά κριτήρια για ένα καλό μυθιστόρημα;

Η απάντηση είναι πολύ προσωπική. Για μένα σημασία έχει να ρέει ο λόγος, να μην σκοντάφτεις διαβάζοντας και να καταλαβαίνεις τι διαβάζεις. Επίσης δεν μου αρέσουν ο στόμφος, οι μεγαλοστομίες, η απολυτότητα, τα στερεότυπα. Τέλος, θέλω όταν κλείσω το βιβλίο, να νιώσω ότι κάτι μου άφησε – μια γνώση, μια ιδέα που προχώρησε τη σκέψη μου, μια εικόνα που ήταν τόσο δυνατή ώστε μου εντυπώθηκε σαν να την έζησα προσωπικά.

Όταν τελειώσατε το μυθιστόρημα σε ποιον το εμπιστευτήκατε να το διαβάσει για πρώτη φορά και να σας πει τη γνώμη του; Γιατί;

Χα! Το λέτε πολύ όμορφα και τακτοποιημένα. Σε μένα δεν έγινε έτσι. Από την αρχή, επειδή ένιωθα ότι δεν μπορούσα να με κρίνω ως «συγγραφέα», έδωσα ένα κεφάλαιο στην Ελένη Μπούρα, φίλη μου προσωπική, που είναι επιμελήτρια στις εκδόσεις Μεταίχμιο. Από κοντά διάβαζαν σκόρπια κεφάλαια και ο άντρας μου, καθώς και τρεις τέσσερις στενές μου φίλες, που εμπιστεύομαι απόλυτα την κρίση τους και την παιδεία τους. Ως το τέλος είχα μια τεράστια υπόκωφη αγωνία. Με την ιδιότητα της δημοσιογράφου είχα δοκιμαστεί κι αισθανόμουν ότι σε εκείνο το πεδίο έλεγχα τις επιδόσεις μου. Στο πεδίο της συγγραφής όμως αισθανόμουν πρωτάρα, με όλη τη σημασία… Κυρίως, με απασχολούσε η πρόσληψη του βιβλίου από τους Συριανούς. Είναι μια κοινωνία που σέβομαι κι εκτιμώ βαθιά και δεν ήθελα, κατ’ ουδένα τρόπο, να θίξω τις ευαισθησίες της από ενδεχόμενη αβλεψία μου. Τελικά νομίζω πως όλα πήγαν καλύτερα απ’ τις προσδοκίες μου.

Πιστεύετε ότι στην Ελλάδα λείπουν οι καλοί επιμελητές βιβλίων σε σχέση με την Αμερική και την Ευρώπη; Ποια είναι η γνώμη σας πάνω σε αυτό;

Δεν το ξέρω. Υποψιάζομαι ότι έχετε δίκιο, αν και εγώ -πρέπει να το πω- ευτύχησα. Η συνεργασία μου με την Ελένη Μπούρα ήταν πολύ χρήσιμη και παραγωγική για μένα. Όχι τόσο στο πεδίο της τεκμηρίωσης, γιατί αυτό το είχα διασφαλίσει με υπέρμετρο ζήλο, όσο στο πεδίο της συγγραφής – στον ρυθμό, τη διαχείριση της πολύ-προσωπίας, τη διασύνδεση των ιστοριών.

Αν σας ρωτούσε κάποιος να περιγράψετε τη δημοσιογράφο-συγγραφέα Χριστίνα Πουλίδου με πέντε λέξεις, τι θα απαντούσατε;

Θα τροποποιήσω κάπως την ερώτησή σας, γιατί μου είναι αδύνατον να κάνω το πορτρέτο μου. Θα σας περιγράψω όμως τι θα ήθελα οι αναγνώστες μου να προσλάβουν, διαβάζοντας το «Άνω Κάτω». Καταρχάς θα ήθελα να περνούν καλά. Να χαίρονται τη φυγή της ανάγνωσης, να την αποζητούν, να είναι η «παρέα» τους. Επίσης θα ήθελα να νιώσουν ότι αξιοποίησαν ποιοτικά τον χρόνο τους και τέλος ότι κάτι έμαθαν.

Έχετε σκεφτεί ποιο θα είναι το επόμενό σας βιβλίο και ποιο το είδους του περιεχομένου του;

Βεβαίως. Θα είναι ένα ημερολόγιο. Αλλά αυτό δεν το ξέρει ακόμη ούτε η Ελένη Μπούρα!

Κα Πουλίδου, σας ευχαριστώ πολύ που δεχθήκατε να σας φιλοξενήσουμε στο greekaffair.gr. Οι αναγνώστες μας και εγώ σας ευχόμαστε πάντα συγγραφικές επιτυχίες!

Και εγώ ευχαριστώ πολύ για την συνέντευξη και για την φιλοξενία σας στο greekaffair.gr

Συνέντευξη
Κυριάκος Τσικορδάνος

http://bit.ly/2d4YNHT

Δείτε επίσης τα εξής:

Συνέντευξη: Λάμπης Λιβιεράτος... Λάμπης Λιβιεράτος, "Μ'αρέσει το ρίσκο και γενικά μ'αρέσει να δοκιμάζω πάντα καινούργια πράγματα." Λάμπη, χαίρομαι που σε φιλοξενούμε στο greekaffair....
Συνέντευξη Κατερίνα Βρανά Η Κατερίνα Βρανά φιλοξενείται στο greekaffair.gr και μιλάει στον Κυριάκο Τσικορδάνο. Κατερίνα θα ήθελα να μας πεις πού γεννήθηκες και πού πέρασες τα ...