Η Δράμα των τεσσάρων εποχών, των παρθένων δασών, της φύσης και της ιστορίας.

Ενα αληθινό σταυροδρόμι αισθήσεων, ένας ολοκληρωμένος και πολυσυλλεκτικός προορισμός στην ανατολικότερη περιφέρεια της Μακεδονίας. Ευλογημένη από την εύφορη γη, κυκλωμένη απ’ το Παγγαίο, το Μενοίκιο και το Φαλακρό Ορος, απολαμβάνει τα φυσικά θαύματα που απορρέουν από το φαντασμαγορικό βασίλειο του Νέστου.

Πόσες εικόνες να μετρήσεις; Εικόνες γήινες, που όμως ξεπερνούν τη φαντασία. Στο Φρακτό χάνεις τα λογικά σου. Στο μεγαλύτερο αδιατάρακτο οικοσύστημα της Ευρώπης με τη μεγαλύτερη ποικιλία χλωρίδας και πανίδας. Στο άβατον της άγριας ζωής με τα σκοτεινά, υγρά δάση και τις συστάδες δέντρων σε εξωφρενικά χρώματα.

Αλαλος μένεις και στο Παρανέστι, μπροστά στο ασύλληπτο θέαμα που μόνο η φύση ξέρει να ζωγραφίζει. Ολα γύρω σου πλασμένα με σοφία. Το Δάσος Λεπίδα, το Στραβόρεμα, το Αρκουδόρεμα, το Διαβολόρεμα. Οι παραποτάμιες χαράδρες και τα παραμεθόρια δάση, τα οποία συντηρούν στον παραμυθένιο «κύκλο» των εποχών τους, την άγρια χλωρίδα και πανίδα. Ακόμα και το ανθρώπινο θαύμα του Θησαυρού, -το μεγαλύτερο φράγμα των Βαλκανίων- φαντάζει πιο όμορφο πλαισιωμένο από το εν λόγω σύνολο, πιο εντυπωσιακό.

Στα καταπληκτικά τοπία, προστίθενται τα επιβλητικά μνημεία και οι χίλιες δυο διαδρομές που πλάθουν αξέχαστες εμπειρίες. Για παράδειγμα, το σπήλαιο του Αγγίτη στην Προσοτσάνη: το μοναδικό ποτάμιο σπήλαιο της Ελλάδας, με τη 12 χλμ. υπόγεια πορεία του από το λεκανοπέδιο Νευροκοπίου. Με την αδιάκοπη ροή του, δίνει ζωή στα χωριά του Μενοικίου, «ποτίζει» γη και παραδόσεις των οικισμών του Φαλακρού.

Ο λόγος για τα δρώμενα των Θεοφανίων, τα διονυσιακά κατάλοιπα μιας αρχέγονης παράδοσης που συντηρούνται στην πιο αυθεντική μορφή τους. Ο Βώλακας, η Καλή Βρύση, το Μοναστηράκι, ο Ξηροπόταμος, η Πετρούσα και οι Πύργοι μπαίνουν με τη σειρά τους στο επίκεντρο των θεαματικών παραδοσιακών εορτασμών και (δικαίως) συγκεντρώνουν πλήθος κόσμου.

Ξεχωριστό κεφάλαιο στο τουριστικό «γαϊτανάκι» παίζει η φιλοξενία. Να πεις για το ζεστό καλωσόρισμα στο Κάτω Νευροκόπι; Σε κάθε ακριτικό χωριό, σε κάθε σοκάκι της πρωτεύουσας Δράμας; Ή για το Χιονοδρομικό Κέντρο στο Φαλακρό, την απαραίτητη χειμερινή επίσκεψη σε ένα από τα αρτιότερα χιονοδρομικά συγκροτήματα της χώρας; Η Δράμα δεν είναι ένας απλός προορισμός. Είναι ένας ολόκληρος κόσμος που περιμένει να τον ανακαλύψεις!

Δήμος Προσοτσάνης

Τα πλούτη του κάμπου
Eνας κάμπος φωλιασμένος στους πρόποδες του Μενοικίου και του Φαλακρού. Μια πεδιάδα γόνιμη, γερά δεμένη με την καρποφορία της γης, με τη λατρεία του Διονύσου. Ένας τόπος πλούσιος σε αξιοθέατα, έθιμα και παραστάσεις.

Γύρω γύρω βουνά και στη μέση κάμπος. Ο περίφημος κάμπος της Προσοτσάνης· εκεί όπου τα καπνά έγραψαν ιστορία, εκεί που το κρασί λατρευόταν σαν θεός, όπου ακόμα και σήμερα διατηρούνται τα αρχέγονα κατάλοιπα της διονυσιακής λατρείας. Εκεί κουρνιάζεις. Στη δυτική άκρη της δραμινής πεδιάδας, 15 χλμ. από την «πόλη των νερών», στη γόνιμη αγκαλιά που ορίζουν οι βουνοκορφές του Φαλακρού και του Μενοικίου όρους.

Ρίζες βαθιές σε συγκρατούν στη γη, σε δένουν μαζί της αιώνες τώρα. Βαμβάκια, σιτηρά, αμπέλια και το χρυσάφι της γης – η περίφημη ποικιλία «μπασή μπαγλή» (το αλάτι και το πιπέρι σε όλα τα χαρμάνια) πλάθουν τον πλούτο του τοπίου. Οι Θρακιώτες, οι Μικρασιάτες και οι Πόντιοι πρόσφυγες, τον πλούτο του πολιτισμού, τη δημιουργική πνοή με την οποία μπόλιασαν την ιδιοσυγκρασία του τόπου.

Στον Βορρά, λένε, ζεις την αυθεντική φιλοξενία. Χωρίς… φρου φρου κι αρώματα. Πλάι σε χωριά λιτά. Ακολουθούν κι αυτά τη βουλή των νερών, των βουνών, βλασταίνουν στα ρέματα, φωλιάζουν στα καστανοδάση, ορίζουν περάσματα, ονοματίζουν διαδρομές και φαράγγια. Η Πετρούσα, με το πέτρινό της θέατρο ηγείται των πολιτιστικών εκδηλώσεων κάθε καλοκαίρι. Μα και το 12ήμερο των Φώτων εδώ είναι το επίκεντρο.

Η ευρύτερη περιοχή του Φαλακρού και Μενοικίου ανέκαθεν σχετίζονταν με εορτές ανθεστηρίων και αγροτικών Διονυσίων. Με πομπές «σατύρων» ενδεδυμένων με δέρματα τράγων, που τραγουδούν και χορεύουν γύρω από τον βωμό. «Μπαμπούγεροι» στην Καλή Βρύση, αναπαράσταση γάμου στην Πετρούσα, «Νταβανίσκα» στους Πύργους, «Μωμόγεροι» στους Σιταγρούς, «Καλόγερος» στη Μαυρολεύκη. Μια πληθώρα εθιμικών εορτασμών αναστατώνουν τα πνεύματα, διώχνουν το «κακό», οδηγούν στην έκσταση, εξασφαλίζουν την καλοχρονιά.

Αν ψάχνεις κι άλλες εικόνες, στρέφεσαι στα βουνά. Από τη Μικρόπολη εισέρχεσαι σε πεζοπορικές ή ήπιες ορειβατικές διαδρομές που σε συστήνουν στον οικολογικό πλούτο του Μενοικίου, στο πολυποίκιλο ανάγλυφο ενός εκ των σημαντικότερων ορεινών όγκων της Ανατολικής Μακεδονίας.

Προικισμένο καπνοχώρι
Η μυρωδιά της αγροτικής παράδοσης ξεπηδά από τα καπνομάγαζα του 19ου αι. Σηματοδοτεί την οικονομική πρόοδο χάρη στην οποία ανεγείρονται πνευματικά ιδρύματα, εκπαιδευτήρια που λειτουργούν ακόμα. Στην Προσοτσάνη, γύρω απ’ τον ιστορικό πλάτανο, στον μαχαλά με τα μακεδονικά σπίτια και τα σαχνισιά ορθώνεται το «περικαλλές των Μουσών Μέγαρο» του 1909. Α’ δημοτικό σχολείο σήμερα, κυψέλη της ελληνικής παιδείας στα χρόνια του μακεδονικού αγώνα, σφύζει από ζωή και συγκροτεί γύρω του τον πυρήνα του σύγχρονου διοικητικού κέντρου.

Σύμβολα μιας άλλης εποχής, οι δύο καπναποθήκες που απομένουν και μαρτυρούν τη χρυσή εποχή της ονομαστής ποικιλίας «μπασή μπαγλή» – η οποία κάποτε ευδοκιμούσε σε όλα τα καμπίσια χωριά. Ο ανωτέρας ποιότητας καπνός ήταν περιζήτητος στις αγορές της Ευρώπης και της Αμερικής (σημ. προοριζόταν 100% για εξαγωγή) καθώς αποτελούσε το «μυστικό συστατικό», το άλφα και το ωμέγα για το άρωμα στα χαρμάνια

Η μυρωδιά του δεν θα φύγει ποτέ. Εχει ποτίσει τα ντουβάρια, τις μνήμες, την παράδοση. Φυσικά, στην πεδιάδα, η καπνοπαραγωγή συνεχίζεται. Τα πολύτιμα φύλλα στεγνώνουν στις λιάστρες και ύστερα αναλαμβάνουν οι… λιγότερο παραδοσιακές και πλέον βιομηχανοποιημένες διαδικασίες. Οι αγοροπωλησίες δίνουν και παίρνουν, οι εκτιμητές καπνού οσμίζονται, αγγίζουν, και όπως πάντα, βαθμολογούν.

Γύρω απ’ τα παλιά καπνομάγαζα και στο Βαρόσι, ο επισκέπτης οδεύει στο παρελθόν. Αν πάντως επιζητεί μια πιο ενδελεχή ματιά στην πολιτιστική κληρονομιά του τόπου, ο δρόμος τον οδηγεί στο αρχοντικό Τσολάκογλου. Ο λόγος για το ολοκαίνουργιο Λαογραφικό Μουσείο Προσοτσάνης, χαρακτηριστικό δείγμα παραδοσιακής κατοικίας, με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, τα οποία αποκαλύπτουν σημαντικές πληροφορίες ως προς την αγροτική οικονομία, τις οικιακές ασχολίες, την καθημερινή ζωή και τα ήθη και τα έθιμα των φιλόξενων κατοίκων.

Διονυσιακά μυστήρια
Λύρα, γκάιντα και νταχαρές ξεσηκώνουν με τον ρυθμό τους και συνοδεύουν πιστά τις αρχέγονες δραμινές τελετουργίες της αρχής του χρόνου. Τα δρώμενα του Δωδεκαημέρου – οι ευετηρικές, δηλαδή, τελετές που εξασφαλίζουν την καρποφορία της γης- αποτελούν νεότερες εκφάνσεις της παγανιστικής διονυσιακής λαϊκής λατρείας και λαμβάνουν χώρα κάθε χρόνο, σε πλήθος χωριών, με τη συμβολή και συμμετοχή όλων των κατοίκων.

Ο λόγος για το μοναδικό αξιοποιημένο ποτάμιο σπήλαιο (και το μεγαλύτερο σε μήκος) στην Ελλάδα. Το 12 χλμ. ταξίδι των πηγών του ποταμού Αγγίτη ξεκινά -εδώ και χιλιάδες χρόνια- από τις καταβόθρες της κλειστής λεκάνης Νευροκοπίου -όπου συγκεντρώνεται το νερό από τα χιόνια και τις βροχές- και καταλήγει στη δραμινή πεδιάδα, κοντά στο χωριό Κοκκινόγεια.


Στα έγκατα της γης, στη σταθερή θερμοκρασία των 17 C, ο επισκέπτης περιηγείται στα πρώτα 500μ. του υπόγειου θαύματος, κινούμενος σε ένα διάδρομο αντίθετα με τη ροή του νερού, με μόνιμους συνοδοιπόρους του λευκούς και ερυθρόμορφους σταλακτίτες. Η επονομαζόμενη «αίθουσα του τροχού», αποτελεί τον κύριο χώρο του σπηλαίου και οφείλει το όνομά της στον υδραυλικό τροχό διαμέτρου 8 μ., ο οποίος κάλυπτε τις ανάγκες ύδρευσης και άρδευσης των κατοίκων από την εποχή της τουρκοκρατίας.

Εντυπωσιακό το άνοιγμα στην οροφή του, με διαστάσεις 8×12μ., πιθανή είσοδος των κατοίκων και μυστική πρόσβαση από την ακρόπολη (οχύρωση των ύστερων ρωμαϊκών ή βυζαντινών χρόνων) – στο ποτάμι. Εξίσου εντυπωσιακό και το άνοιγμα απ’ όπου ξεχύνονται τα νερά και δημιουργούν μια όαση δροσιάς με πλατάνια, λεύκες και ιτιές, ιδανική για την αποφόρτιση των επισκεπτών.

 

http://bit.ly/2h7gYtI

1 ΣΧΟΛΙΟ

Comments are closed.