Σέρρες: H Πόλη με τους Ακανέδες της μπουγάτσες τα σουτζούκια και τους τζιγεροσαρμάδες.

Άνθρωποι χαλαροί, γελαστοί, φιλόξενοι, ωραίοι. Όταν η ζεστασιά κι η νοστιμάδα γλιστρούν απ’ τα πιάτα και τους ανθρώπους και διαχέονται παντού γύρω σου, στις Σέρρες ξημέρωσες. Είτε το διαβάσεις απ’ την καλή είτε απ’ την ανάποδη!

Η μέρα εδώ πάνω ξεκινά πάντα με μπουγάτσα. Τίγκα στην κρέμα και τη ζάχαρη άχνη. Και με χαμογελαστές καλημέρες και με παχιά σίγμα να συνοδεύουν τα «με» και τα «σε» (και τα «βε»!), της βορειοελλαδίτικης προφοράς, να νιώθεις τη Μακεδονία στο πετσί σου. Ετσι συνεχίζεται. Ποια Θεσσαλονίκη… οι Σέρρες είναι η πατρίδα της. Με κιμά, σπανάκι, τυρί, κρέμα… Ολη μέρα να μην κάνεις άλλη δουλειά!

Πατρίδα και του ακανέ, βέβαια, οι Σέρρες. Η πιο σωστά, τα Σέρρας. Αυτού του, σαν λουκούμι, σαν χαλβάς, γλυκού που σημαίνει «πρίγκιπας». Να μπαίνεις στο εργαστήρι του Ρούμπου που τον δουλεύει από το 1927, να τον τρως μόλις βγαίνει από το καζάνι, να ‘ρχεται το κατσικίσιο βούτυρο να σου θολώνει το μυαλό. Να ζητάς κούτες ολόκληρες και να μη σου δίνουν γιατί «άμα μείνει δεν είναι καλός», λέει ο παλιός… Η νέα, πιο μοντέρνα… σχολή Βασάκη έχει άλλη άποψη. Ο ακανές του εθεάθη ως στην Κρήτη!

Πατρίδα και των… σουβλατζίδικων που απογειώθηκαν από τους φοιτητές. Η μυρωδιά απ’ τα μπριζολάκια είναι μόνιμη στην πόλη, λες κι είναι κάθε μέρα Τσικνοπέμπτη. Γιατί τα σουτζούκια και τους τζιγεροσαρμάδες πού τα πας; «Μα καλά, μόνο φαγητό έχει στις Σέρρες;» θα ρωτήσεις και δίκιο θα ‘χεις. Είναι που η σχέση μ’ αυτήν την πόλη ξεκινά απ’ το στομάχι!

Η συνέχεια γράφεται στην… καρδιά, στο όλο ζωντάνια κέντρο της. 60.000 κάτοικοι. 7.000 φοιτητές. Το σύνολον 67.000 άνθρωποι που περιφέρονται ασταμάτητα ανάμεσα σε πολυκατοικίες, λίγα νεοκλασικά και μακεδονίτικα σπίτια, τρία πανέμορφα τζαμιά κι εκκλησίες ασυνήθιστες που, αν μη τι άλλο, τις προσέχεις.

Στο πλακόστρωτο σύμπλεγμα των εμπορικών οδών Ερμού, Ανδρόνικου, Μεραρχίας, Τσαλδάρη δεν περπατάς, κυλάς απ΄ το ανθρώπινο ποτάμι τα Σαββατοκύριακα. Γεμάτα τα μπαράκια και οι καφετέριες μονίμως – ποια κρίση ρε παιδιά;

Κίνηση, έργα αναπλάσεων αυτήν την εποχή, έλλειψη πάρκινγκ και μια μνημειώδης αλλαγή φοράς των δρόμων, θα ‘πρεπε να δημιουργεί χάος. Κι όμως οι Σερραίοι δεν χαμπαριάζουν! Εκεί που όλοι οι «φυσιολογικοί» άνθρωποι θα έβγαζαν καπνούς οι Σερραίοι μένουν ατάραχοι, υπομονετικοί, ευγενείς.

Τι παίρνετε; πας να ρωτήσεις, μα η σκέψη σε προλαβαίνει. Ισως να εκτονώνονται στο σιρκουί του αυτοκινητοδρομίου – το μοναδικό της Ελλάδας και μεγαλύτερο των Βαλκανίων έχουν! Ισως και στο γήπεδο, με τον Πανσερραϊκό που ξεσηκώνει, και ποιος πιάνει τους «σαψάληδες»! Ισως και στα Αναστενάρια στο χωριό της Αγίας Ελένης. Η πυροβασία εξαγνίζει τα πνεύματα, δεν λένε;

Ωραία ζωή
Δεν είναι το μοναδικό έθιμο. Η παραδοσιακή πάλη στο Σκούταρι, η γυναικοκρατία (ή βρεξούδια) στη Μονοκκλησιά και την Καμήλα, τα Παρχάρια του Λευκώνα, ο Καλόγερος στην Αγία Ελένη είναι όλα δρώμενα πανάρχαια. Σ’ αυτά διακρίνεις τους πολιτισμούς που συναντήθηκαν στις Σέρρες.

Πάνω από 80.000 ξεριζωμένοι από την Ανατολική Θράκη, τη Μικρασία, τον Πόντο, την Κωνσταντινούπολη, τη Βουλγαρία, τον Καύκασο, αγκαλιάστηκαν τον 20ό αιώνα εδώ, σε έναν από τους πιο ταραγμένους ιστορικά κόμβους των Βαλκανίων. Ενωσαν παραδόσεις, βιώματα, κατσαρολικά κι έρχεσαι εσύ τώρα κι αναρωτιέσαι γιατί σε καλοδέχονται σαν να σε ξέρουν χρόνια…

Τους προηγούμενους αιώνες και πολιτισμούς τους βρίσκεις αποσπασματικά στην πόλη. Ούτε κι η ίδια ξέρει πόσες φορές ισοπεδώθηκε. Ο,τι δενδιέλυσαν οι Βούλγαροι το έκαναν οι πυρκαγιές των Τούρκων μα μέσα στον αστικό ιστό λάμπουν πότε πότε μερικά διαμάντια.

Στην πλατεία Ελευθερίας κατ΄ αρχάς (ή… Μπουγάτσας για τους ντόπιους) με το Μπεζεστένι (το μοναδικό που σώζεται μαζί με εκείνο της Θεσσαλονίκης) να δίνει χαστούκια πολιτισμού καθώς Τουρκοκρατία και Αρχαιότητα αγκαλιάζονται εκεί μέσα – ή επιβάλλονται η μία στην άλλη;

Απ’ τη μια τα θαυμαστά ευρήματα του αρχαιολογικού μουσείου, απ’ την άλλη η αρχιτεκτονική της τούρκικης αγοράς υφασμάτων με τους εντυπωσιακούς κουμπέδες, τι να πρωτοθαυμάσεις; Κι απ’ έξω η κυρά από την Κρήτη να ψήνει κάστανα και αβγά στο πήλινο και να γεμίζει το πλακόστρωτο λύρες και μαντινάδες! Ενα παζλ υπέροχο τα Σέρρας!

Κι άλλα κομμάτια του στους δρόμους. Ο εντυπωσιακός ναός των Αγίων Θεοδώρων, η παλιά Μητρόπολη δηλαδή, με εμφανή τα σημάδια της παλαιοχριστιανικής βασιλικής αλλά αφανή τα ψηφιδωτά και τις τοιχογραφίες με τα οποία τον προίκισαν οι αυτοκράτορες του Βυζαντίου. Ο ιδιαίτερος Αγ. Γεώργιος ο Κρυονερίτης, ο Αγ. Νικόλαος κάτω από το κάστρο αναστηλωμένος εκ θεμελίων στα βυζαντινά του πρότυπα, το εκκλησιαστικό μουσείο που μιλά για την πρωτεύουσα του θέματος Στρυμόνος.

Ολοι οι εκπρόσωποι της εποχής φροντισμένοι, όχι όμως και τα τζαμιά κι άντε να τους κατηγορήσεις τώρα… Το 2013 συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από την απελευθέρωση των Σερρών. Είθε με την επέτειο να πάρουν άφεση και δαύτα καθώς είναι, κατά τους ειδικούς, από τα παλαιότερα και σημαντικότερα (αρχιτεκτονικά) των Βαλκανίων. Μόνο μιναρέδες μην περιμένεις να δεις, γκρεμίστηκαν όλοι.

Σε καλύτερη μοίρα το Ζιντζιρλί τζαμί που αναστηλώθηκε και αναμένει μια νέα χρήση. Σε χειρότερη το τζαμί Μουσταφά Μπέη κρυμμένο ανάμεσα σε κτίρια, παραμελημένο όσο δεν πάει. Εντυπωσιακότερο όλων το τέμενος του Μεχμέτ Μπέη – δεν το λένε τυχαία οι ντόπιοι Αγία Σοφία. Μεγαλοπρεπέστατο, με αρχιτεκτονική και λαξευτές λεπτομέρειες να ‘χεις να περιεργάζεσαι άλαλος για ώρες.

Το ανθρωποκεντρικό παζλ συμπληρώνεται στα μουσεία: σε εκείνο των Σαρακατσάνων και εκείνο των Βλάχων, και τα δύο επισκέψιμα έπειτα από συνεννόηση και με συλλογές που μαρτυρούν την καθημερινότητα των ανθρώπων που συναντήθηκαν εδώ.

Κι ακόμη δεν ανέβηκες στην Ακρόπολη! Στον «πύργο του Ορέστη» βασικά που έχει απομείνει από τη βυζαντινή οχύρωση ο οποίος κτίστηκε στα χρόνια του Στέφανου Δουσάν και της σερβικής κατάληψης. Ωσπου να ανοίξει το τουριστικό περίπτερο παίρνεις μερικές ανάσες αγναντεύοντας την πόλη και τον κάμπο. Τι να τις κάνεις τις ανάσες εδώ; Κάτω στην πόλη πάλι! Και στον Αϊ-Γιάννη με τις ψαροταβέρνες και τη λιμνούλα. Και στην πανέμορφη κοιλάδα των Αγίων Αναργύρων, οπωσδήποτε! Να δεις πώς ζουν στα Σέρρας οι άνθρωποι, …σαν άνθρωποι!

«Περιαστικά»… Ταξίδια
Τυχεροί οι Σερραίοι, ούτε λόγος. Τι κι αν η ομορφιά δεν είναι προφανής; Ξέρεις τι είναι σε ελάχιστα λεπτά απ’ την πόλη να βρίσκεσαι μες στη φύση ή να ‘χεις τη δυνατότητα να συναντάς άλλη… ζωή; Δεν θα πω για τα χωριουδάκια – εξοχικά των ντόπιων – τη Χρυσοπηγή, τον Ελαιώνα, το ολοπέτρινο Χιονοχώρι- που είναι προφανή. Ξέρεις τι είναι όμως σε μισή ώρα από την πόλη να τσουλάς με τα παγοπέδιλα στο χιόνι;

Λαϊλιάς λέγεται το βουνό, καμάρι των ντόπιων, διάσημο για το δάσος οξιάς και πεύκων, τον βράχο της Κατίγκας, τα ευρωπαϊκά μονοπάτια που το διασχίζουν κι όμως το μικροσκοπικό χιονοδρομικό κέντρο με τη μία πίστα και τα δύο λιφτ κλέβει κι αυτό καρδιές. Να ‘σαι αρχάριος και να νιώθεις λες και κάνεις πρόβες στη χιονισμένη αυλή σου!

Και να ‘ταν μόνο αυτό… Μεγάλη υπόθεση σε απόσταση 12 χλμ. από το σπίτι σου να έχεις τη δυνατότητα να λειτουργηθείς, ή απλώς να αποσυρθείς, σε ένα από τα ωραιότερα και ιστορικότερα μοναστήρια της Ελλάδας. Η μονή Τιμίου Προδρόμου σε μία καταπληκτική τοποθεσία στις παρυφές του Μενοικίου όρους έχει πολλά να αφηγηθεί για την ιστορία των Σερρών, από τον 13ο αιώνα οπότε ιδρύθηκε έως σήμερα.

Εντυπωσιακές οι εγκαταστάσεις, οι τοιχογραφίες πολλών εποχών και τα παρεκκλήσια.Εντυπωσιακό και το έργο των μοναχών οι οποίες καταπιάνονται με λογιών λογιών δραστηριότητες εξασφαλίζοντας την αυτονομία της μονής και την αγάπη των Σερραίων που πίνουν νερό στο όνομά τους.

Εντυπωσιακό για τους εκδρομείς, όμως, και το ρέμα του Προδρόμου που έρχεται από τα βουνά της Βροντούς. Μέσα στο φαράγγι που σχηματίζει υπάρχουν 8 πέτρινα γεφύρια, μία εντυπωσιακή υδατογέφυρα και δύο εγκαταλελειμμένα χωριά! Μεγάλη και επίπονη η πορεία όμως με λίγη ώρα περπάτημα πλάι στο ποτάμι μπορείς τουλάχιστον να δεις την υδατογέφυρα της Πηγής, το εκκλησάκι της Αγ. Παρασκευής και κάνα δυο γεφύρια.

 Και αν ο στόχος σου είναι πραγματικά η Ανω Βροντού, και σωστά, δεν έχεις παρά να ακολουθήσεις τον ασφαλτόδρομο κι έπειτα από 35 χλμ. μεταξύ του Μενοικίου και των ορέων της Βροντούς να φτάσεις στο χωριό, στα 1.000 υψόμετρο, στον εντυπωσιακό Ορβυλο που χωρίζει την Ελλάδα από τη Βουλγαρία. Εδώ ο δρόμος τελειώνει, σκεπή είναι μόνο ο ουρανός (γι’ αυτό και οι Αστροβραδιές του Αυγούστου) κι η απόδραση αποκτά τελείως διαφορετική φυσιογνωμία.

Καμιά 200ρια άνθρωποι όλοι κι όλοι. Χαιρετούν κάθε μέρα τον ωραίο Αϊ-Δημήτρη με το ακόμη ωραιότερο τέμπλο και φεύγουν για τα χωράφια με τις ονομαστές πατάτες τους που αντικατέστησαν στη φήμη τις παλιές βροντουλιώτικες καμπάνες. Σαν το γειτονικό Νευροκόπι, έτσι κι εδώ, ο βαρύς, παρατεταμένος χειμώνας και το αμμώδες έδαφος αναγκάζουν σε μία καλλιεργητική περίοδο και ανεβάζουν τα ποσοστά του αμύλου, δίνοντας πατάτες που θα θυμάσαι για καιρό!

Με φαγητό ξεκίνησες, με φαγητό θα τελειώσεις στις Σέρρες! Και με ωραίους ανθρώπους πάντα. Ωραίους μέσα – έξω. Μακεδόνες παιδί μου, τι να λέμε…

Το διαβάσαμε εδω

http://bit.ly/2iojtvw

Δείτε επίσης τα εξής:

Το Καστελόριζο, ένα όνειρο ζωής για κάθε ταξιδευτή... Το Καστελόριζο είναι τέρμα Θεού! Βρίσκεται τόσο μακριά από τη Ρόδο που ακόμα και ο χάρτης της Ελλάδας το έχει ως προσθήκη, μιας και η απόστασή του από...
«Greek Tourism. An eternal journey» «Greek Tourism. An eternal journey»,Το βίντεο του ΕΟΤ που σάρωσε όλα τα βραβεία. Ενα βίντεο, το οποίο είναι μια παραγωγή του Ελληνικού Οργανισμού Του...