«27 Σεπτεμβρίου: Εορτάζει η Αγία Ακυλίνα η Νεομάρτυς»
Η Νεομάρτυρας Αγία Ακυλίνα καταγόταν από το Ζαγκλιβέρι Θεσσαλονίκης και ξεχωρίσε, για το θάρρος της και την αφοσίωσή της στον Χριστό. Παρά τις απειλές και το μαρτύριο που υπέστη σε νεαρή ηλικία, η πίστη της ενέπνευσε τους συμπατριώτες της και άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία και την παράδοση του τόπου της.
Η καταγωγή και η ανατροφή της
Η Αγία Ακυλίνα καταγόταν από το χωριό Ζαγκλιβέρι της Θεσσαλονίκης και ανατράφηκε από ευσεβείς γονείς. Ο πατέρας της, όμως, σκότωσε έναν Τούρκο μετά από φιλονικία. Για να αποφύγει την τιμωρία του θανάτου, αποδέχθηκε τον μουσουλμανισμό. Η μητέρα της παρέμεινε σταθερή στην πίστη στον Χριστό και καθημερινά δίδασκε στην Ακυλίνα την αρετή και την πίστη.
Η πίστη της Ακυλίνας και το μαρτύριό της
Παρά τις συνεχείς προσπάθειες του πατέρα της και τις απειλές των Τούρκων, η Ακυλίνα δεν αρνήθηκε τον Χριστό. Όταν την οδηγούσαν στο μαρτύριο, την ακολουθούσε η μητέρα της, ενθαρρύνοντάς την να παραμείνει πιστή. Η Ακυλίνα αντιμετώπιζε με θάρρος τους Τούρκους και τη θρησκεία τους, με αποτέλεσμα να υποστεί πολυήμερο ραβδισμό και να πεθάνει μαρτυρικά στις 27 Σεπτεμβρίου 1764, σε ηλικία μόλις 19 ετών.
Το μυστικό του τίμιου λειψάνου της
Κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα πού εναπόθεσαν οι συντοπίτες της το τίμιο λείψανο της. Σύμφωνα με την παράδοση, οι Τούρκοι επιχείρησαν ακόμη και νεκρή να το καταλάβουν και διέταξαν να θαφτεί στο τουρκικό νεκροταφείο κοντά στο τζαμί. Ωστόσο, το θεόσταλτο φως που εμφανίστηκε σαν αστέρι πάνω από τον τάφο της, οδήγησε τους χριστιανούς συμπατριώτες της—Τσόπλα, Καλημέρη και Μπούκλα—να κλέψουν το σώμα της και να το ενταφιάσουν σε ασφαλές μέρος. Οι τρεις αυτοί τολμηροί έκαναν όρκο να μην αποκαλύψουν ποτέ το μυστικό, για να προστατεύσουν τα ιερά λείψανα.
Ο ναός και η τιμή προς την Αγία
Πολλοί Χριστιανοί έφυγαν από τη ζωή με την επιθυμία να προσκυνήσουν τα λείψανα της Αγίας. Σήμερα έχει χτιστεί προς τιμήν της ένας περικαλλής και μεγαλοπρεπής Ιερός Ναός, ο οποίος, ωστόσο, παραμένει ελλιπής χωρίς την ευλογία των ιερών λειψάνων.
Η εορτή και η μνήμη της Αγίας
Η μνήμη της Αγίας Ακυλίνας τιμάται στις 27 Σεπτεμβρίου από το 1957. Πριν από αυτό, η εορτή της γινόταν στις 24 Απριλίου. Η αλλαγή της ημερομηνίας οφείλεται στην επιθυμία των κατοίκων του Ζαγκλιβερίου να συνδέσουν δύο μεγάλες πανηγύρεις του χωριού: του Αγίου Γεωργίου και της Αγίας Ακυλίνας. Από το 1984, με τη δημιουργία δεύτερης ενορίας προς τιμήν της, η εορτή της μετατοπίστηκε επισήμως στις 27 Σεπτεμβρίου.
Η Ακολουθία και οι υμνογράφοι
Σε χειρόγραφο που βρέθηκε στον ναό του Αγίου Γεωργίου στο Ζαγκλιβέρι περιλαμβάνεται Ακολουθία προς τιμήν της Αγίας, που ψαλλόταν μέχρι το 1969. Η Ακολουθία περιλαμβάνει τον Εσπερινό, τον Όρθρο, τη Λειτουργία, καθώς και τον βίο και το μαρτύριό της.
Το 1969, ο υμνογράφος Γεράσιμος ο Μικραγιαννανίτης συνέθεσε νέα Ακολουθία, που ψάλλεται έκτοτε κατά την εορτή της, ενώ το 1980 προστέθηκαν Χαιρετισμοί και Εγκώμια.
Η εικονογράφηση της Αγίας Ακυλίνας
Η πρώτη εικονογράφηση της Αγίας χρονολογείται το 1858, σε έργο του ιεροδιακόνου Ιεροθέου της Ιεράς Μονής Λογγοβάρδας, όπου απεικονίζονται όλοι οι μετά την Άλωση νεομάρτυρες, μεταξύ αυτών και η Ακυλίνα. Στον κεντρικό ναό του Αγίου Γεωργίου στο Ζαγκλιβέρι βρίσκονται τρεις από τις παλαιότερες εικόνες της Αγίας, που χρονολογούνται από το 1903, το 1904 και το 1913, με αγιορειτική προέλευση.
Το σπίτι και ο τόπος μαρτυρίου
Το σπίτι της Αγίας, τόπος και του μαρτυρίου της, σώζεται μέχρι σήμερα, αν και σε κακή κατάσταση. Ένα καντήλι που καίει μέρα-νύχτα δηλώνει τον σεβασμό των Ζαγκλιβερινών στην Αγία Ακυλίνα, την οποία τιμούν κατά τη διάρκεια των Ακυλίνειων.
