8 Νοεμβρίου: («Σύναξις των Αρχιστρατήγων Μιχαήλ και Γαβριήλ και των λοιπών αγίων ασωμάτων και ουρανίων Ταγμάτων»)
Οι πιστοί Ορθόδοξοι Χριστιανοί τιμούμε σήμερα 8 Νοεμβρίου τους Αρχαγγέλους Μιχαήλ, Γαβριήλ και Ραφαήλ τους φύλακες αγγέλους μας και τα ουράνια ασώματα τάγματα που προστατεύουν τον κόσμο με τη θεία τους δύναμη.
Γράφει ο θεολόγος και συγγραφέας Γιώργος Φουκαδάκης
Η Εκκλησία μας, στις 8 Νοεμβρίου, τιμά ιδιαιτέρως τους Αγίους Αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ, αλλά και όλο τον Αγγελικό κόσμο. Αναρίθμητοι ναοί, πόλεις και χωριά κοσμούνται με τα ονόματα των Αγίων Αγγέλων. Ο πιστός λαός αποδίδει μεγάλη τιμή στους Αγγέλους και προσλαμβάνει την ευεργετική παρουσία τους.
Η δημιουργία των Αγγέλων και τα χαρακτηριστικά τους
Ο Κύριος δημιούργησε τον Αγγελικό κόσμο, πριν τη δημιουργία του σύμπαντος κόσμου και του ανθρώπου. Με το που συνέλαβε ο Θεός την ιδέα της δημιουργίας τους, αμέσως οι Άγγελοι δημιουργήθηκαν. Οι Άγγελοι παρακολούθησαν εκστατικοί και έκπληκτοι τη δημιουργία του υλικού κόσμου, και αινούσαν με μεγάλη φωνή τον Θεό. Ο Εωσφόρος, μάλιστα, ένεκα της αλαζονείας του, νόμιζε ότι ο υλικός κόσμος προοριζόταν για τον ίδιο!
Ο Θεός τους δημιούργησε ασώματους: «Ο ποιών τους Αγγέλους αυτού πνεύματα και τους λειτουργούς αυτού πυρός φλόγα» (Δαβίδ). Ιδιότητές τους είναι η ευκινησία, η φλογερότητα, η διεισδυτικότητα, η θερμότητα, η ταχύτητα, η αϋλότητα. Κάποιοι Πατέρες αναφέρονται στο αγγελικό σώμα τους, αιθέριο, νοερό, «πυροειδές», πιο λεπτό από τη γνωστή μας ύλη. Είναι άφυλοι, δηλαδή δεν υπάρχει αρσενικό και
θηλυκός (ο ίδιος ο Χριστός το φανέρωσε) και δεν έχουν ανάγκη από τροφή.
Είναι αθάνατοι. Ανέκφραστος ο αριθμός τους.
Δεν μπορεί ο πεπερασμένος νους του ανθρώπου να συλλάβει τον αριθμό τους. Οι κόκκοι της άμμου, οι νιφάδες του χιονιού, οι σταγόνες της βροχής, τα μικρόβια, οι ιοί, ο αριθμός των πλανητών και των
γαλαξιών, τα σμήνη των γαλαξιών, και πάλι ο αριθμός τους είναι μικρότερος από τους Αγγέλους. Δεν πολλαπλασιάζονται, γι’ αυτό είναι πολλοί.
Στην Αποκάλυψη περιγράφονται ως μια αγγελική χορωδία γύρω από τον θρόνο του Θεού, που ο
αριθμός της ήταν «μυριάδες μυριάδων και χιλιάδες χιλιάδων». Ενώ είναι ταχύτατοι, δεν είναι πανταχού παρόντες. Δηλαδή όταν είναι στη γη, δεν μπορούν να βρίσκονται και στον ουρανό. Ενώ καθορίζονται από τον χώρο, δεν μπορούν να εμποδιστούν από τοίχους, πόρτες κ.λπ. «Ο Άγγελος είναι φύση νοερή,
αεικίνητη, αυτεξούσια, ασώματη» (Άγιος Ιωάννης Δαμασκηνός). Η γνωστική ικανότητα και δύναμή τους, αν και είναι ασυγκρίτως ανώτερη των ανθρώπων, είναι μηδαμινή μπροστά στην παγγνωσία του Θεού.
Το μέλλον δεν το προγνωρίζουν, ούτεγνωρίζουν τις καρδιές των ανθρώπων. Επίσης, δε γνωρίζουν πότε θα γίνει η συντέλεια του κόσμου και η Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου. Γι’ αυτό έμειναν έκπληκτοι κατά την Ενσάρκωση του Λόγου του Θεού, μπροστά στον θάνατο και στην Ανάστασή του, κατά τη μετάσταση της Θεοτόκου κ.λπ..
Σκοπός της δημιουργίας των Αγγέλων
Η δημιουργία των Αγγέλων έχει ως μόνο κίνητρό της την «εκστατική» αγάπη του Θεού και την αγαθότητά Του, για να λάβουν μέρος στη μακαριότητα Του, την αδιάκοπη θέα του προσώπου του Θεού. Αυτή η θέα του θείου Προσώπου είναι η κατεξοχήν ζωή τους! Δεν πρόκειται όμως για στατική κατάσταση αλλά για συνεχή ανοδική, χωρίς τέλος, πορεία, χωρίς ποτέ να οδηγηθούν στην ολοκληρωτική
κατανόηση της δόξας του Θεού, με αδιάκοπη μετοχή στις άκτιστες ενέργειες του Θεού και όχι στη θεία ουσία του. Δοξολογία και υμνολογία είναι το έργο των Αγγέλων.
9 Τάξεις-Τάγματα
Συντάσσονται σε χορούς κατά τριαδικό τρόπο, σε τρία επίπεδα: α. Υψηλά, κοντά
στον Θεό. β. Στην ατμόσφαιρα. γ. Κατώτερα, για να μεταφέρουν τις προσευχές των
ανθρώπων (Ταχυδρόμοι).
Πλησιέστεροι στον Θεό είναι οι Θρόνοι, τα Χερουβείμ και τα Σεραφείμ. Χαρακτηρίζονται από πύρινη σοφία και γνώση των ουρανίων, με τον ύμνο τους «γελ».. Ο Ησαΐας είδε τον Κύριο στον θρόνο Του και μέσα σε ανείπωτη δόξα τα Σεραφείμ, καθένα με 6 φτερά: με τα 2 σκέπαζαν το πρόσωπο, με τα άλλα 2 σκέπαζαν με σεμνότητα τα πόδια τους και με τα άλλα 2 πετούσαν. Έψαλλαν: «Άγιος, Άγιος,
Άγιος Κύριος Σαβαώθ, πλήρης πάσα η γη της δόξης Αυτού». Οι Εξουσίες, Κυριότητες, Δυνάμεις με διενέργεια πολλών θαυμάτων και κύριο έργο τους τον τρισάγιο ύμνο: «Άγιος, Άγιος, Άγιος» Οι Αρχές, Άγγελοι, Αρχάγγελοι, αγγελιοφόροι του Θεού, εκτελούν τις θεϊκές υπηρεσίες με κύριο έργο τους τον ύμνο «Αλληλούια». Τις αποκαλύψεις και τα μυστήρια του Θεού τα μεταδίδουν οι ανώτερες τάξεις (πιο
κοντά στον Θεό) στις κατώτερες (πιο κοντά στους ανθρώπους), τα μυστήρια κατεβαίνουν, αποκαλύπτονται έως ενός σημείου και εκεί φυλάγονται «εν σιωπή», για να μεταδοθούν τελικά στον άνθρωπο όσα θέλει ο Θεός.
Η Πτώση του Εωσφόρου
Ο Εωσφόρος, επικεφαλής του 10ου Τάγματος των Αγγέλων, καυχήθηκε ότι θα ανεβάσει τον θρόνο πάνω στις νεφέλες του Ουρανού και θα γίνει όμοιος με τον Θεό. Έπεσε, όμως, αμέσως από τη δόξα που έως τότε κατείχε, συμπαρασύροντας και όλο το αγγελικό Τάγμα που τον ακολουθούσε!
Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ, μέσα στη μεγάλη σύγχυση που ακολούθησε τη φοβερή πτώση του Εωσφόρου, φώναξε προς τον υπόλοιπο χορό των Αγγέλων το «Πρόσχωμεν» (ας προσέξουμε) και ύμνησε με δυνατή φωνή τον Κύριο.
Με εξαίρεση το 10 Τάγμα που έπεσε, όλα τα άλλα ακολούθησαν τον Αρχάγγελο Μιχαήλ και ύμνησαν τον Κύριο. Αυτή η συγκέντρωση των 9 Ταγμάτων ονομάστηκε Σύναξη των Αγγέλων, δηλαδή προσοχή και ενότητα. Η απόφαση αυτή χάρισε στα 9 Τάγματα των Αγγέλων την τέλεια ατρεψία και ακινησία προς το κακό. Διαφέρουν πλέον από τους δαίμονες που έπεσαν στην αγαθή προαίρεση, την αγαθή βούλησή τους, την ταπείνωση και την υπακοή προς τον Θεό.
Μοναχικός, αγγελικός βίος
Ο μακαριστός Γέροντας Εφραίμ (+2023) της Σκήτης του Αγίου Ανδρέα, ο οποίος έζησε αγγελικό βίο, μας έλεγε : «Οι μοναχοί θα αναπληρώσουν το 10 ο Τάγμα των Αγγέλων που έπεσε και έχασε τη δόξα του. Αρχηγός του νέου 10 ου Τάγματος θα είναι ο Νέος Εωσφὀρος, ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος! Όχι ο Προφήτης Ηλίας. Να μην αποκαλούμε τον Διάβολο ως Εωσφόρο, αλλά ως πρώην Εωσφόρο. Ο ίδιος ο Κύριος μας είχε πει στον εγκωμιαστικό λόγο Του για τον Ιωάννη: «Δεν υπήρξε γυναίκα να γεννήσει μεγαλύτερο άνθρωπο από τον Ιωάννη». Έχει μεγάλη παρρησία προς τον Θεό. Έχει απαιτήσεις από τους μοναχούς. Όταν χρειάζεται είναι πολύ αυστηρός.
Κανείς δεν μπορεί να τα βάλει μαζί του». Ο Ιωάννης εικονογραφείται ως Άγγελος, με φτερά, πλάι στον Κύριο, ενώ ο Ηλίας αποκαλείται «ο ένσαρκος Άγγελος».. Οι μοναχοί, κατά τη μοναχική τους κουρά, λαμβάνουν το «αγγελικό σχήμα» και τιμούν τη Δευτέρα, ημέρα που είναι αφιερωμένη στους Αγγέλους, με αυστηρή νηστεία.
Μιχαήλ, Γαβριήλ, Ραφαήλ
Οι Άγγελοι είναι μέλη της Εκκλησίας του Χριστού, αν και ανώτεροι των ανθρώπων. Η Παναγία μας ξεπέρασε σε δόξα και τιμή τους Αγγέλους, ως «Τιμιωτέρα των Χερουβείμ και ενδοξοτέρα ασυγκρίτως των Σεραφείμ».
Τριών μόνο Αγγέλων γνωρίζουμε τα ονόματα:
1. «Μιχαήλ ο άρχων ο μέγας». Το όνομα του σημαίνει : «Τις ως ο Θεός ημών;» (ποιος όπως ο Θεός μας;). Αναφέρεται πολλές φορές στην Παλαιά Διαθήκη. Είναι ο Αρχάγγγελος που στέλνει ο Θεός για να παραλάβει την ανθρώπινη ψυχή, στο τέλος του κάθε επίγειου βίου, κάνοντας μεγάλη τιμή στην κάθε ανθρώπινη ψυχή να την παραλάβει όχι οποιοσδήποτε Άγγελος, αλλά ο αρχηγός των Αγγελικών δυνάμεων!
2. Αρχάγγελος Γαβριήλ, που το όνομά του σημαίνει: «Ήρωας του Θεού» και αναφέρεται πολλές φορές στην Καινή Διαθήκη π.χ. στον Ζαχαρία και στη Θεοτόκο.
3. Αρχάγγελος Ραφαήλ, που το όνομά του σημαίνει: «Ο Κύριος θεραπεύει» (Άλλος από τον Άγιο Ραφαήλ στη Μυτιλήνη).
Ο Φύλακας Άγγελος
Κατά την Παράδοση της Εκκλησίας μας, ο βαπτιζόμενος λαμβάνει από τον Θεό κατά το Μυστήριο του Βαπτίσματος ένα Φύλακα Άγγελο: «Σύζευξον τη ζωή αυτού άγγελον φωτεινόν». Ο Άγγελος είναι «τρυφερός, σεμνός, πράος και ήσυχος». Έρχεται στην καρδιά του ανθρώπου για να του διδάξει τη δικαιοσύνη, την αγνότητα, τη σεμνότητα, κάθε αγαθό έργο και την αρετή. Στέκεται πάντα δίπλα μας, ασχέτως ότι εμείς μπορεί να μην τον βλέπουμε. Πολλοί Άγιοι έβλεπαν τον Φύλακα Άγγελο τους.
Ο Άγιος Παΐσιος σε μια δύσκολη φάση της ζωής του, το 1979, είδε τον Φύλακα Άγγελό του όμοιο με 12χρονο παιδάκι με όμορφο πρόσωπο και στρογγυλά μάτια που άστραφταν! Ο Άγγελος απομακρύνεται μόνο αν εμείς τον διώξουμε με αμαρτωλά έργα. Παρηγορεί στις θλίψεις και στον πόνο, χαίρεται με την πνευματική μας πρόοδο, προστατεύει από ορατούς ή αόρατους εχθρούς. Είναι τόσο δυνατός που μπορεί να νικήσει ολόκληρο στράτευμα ή πολυάνθρωπη παράταξη. Οι Άγγελοι χαίρονται με τη μετάνοια κάθε αμαρτωλού και τη μεταφέρουν ταχύτατα στον ουρανό, όπου όλος ο αγγελικός κόσμος πανηγυρίζει και χαίρετε.
Εμφανίσεις των Αγγέλων
Οι Άγγελοι εμφανίζονται στους αγίους ανθρώπους με δύο τρόπους: είτε με τη μορφή των δικών τους αγγελικών σωμάτων είτε λαμβάνοντας μια μορφή προσιτή στον άνθρωπο. Συνήθως εμφανίζονται ως συνηθισμένοι άνθρωποι που μιλάνε, τρώνε, βαδίζουν (Ο Αβραάμ φιλοξένησε 3 Αγγέλους που έτρωγαν και έπιναν ως άνθρωποι.
Ο Ιακώβ είδε τον Άγγελο ως άνθρωπο, πάλεψε μαζί του και τον νίκησε). Άλλες φορές έχουν εκθαμβωτική παρουσία που προκαλεί φόβο (στις μυροφόρες εμφανίστηκαν με όψη αστραφτερή και στολή λευκή σαν χιόνι). Στη Βηθλεέμ, κατά τη Γέννηση του Χριστού που σε λίγες ημέρες πάλι θα
εορτάσουμε, οι Άγγελοι έβλεπαν το Πρόσωπο του ένσαρκου Λόγου του Θεού επί της Γης. Δε χόρταιναν να βλέπουν το Πρόσωπο Του. Για πρώτη φορά στην ιστορία του κόσμου έψαλαν τον αγγελικός ύμνο: «Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη εν ανθρώποις ευδοκία». Είναι οι φιλάνθρωποι και ελεήμονες, αδελφοί μας!
Η σημερινή ημέρα, η Σύναξις των Αρχιστρατήγων Μιχαήλ και Γαβριήλ και όλων των αγίων, ασωμάτων και ουρανίων Ταγμάτων, μας υπενθυμίζει με συγκίνηση πως ο Θεός, μέσα στην άπειρη αγάπη Του, δεν άφησε ποτέ τον άνθρωπο μόνο. Οι Άγγελοι, αόρατοι αλλά διαρκώς παρόντες, αποτελούν τη γέφυρα ανάμεσα στον Ουρανό και τη Γη· οι σιωπηλοί φύλακες και συνοδοιπόροι μας στη ζωή, που μας προστατεύουν, μας εμπνέουν και μας υπενθυμίζουν το αιώνιο κάλεσμα προς το Φως.
Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ, με το ξίφος της δικαιοσύνης και της αλήθειας, και ο Αρχάγγελος Γαβριήλ, ο αγγελιαφόρος της θείας χαράς, στέκονται μπροστά στον θρόνο του Θεού ως ζωντανά σύμβολα δύναμης και υπακοής στο θείο θέλημα. Μαζί τους, όλος ο Αγγελικός κόσμος δοξολογεί αδιάκοπα τον Δημιουργό, ενώνοντας τον ουρανό με τη γη σε έναν ύμνο αιώνιας ευγνωμοσύνης.
Ας θυμόμαστε, κάθε φορά που προσευχόμαστε, ότι δίπλα μας στέκεται ο Φύλακας Άγγελός μας, ο «φωτεινός σύντροφος» της ψυχής μας, έτοιμος να μας καθοδηγήσει στον δρόμο της μετάνοιας, της ταπείνωσης και της αγάπης.
Ας ζητούμε τη μεσιτεία των Αγίων Αρχαγγέλων, ώστε να φωτίζουν τη σκέψη, να καθαρίζουν την καρδιά και να ενδυναμώνουν το πνεύμα μας, για να πορευόμαστε με πίστη και ειρήνη μέσα στον κόσμο.
«Άγιοι Αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ, πρεσβεύσατε υπέρ ημών.»
Σήμερα 8 Νοεμβρίου γιορτάζουν
