Οι Άγιοι Ανάργυροι Κοσμάς και Δαμιανός: οι ιατροί της ανιδιοτελούς αγάπης και οι θαυματουργοί θεράποντες της Εκκλησίας
Οι Άγιοι Ανάργυροι, Κοσμάς και Δαμιανός, συγκαταλέγονται μεταξύ των λαμπρών ιατρών και θαυματουργών της Εκκλησίας, οι οποίοι, φωτιζόμενοι υπό της θείας χάριτος, διηκόνησαν ανιδιοτελώς τον πάσχοντα άνθρωπο, θεραπεύοντάς τον δωρεάν και μαρτυρήσαντες υπέρ της πίστεως εις τον Χριστόν. Μνήμη 1 Ιουλίου.
Οἱ Ἅγιοι ἔνδοξοι καὶ θαυματουργοὶ Ἀνάργυροι Κοσμᾶς καὶ Δαμιανός, ἐκ τῆς τάξεως τῶν ἰατρῶν τῆς ἀρχαίας Ἐκκλησίας, ἤνθησαν κατὰ τοὺς χρόνους τῶν διωγμῶν τῶν Χριστιανῶν, καὶ ἐλάμπρυναν τὴν ἐκκλησιαστικὴν ζωήν διὰ τῆς πίστεως καὶ τῆς ἀγάπης αὐτῶν.
Ἐκ νεότητος ἐφοίτησαν τὴν ἰατρικὴν τέχνην καὶ ἐν χάριτι Θεοῦ ἐγένοντο ἰατροὶ ἱκανοί, οὐ μόνον τὰ σώματα θεραπεύοντες, ἀλλὰ καὶ τὰς ψυχὰς εἰς τὴν πίστιν τοῦ Χριστοῦ καθοδηγοῦντες. Καὶ οὐκ ἔλαβον ἀνταμοιβὴν ἀργυρίου διὰ τὰς ἰάσεις, ἀλλὰ δωρεὰν ἐθεράπευον πάντας τοὺς προστρέχοντας αὐτοῖς, διὰ τοῦτο καὶ ἐκλήθησαν ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας Ἀνάργυροι.
Δοκιμασία καὶ ὁμολογία πίστεως
Ἡ φήμη τῶν ἰαμάτων αὐτῶν διεδόθη εἰς πολλὰ μέρη, ὥστε καὶ ἐνώπιον ἀρχόντων καὶ ἡγεμόνων προσηγάγοντο, κατὰ τινὰς δὲ ἁγιολογικὰς παραδόσεις καὶ ἐπὶ ρωμαϊκῶν ἀρχῶν.
Κακοήθεις δὲ ἄνθρωποι, φθόνῳ κινούμενοι, διέβαλον αὐτοὺς ὡς δήθεν γοητείας καὶ μαγικῆς τέχνης ἐργαζομένους. Οἱ Ἅγιοι δὲ ἀπεκρίθησαν ἐν παρρησίᾳ καὶ ὡμολόγησαν τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἀρνησάμενοι πᾶσαν ἀπόδοσιν τῶν ἰαμάτων εἰς ἀλλοτρίους τῆς πίστεως δυνάμεις.
Κατὰ τὴν ἁγιολογικὴν παράδοσιν, διὰ τῆς θείας ἐνεργείας ἐνεφανίσθησαν καὶ σημεῖα ἐπιβεβαιωτικὰ τῆς πίστεως, ἃ ἐπροκάλεσαν κατάπληξιν καὶ ἐνίσχυσαν τινὰς εἰς τὴν ὁμολογίαν τοῦ Χριστοῦ.
Τὸ μαρτύριον αὐτῶν
Τὸ τέλος τῆς ἐπὶ γῆς πολιτείας τῶν Ἁγίων ἐσφραγίσθη διὰ μαρτυρίου. Κατὰ τὴν παράδοσιν, ἐκ προσώπου ὃ πάλαι ἐσχετίζετο μετ’ αὐτῶν ἐν τῇ ἰατρικῇ ἐμπειρίᾳ, ἐφθόνησαν καὶ ἐθανατώθησαν διὰ λίθων ἢ ἄλλης βιαίας ἐπιθέσεως, λαβόντες οὕτως τὸν στέφανον τῆς ἀφθάρτου ζωῆς.
Ἡ Ἐκκλησία ὁρᾷ ἐν τῷ μαρτυρίῳ αὐτῶν τὴν ὑπέρβασιν τῆς ἀνθρωπίνης ἀσθενείας καὶ τὴν τελείωσιν τῆς ἀγάπης ἐν Χριστῷ, ἥτις ἕως θανάτου ἐκτείνεται.
Θεολογικὸν νόημα
Οἱ Ἅγιοι Κοσμᾶς καὶ Δαμιανός ἀποτελοῦν ὑπόδειγμα ἑνώσεως πίστεως καὶ ἐπιστήμης ἐν τῇ ζωῇ τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ ἰατρικὴ αὐτῶν διακονία ἀναδεικνύει ὅτι πᾶσα ἀνθρωπίνη γνώσις ὅταν φωτίζεται ὑπὸ τῆς χάριτος γίνεται μέσον σωτηρίας καὶ ἀγάπης.
Ἡ δὲ ἀφιλαργυρία αὐτῶν ἐλέγχει τὴν φιλοκοσμίαν καὶ ὑπομιμνήσκει ὅτι τὰ χαρίσματα τοῦ Θεοῦ οὐ πωλοῦνται, ἀλλὰ ἐκχέονται δωρεὰν εἰς δόξαν Θεοῦ καὶ σωτηρίαν ἀνθρώπων.
Ἡ Ἁγία Ἐκκλησία τιμᾷ τοὺς Ἁγίους Ἀναργύρους ὡς προστάτας τῶν ἰατρῶν καὶ ἐπικουρους τῶν ἀσθενῶν, ἀναβοῶσα πρὸς αὐτοὺς ἐν εὐλαβείᾳ:
Δόξα σοι, Χριστὲ ὁ Θεός, ὁ ἐν τοῖς Ἁγίοις σου θαυμαστῶς δοξαζόμενος.
Κοσμᾶ καὶ Δαμιανὲ Ἅγιοι Ἀνάργυροι, πρεσβεύσατε ὑπὲρ ἡμῶν.
