Άγιοι Λουκιλλιανός, Παύλη και τα 4 Νήπια: Γιορτάζουν στις 3 Ιουνίου – Ο συγκλονιστικός βίος, το θαύμα στο καμίνι και η ακλόνητη πίστη που νίκησε τους διώκτες της Νικομήδειας.
Στις 3 Ιουνίου, η Εκκλησία μας τιμά μια συγκλονιστική συνοδεία Μαρτύρων που αψήφησε τους διωγμούς του 3ου αιώνα. Ακολουθεί ο πλήρης Βίος και τα θαύματα του Αγίου Λουκιλλιανού —του πρώην ειδωλολάτρη ιερέα που έγινε πνευματικός πατέρας στη φυλακή— της αυτοθυσιαστικής Αγίας Παύλης, και των τεσσάρων νεαρών νηπίων που παρέμειναν ακλόνητα στην πίστη τους.
Κατά τους χρόνους τοῦ αὐτοκράτορος Αὐρηλιανοῦ (270-275 μ.Χ.), ζοῦσε στή Νικομήδεια ἕνας ἐπίσημος καί πλούσιος γέροντας, ὁνόματι Λουκιλλιανός. Ὁ Λουκιλλιανός εἶχε περάσει ὅλη του τή ζωή μέσα στήν πλάνη τῆς εἰδωλολατρίας, ὑπηρετώντας μάλιστα ὡς ἱερέας τῶν ψευδοθέων. Ὅταν ὅμως ἔφτασε σέ βαθύ γῆρας, ὁ φωτισμός τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἄγγιξε τήν ψυχή του. Κατάλαβε τήν ἀδυναμία τῶν εἰδώλων καί πίστεψε ὁλόψυχα στόν Ἀληθινό Θεό, τόν Κύριο ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστό, ἀπό τόν Ὁποῖο ἔλαβε καί τό Ἅγιο Βάπτισμα.
Μετά τή μεταστροφή του, ὁ Λουκιλλιανός δέν κράτησε τήν πίστη του κρυφή. Παρά τό προχωρημένο τῆς ἡλικίας του, κήρυττε μέ νεανικό ζῆλο τήν ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου, καταφέρνοντας νά ἐπιστρέψει πολλούς εἰδωλολάτρες στόν Χριστό. Ἡ δράση του αὐτή καταγγέλθηκε στόν κόμη Σιλβανό, ὁ ὁποῖος, βλέποντας τόν σεβάσμιο γέροντα νά ἀρνεῖται νά θυσιάσει στά εἴδωλα, διέταξε νά τόν βασανίσουν ἀλύπητα. Τοῦ συνέτριψαν τά σιαγόνια, τόν ράβδισαν μέ χοντρά ξύλα καί, καταπληγωμένον, τόν ἔριξαν στή φυλακή.
Μέσα στό σκοτεινό δεσμωτήριο, ὁ Θεός εἶχε οἰκονομήσει νά βρίσκονται κλεισμένα τέσσερα μικρά παιδιά: ὁ Κλαύδιος, ὁ Ὑπάτιος, ὁ Παῦλος καί ὁ Διονύσιος, τά ὁποῖα εἶχαν συλληφθεῖ ἐπειδή ἦταν Χριστιανοί. Ὁ Ἅγιοs Λουκιλλιανός ἔγινε γι’ αὐτά πνευματικός πατέρας καί καθοδηγητής. Μέσα στή φυλακή, νύκτα καί ἡμέρα, προσεύχονταν ὅλοι μαζί καί ὁ γέροντας ἐνθάρρυνε τά νήπια, διδάσκοντάς τα νά μήν φοβηθοῦν τά βασανιστήρια, ἀλλά νά ὑπομείνουν τά πάντα γιά τή δόξα τοῦ Χριστοῦ.
Ὅταν ὁ ἡγεμόνας τους κάλεσε καί πάλι σέ ἐξέταση, διαπίστωσε ὅτι καί τά παιδιά εἶχαν τήν ἴδια ἀκλόνητη πίστη μέ τόν γέροντα. Διέταξε τότε νά ἀνάψουν ἕνα μεγάλο καμίνι καί νά τους ρίξουν ὅλους μέσα. Ὅμως, ὅταν οἱ Μάρτυρες βρέθηκαν μέσα στίς φλόγες, ἄρχισαν νά ψάλλουν καί νά δοξολογοῦν τόν Θεό, χωρίς νά παθαίνουν τό παραμικρό. Ξαφνικά, μέ θεϊκή ἐπέμβαση, ὁ οὐρανός σκοτείνιασε καί ξέσπασε κατακλυσμιαία βροχή, ἡ ὁποία ἔσβησε τελείως τή φωτιά, καί οἱ Ἅγιοι ἐξῆλθαν σῶοι καί ἀβλαβεῖς.
Ὁ Σιλβανός, τυφλωμένος ἀπό κακία καί φοβούμενος τήν ἀντίδραση τοῦ λαοῦ, τους ἔστειλε σιδηροδεσμίους στό Βυζάντιο (τήν μετέπειτα Κωνσταντινούπολη) για νά ἐκτελεστοῦν ἐκεῖ ἀπό τόν ἐγχώριο δικαστή. Στό Βυζάντιο, τά τέσσερα νήπια (Κλαύδιος, Ὑπάτιος, Παῦλος καί Διονύσιος) ὑπέστησαν θάνατον διά ξίφους, λαμβάνοντας τά στεφάνια τῆς ἀθλήσεως. Τόν δέ Ἅγιο Λουκιλλιανό, οἱ δήμιοι τόν κάρφωσαν πάνω σέ σταυρό, ὅπου καί παρέδωσε τό πνεῦμά του στόν Κύριο, μιμούμενος τό Πάθος τοῦ Σωτῆρος.
Κατά τή διάρκεια τῶν βασανιστηρίων καί τῆς φυλακίσεώς τους, μιά εὐσεβής καί πλούσια γυναῖκα, ἡ Ἁγία Παύλη, ἀκολουθοῦσε κρυφά τους Ἁγίους. Δωροδοκοῦσε τους δεσμοφύλακες, εἰσερχόταν στή φυλακή, ἔπλενε τίς πληγές τους καί τους προσέφερε τροφή. Μετά τό μαρτύριό τους στό Βυζάντιο, ἡ Παύλη περισυνέλεξε κρυφά τά ἅγια λείψανά τους, τά μύρωσε καί τά ἐνταφίασε μέ τιμές.
Ἡ δράση της ὅμως καταγγέλθηκε στόν δικαστή. Ἡ Ἁγία συνελήφθη καί, ἐπειδή ὁμολόγησε μέ παρρησία τόν Χριστό, βασανίστηκε σκληρά: τήν κρέμασαν, τῆς κατέσφαξαν τίς σάρκες, τήν χτύπησαν μέ σιδερένια ραβδιά καί τήν ἔριξαν σέ καμίνι, ἀπό τό ὁποῖο διασώθηκε μέ θαῦμα. Βλέποντας ὁ δικαστής ὅτι δέν μπορεῖ νά τήν λυγίσει, διέταξε τόν ἀποκεφαλισμό της. Ἡ Ἁγία Παύλη ὁδηγήθηκε μέ χαρά στόν τόπο τῆς ἐκτελέσεως καί ἀποκεφαλίστηκε, ἑνώνοντας τό αἷμα της μέ τό αἷμα τοῦ Ἁγίου Λουκιλλιανοῦ καί τῶν τεσσάρων νηπίων.
Ἔτσι ολοκληρώθηκε τό μαρτύριο αὐτῆς τῆς ἁγίας συνοδείας. Ὁ πρεσβύτης Λουκιλλιανός, τά τέσσερα πιστά νήπια καί ἡ φιλόστοργος Παύλη, νίκησαν τήν ἔπαρση τῶν τυράννων καί τήν πλάνη τῶν εἰδώλων, καί πρεσβεύουν ἀκατάπαυστα στόν Θρόνο τοῦ Θεοῦ γιά τή σωτηρία τῶν ψυχῶν ἡμῶν.
Ταῖς αὐτῶν ἁγίαις πρεσβείαις, ὁ Θεός, ἐλέησον καί σῶσον ἡμᾶς. Ἀμήν.
Απολυτίκιον
Ἦχος α’. Χορός Ἀγγελικός
Ὡς ἄστρον φαεινόν, ἐκ νυκτὸς τῆς ἀπάτης, ὦ Λουκιανέ, εὐσεβῶς ἀναλάμψας νομίμως ἠγώνισαι καὶ τὸν δόλιον ἔκτεινας, ὅθεν πρέσβευε σὺν τῇ θεόφρονι Παύλῃ καὶ τοῖς τέσσαρσι παισὶ Χριστῷ, ἀθλοφόρε, ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν.
