“Άγιος Ιωάννης ο Ρώσος: Ο Ταπεινός Στρατιώτης της Αγάπης και της Πίστης «τιμάται η μνήμη του από την ορθόδοξη εκκλησία μας σήμερα 27 Μάιου
Γράφει ο θεολόγος Γιώργος Φουκαδάκης
“Ο Άγιος Ιωάννης ο Ρώσος αποτελεί μία από τις πιο αγαπητές μορφές της Ορθοδοξίας, ένας ταπεινός και αφοσιωμένος πιστός που μέσα από τις δοκιμασίες της ζωής του ανέδειξε τη δύναμη της πίστης και της αγάπης προς τον Θεό. Από την αιχμαλωσία του στη Μικρά Ασία μέχρι τα θαύματα που αποδίδονται στη χάρη του, η ζωή του Αγίου Ιωάννη είναι μια ζωντανή μαρτυρία υπομονής, ταπεινότητας και θαυματουργής ευλογίας. Στο Νέο Προκόπι της Εύβοιας, όπου φυλάσσεται το ιερό λείψανό του, χιλιάδες πιστοί συρρέουν κάθε χρόνο για να τιμήσουν τη μνήμη του και να αναζητήσουν τη βοήθειά του. Ας ταξιδέψουμε μαζί στην ιστορία και την πνευματική κληρονομιά του Αγίου Ιωάννη του Ρώσου, ενός Αγίου που συνεχίζει να εμπνέει και να καθοδηγεί τους πιστούς με τη χάρη του.”
Η Γέννηση του
Ο Άγιος Ιωάννης ο Ρώσος γεννήθηκε στη Νότια Ρωσία (σημερινή Ουκρανία) το 1690, από χριστιανούς γονείς, οι οποίοι του ενέπνευσαν την πίστη προς τον Θεό. Κατετάγη στον στρατό του Μεγάλου Πέτρου της Ρωσίας και έλαβε μέρος στον Ρωσο-Τουρκικό πόλεμο για την ανακατάληψη του Αζόφ (1711) από τους Οθωμανούς. Στον πόλεμο, όμως, αυτόν η Ρωσία ηττήθηκε και με τη συνθήκη του
Προύθου επέστρεψε το Αζόφ στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ο στρατιώτης
Ιωάννης συνελήφθη και οδηγήθηκε στην Κωνσταντινούπολη.
Στο Προκόπι της Καππαδοκίας
Από την Κωνσταντινούπολη ο αιχμάλωτος Ιωάννης μεταφέρθηκε στο Προκόπι της Καππαδοκίας και πέρασε στην εξουσία ενός Αγά, ο οποίος είχε στρατόπεδο Γενιτσάρων. Αποκαλείται «κιαφίρ» (=άπιστος) και τον βασανίζουν σκληρά: τον χτυπούν με ξύλινα ραβδιά, τον κλωτσούν, τον φτύνουν, του καίνε τα μαλλιά και το δέρμα, τον αφήνουν να μένει σε ένα Στάβλο, με τα ζώα!
Ο Ιωάννης υπομένει τα βασανιστήρια με θάρρος και υπομονή. Τίποτα δεν μπορεί να του στερήσει τον αγαπημένο Ιησού, που παιδιόθεν αγάπησε. Ενθυμείται τον Κύριο, τον δικό Του Σταυρό. Ο Στάβλος, το κελί του, του θυμίζει το Σπήλαιο της Βηθλεέμ.
Ζει ως ασκητής, με νηστεία, αγρυπνία, προσευχή. Κοινωνεί συχνά του Σώματος και του Αίματος του Κυρίου, κρυφά από τους Τούρκους. Ως αιχμάλωτος στρατιώτης υπακούει στις προσταγές του Αγά. Η αγία βιωτή του, όμως, δαμάζει τη σκληρότητα του Αγά και των συμπατριωτών του!
Ζεστό φαγητό στη Μέκκα της Αραβίας
Σε ένα ταξίδι του, ο Τούρκος Αγάς μετέβη στη Μέκκα, σε μια συγκέντρωση αξιωματούχων. Ο Ιωάννης από σεβασμό του έστειλε από το Προκόπι ζεστό πιλάφι στο αγαπημένο πιάτο του, με Άγγελο του Θεού! Επιστρέφοντας ο Αγάς μετά από τρεις μήνες, έφερε πίσω το πιάτο με το οικόσημό του.
Το θαύμα αυτό έφερε μεγάλη αλλαγή στη συμπεριφορά των Τούρκων προς τον Ιωάννη. Ο άνθρωπος του Θεού, με φως Χριστού, αναγνωρίζεται από τους βασανιστές του!
Το μαρτύριό του (27 Μαΐου 1730)
Την τελευταία ημέρα της ζωής του κοινώνησε για τελευταία φορά. Είχε πληροφορηθεί από τον Θεό για το επίγειο τέλος του και ειδοποίησε τον ιερέα στο Προκόπι για να του πάει τη Θεία Κοινωνία, εκεί στον Στάβλο. Πράγματι, μέσα σε ένα μήλο που είχε κουφώσει, του πήγε κρυφά τον πολύτιμο Μαργαρίτη και τον κοινώνησε για τελευταία φορά! Λαμβάνοντας τον Χριστό, παρέδωσε το πνεύμα του στον Κύριο της δόξης.
Η ταφή του
Οι ιερείς και οι χριστιανοί του Προκοπίου, με την άδεια του Τούρκου Αγά, έλαβαν το σώμα του Οσίου Ιωάννη του Ρώσου για να το κηδεύσουν. Τούρκοι και Αρμένιοι, από σεβασμό στον Ιωάννη, ακολούθησαν το σώμα του προς το χριστιανικό Κοιμητήριο και το εναπόθεσαν στον τάφο του.
Το άφθαρτο σώμα του
Τριάμισι χρόνια μετά την ταφή του σώματος του Ιωάννη, τον Νοέμβριο του 1733, ο ιερέας που γνώριζε τον Όσιο και τον κοινωνούσε μέσα στον Στάβλο είδε στον ύπνο του τον Όσιο και τον πληροφόρησε ότι το σώμα του παρέμεινε μέσα στον τάφο ακέραιο και άφθαρτο!
Του ζήτησε να γίνει ανακομιδή του και, κατά παραχώρηση Θεού, το άφθαρτο σώμα του στο εξής θα είναι ευλογία για τον κόσμο, έως τη συντελεία των αιώνων!
Ο ιερέας στην αρχή δίσταζε να πιστέψει το θείο όραμα. Καθώς όμως διαπίστωσε ότι ένα Ουράνιο Φως έπεφτε επάνω στον Τάφο του Αγίου, με άλλους χριστιανούς άνοιξε τον Τάφο του στο Προκόπι της Καππαδοκίας. Πράγματι, το σώμα του Οσίου ήταν ακέραιο, άφθαρτο όπως είναι τα λείψανα των Αγίων, η ευωδία του πλημμύρισε το Κοιμητήριο.
Το μετέφεραν στον Ναό, εκεί όπου, πέρα από τον Στάβλο, πολλές φορές πήγαινε ο Ιωάννης και αγρυπνούσε. Άρχισαν να το επισκέπτονται και να το προσκυνούν οι πιστοί, αλλά και οι άπιστοι, για να πάρουν την ευλογία του Αγίου Ιωάννη του Ρώσου, την ευλογία του Θεού που έτσι χαριτώνει τους Αγίους Του. Άνθρωποι παράλυτοι περπάτησαν, τυφλοί είδαν το φως τους, σοβαρές αρρώστιες θεραπεύτηκαν, δαιμόνια εκδιώχθηκαν! Μεγάλο ήταν το προσκύνημα στο Προκόπι.
Η καύση του Αγίου σώματος
Ο Πασάς Οσμάν, απεσταλμένος του Σουλτάνου, σε μια διαμάχη με τον Ιμπραήμ της Αιγύπτου, για να εκδικηθεί τους χριστιανούς έκαψε το Σώμα του Οσίου Ιωάννη του Ρώσου. Μέσα στη φωτιά είδαν οι Τούρκοι το Σώμα να κινείται! Τρομαγμένοι το εγκατέλειψαν και αποχώρησαν. Την άλλη ημέρα οι χριστιανοί το έβγαλαν από τις στάχτες.
Το σώμα ήταν σκεπασμένο, ευλύγιστο και ευωδίαζε. Είχε μόνο μαυρίσει από τη φωτιά και τους καπνούς. Στο Προκόπι της Καππαδοκίας, ως ανεκτίμητος θησαυρός, παρέμεινε μέχρι το 1924.
Η Μεταφορά στη μητέρα Ελλάδα του άφθαρτου Σώματος, με την Ανταλλαγή του 1924
Το 1924, με την ανταλλαγή των πληθυσμών Ελλάδας και Τουρκίας, οι πρόσφυγες από το Προκόπι έφεραν στη μητέρα Ελλάδα το άφθαρτο και θαυματουργό σώμα του Αγίου Ιωάννη του Ρώσου. Από το Προκόπι πήγαν στο λιμάνι της Μερσίνας και από εκεί αναχώρησαν για τη Χαλκίδα της Εύβοιας, με το πλοίο Βασίλειος Δεστούνης, το οποίο ναύλωσε η οικογένεια Παπαδόπουλου. Στη Χαλκίδα έμεινε για ένα χρόνο.
Στο Νέο Προκόπι της Εύβοιας
Το 1925, οι πρόσφυγες κατέθεσαν μόνιμα το άγιο σώμα του Οσίου Ιωάννη του Ρώσου στο Νέο Προκόπι. Ο νέος Ναός του Αγίου Ιωάννη του Ρώσου, όπου αποθησαυρίζεται έως σήμερα το άγιο σώμα του, θεμελιώθηκε το 1930 και οι εργασίες του ολοκληρώθηκαν το 1951.
Πηγή θαυμάτων είναι ο Ναός του Οσίου, παγκόσμιο προσκύνημα! Αισθάνεσαι ειρήνη και ευλογία! Σε ένα μικρό παρεκκλήσι απέξω από το ναό υπάρχει και το κουκούλι του Αγίου, ευλογημένο στο άγιο σώμα του, το οποίο φορούν οι πιστοί για ευλογία.
