Αποφασίζει η ΕΕ για τη συμφωνία Mercosur – Συζητείται σήμερα στο συμβούλιο των Μόνιμων Αντιπροσώπων της ΕΕ στις Βρυξέλλες η έγκριση της συμφωνίας Mercosur.
Στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών εξελίξεων βρίσκεται σήμερα η εμπορική συμφωνία ΕΕ–Mercosur, καθώς το Συμβούλιο των Μόνιμων Αντιπροσώπων στις Βρυξέλλες καλείται να αποφασίσει αν θα δοθεί το «πράσινο φως» για την υπογραφή της. Με τη Γαλλία να δηλώνει ανοιχτά ότι θα την καταψηφίσει και τις αγροτικές αντιδράσεις να κλιμακώνονται σε πολλές χώρες, η στάση της Ιταλίας αναδεικνύεται σε ψήφο-κλειδί.
Την ίδια ώρα, η Ελλάδα εμφανίζεται θετική υπό όρους, ζητώντας αυστηρές διασφαλίσεις για τα ελληνικά αγροτικά προϊόντα και τις ΠΟΠ ονομασίες, σε μια συμφωνία που διχάζει την Ευρώπη και προκαλεί έντονο προβληματισμό στον πρωτογενή τομέα.
Με τη Γαλλία να έχει δηλώσει ήδη πως θα καταψηφίσει, αναμένεται να φανεί αν θα δοθεί το πράσινο φως στην Πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ώστε να ταξιδέψει τη Δευτέρα στην Παραγουάη για την υπογραφή της.
Η Ευρώπη είχε ξεκινήσει συζητήσεις από το 1999 για τη δημιουργία μίας συμφωνίας χωρίς δασμούς μεταξύ ΕΕ και των χωρών της Mercosur. Μετά από διάφορα παγώματα και επανεκκινήσεις των συνομιλιών, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ολοκλήρωσε τις διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνίας αρχές Δεκεμβρίου του 2024 και μένει τώρα η επικύρωσή της.
Σημειώνεται πως με τον όρο Mercosur (από τα ισπανικά Mercado Común del Sur = Κοινή Αγορά του Νότου) εννοούμε την περιφερειακή οικονομική και εμπορική ένωση χωρών της Νότιας Αμερικής, δηλαδή της Αργεντινής, της Βραζιλίας, της Παραγουάης και της Ουρουγουάης.
Χώρες που φαίνεται να επωφελούνται από τη Συμφωνία Mercosur.
Χώρες που φαίνεται να επωφελούνται από τη Συμφωνία είναι η Γερμανία, μία χώρα με βαριά βιομηχανία, καθώς θα ανοίξει μπροστά της η μεγάλη αγορά της Λατινικής Αμερικής αλλά και η Ισπανία που θεωρεί ότι θα δώσει ώθηση στις εξαγωγές κρασιού και ελαιολάδου. Αντίθετα, χώρες όπως η Γαλλία, η Πολωνία, η Ιρλανδία και το Βέλγιο εκφράζουν έντονες αντιδράσεις καθώς είναι χώρες που έχουν μεγάλο τομέα βόειου κρέατος και πουλερικών.
Για να μπορέσει να περάσει η Συμφωνία χρειάζεται πάνω από τα μισά κράτη μέλη της Ένωση να την υπερψηφίσουν. Συγκεκριμένα, απαιτείται ειδική πλειοψηφία 15 από τις 27 χώρες της ΕΕ που να εκπροσωπούν το 65% του πληθυσμού της Ένωσης. Η Ιταλία, με τον μεγάλο πληθυσμό της, ουσιαστικά κρατά την ψήφο-κλειδί.
Δεδομένου ότι η Γαλλία είπε ότι θα καταψηφίσει, η Γερμανία στηρίζει εξαρχής και η Ισπανία επίσης, μένει να φανεί ποια θα είναι η θέση της Ιταλίας.
Όπως γράφει το Politico, η Ιταλία φαίνεται πως κλίνει προς την ολοκλήρωση της συμφωνίας με τη Mercosur. Η ιταλική κυβέρνηση δηλώνει ικανοποιημένη από τη νέα χρηματοδότηση που υποσχέθηκαν οι Βρυξέλλες στους Ευρωπαίους αγρότες και αφήνει να εννοηθεί ότι ενδέχεται να δώσει την καθοριστική της ψήφο υπέρ της εμπορικής συμφωνίας.
Ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών, Αντόνιο Ταγιάνι, δήλωσε ότι η Ρώμη είναι ευχαριστημένη με τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να καταστήσει τη συμφωνία πιο αποδεκτή, ενώ ο υπουργός Γεωργίας, Φραντσέσκο Λολομπριτζίντα, ανέφερε επίσης ότι η συμφωνία αποτελεί ευκαιρία —ιδίως για τους εξαγωγείς τροφίμων.
Η στήριξη της Ρώμης στη συμφωνία -η οποία αναμένεται να δημιουργούσε μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου που θα καλύπτει περισσότερους από 700 εκατομμύρια ανθρώπους- είναι καθοριστικής σημασίας.
Η Γαλλία και η Πολωνία εξακολουθούν να αντιτίθενται στην πλειοψηφία υπέρ της Mercosur, υπό την ηγεσία της Γερμανίας, αλλά δεν φαίνεται πως διαθέτουν τους αριθμούς για να μπλοκάρουν τη συμφωνία.
Σε κάθε περίπτωση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα πρέπει επίσης να εγκρίνει τη συμφωνία προτού αυτή τεθεί σε ισχύ. Μάλιστα, το Κοινοβούλιο μπορεί ακόμα να καταθέσει ένα αίτημα, με πιθανή ψηφοφορία τον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο.
Μακρόν: Η Γαλλία θα καταψηφίσει τη συμφωνία ΕΕ – Mercosur
Ήδη, από χθες, ο Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε ότι η Γαλλία θα καταψηφίσει την εμπορική συμφωνία της ΕΕ με το μπλοκ Mercosur, μία ημέρα πριν από την τελική απόφαση των κρατών-μελών.
Όπως εξήγησε, η απόφαση αυτή στηρίζεται στην ομόφωνη απόρριψη της συμφωνίας από το γαλλικό κοινοβούλιο.Η δήλωση έγινε εν μέσω μαζικών διαμαρτυριών των αγροτών στους δρόμους του Παρισιού, οι οποίοι αντιδρούν τόσο στη συμφωνία ΕΕ–Mercosur όσο και στην αγροτική πολιτική της κυβέρνησης.
H στάση της Ελλάδας
Η χώρα μας είναι μεταξύ εκείνων, που βλέπει θετικά τη συμφωνία, αλλά ζητά διασφαλίσεις για τα ελληνικά προϊόντα. Οι αγρότες, πάντως, ζητούν να μην συμφωνήσει η Ελλάδα καθώς, όπως λένε, θα αποτελέσει ταφόπλακα για τα ελληνικά αγροτικά προϊόντα.
Στην εξειδίκευση των μέτρων την Τετάρτη, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, σημείωσε ότι οι ελληνικές εξαγωγές στις χώρες της Mercosur ανέρχονται μόλις στα 34 εκατ. ευρώ και 21 ελληνικά προϊόντα ΠΟΠ, θα προστατεύονται από απομιμήσεις (π.χ φέτα, ελαιόλαδο, κρόκος Κοζάνης, Μαστίχα Χίου)
Συμπλήρωσε, ότι η ελληνική πλευρά διεκδικεί σαφείς και λειτουργικές ρήτρες διασφάλισης, αυστηρή εφαρμογή των κανόνων και συνεχούς παρακολούθησης, των επιπτώσεων στην ευρωπαϊκή παραγωγή και εφαρμογή ισότιμων όρων ανταγωνισμού στην πράξη.
Γιατί διαφωνούν οι αγρότες
Οι αγρότες κάνουν λόγο για άνισο ανταγωνισμό από χώρες που έχουν διαφορετικά πρότυπα ασφαλείας. Οι χώρες της MERCOSUR παράγουν αγροτικά προϊόντα με πολύ χαμηλότερο κόστος (ιδίως βόειο κρέας, πουλερικά, ζάχαρη, σόγια) αλλά και με διαφορετικά πρότυπα παραγωγής.
Παράλληλα, στην ΕΕ ισχύουν αυστηροί κανόνες για την καλή διαβίωση των ζώων, τη χρήση φυτοφαρμάκων και αντιβιοτικών και την περιβαλλοντική προστασία. Όμως, σε χώρες της MERCOSUR επιτρέπονται ουσίες απαγορευμένες στην ΕΕ (όπως φυτοφάρμακα και ζιζανιοκτόνα, τα οποία είναι απαγορευμένα ή μη εγκεκριμένα στην ΕΕ, αυξητικοί παράγοντες στην κτηνοτροφία κα), ενώ, υπάρχει χαλαρότερη επιβολή κανόνων. Αξίζει να σημειωθεί πως η ΕΕ ελέγχει τα υπολείμματα στα εισαγόμενα τρόφιμα, όμως, το πόσο αποτελεσματικός θα είναι εν τέλει ο έλεγχος αποτελεί βασικό σημείο κριτικής από αγρότες και περιβαλλοντικές οργανώσεις.
Σημειώνεται πως το 2024, οι τέσσερις χώρες της Mercosur εξήγαγαν γεωργικά και αγροδιατροφικά προϊόντα αξίας 23,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην ΕΕ, όπως λέει η Eurostat, με αποτέλεσμα εμπορικό έλλειμμα 20,1 δισεκατομμυρίων ευρώ (23,6 δισεκατομμύρια δολάρια) για την ΕΕ.
Η ρήτρα διασφάλισης από το Ευρωκοινοβούλιο
Στην ολομέλεια του Δεκεμβρίου στο Ευρωκοινοβούλιο έγινε συζήτηση που αφορούσε τη ρήτρα διασφάλισης στα αγροτικά προϊόντα. Ο μηχανισμός αυτός αποσκοπούσε στην αντιμετώπιση των ανησυχιών των κρατών-μελών για τις πιθανές επιπτώσεις στους Ευρωπαίους αγρότες από τις εμπορικές παραχωρήσεις της συμφωνίας. Ο μηχανισμός καλύπτει προϊόντα που θεωρούνται “ευαίσθητα”, όπως τα πουλερικά, το βόειο κρέας, το ρύζι, το μέλι, τα αβγά, το σκόρδο και η ζάχαρη, και καθορίζει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί να ενεργοποιηθεί μια ρήτρα διασφάλισης που επιτρέπει την αναστολή των αδασμολόγητων εισαγωγών.
Οι διαπραγματευτές συμφώνησαν επίσης να προστεθούν τα εσπεριδοειδή στον κατάλογο των ευαίσθητων προϊόντων. Για τα προϊόντα αυτά, θα υπάρχει η δυνατότητα λήψης προσωρινών μέτρων ενώ η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη, εντός 21 ημερών από την κοινοποίηση.
Το τελικό κείμενο μειώνει το όριο για την έναρξη έρευνας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μέτρα διασφάλισης από το 10% που είχε προτείνει η Επιτροπή σε αύξηση 8% των όγκων εισαγωγών σε σύγκριση με τον μέσο όρο της τελευταίας τριετίας. Μείωση των τιμών κατά περισσότερο από 8% σε σχέση με τον τριετή μέσο όρο θα αποτελεί επίσης λόγο έναρξης έρευνας.
Όμως, ακόμα ορισμένοι ευρωβουλευτές και περιβαλλοντικές οργανώσεις κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την προστασία της Ευρωπαϊκής γεωργίας, των ευαίσθητων τομέων και του ίδιου του ευρωπαϊκού αγροτικού μοντέλου
