BBC για τη φέτα: Μεγάλοι φόβοι για ελλείψεις εξαιτίας της ευλογιάς, καθώς η μαζική θανάτωση κοπαδιών δημιουργεί κενό στην παραγωγή πρόβειου γάλακτος και πιέζει την αγορά.
Η έξαρση της ευλογιάς των προβάτων προκαλεί μεγάλη αναστάτωση στον κτηνοτροφικό κλάδο της Ελλάδας, με το BBC να παρουσιάζει αναλυτικό ρεπορτάζ για τις σοβαρές συνέπειες που απειλούν τη φέτα — το σημαντικότερο εξαγωγικό αγροδιατροφικό προϊόν της χώρας και κατοχυρωμένη ΠΟΠ στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η παραγωγή της φέτας βασίζεται περίπου κατά 70% στο πρόβειο γάλα, γεγονός που καθιστά την επιδημία καθοριστική για τη διαθεσιμότητα της πρώτης ύλης.
Το BBC αναφέρεται σε στοιχεία που δείχνουν ότι οι αναγκαστικές θανατώσεις ζώων, σύμφωνα με τα πρωτόκολλα βιοασφάλειας, έχουν οδηγήσει στην απώλεια περίπου 417.000 προβάτων και αιγών. Η τεράστια αυτή ζημιά έχει ήδη αρχίσει να αντανακλάται στην αγορά γάλακτος, με αρκετά μικρά τυροκομεία να κάνουν λόγο για σοβαρά προβλήματα τροφοδοσίας και πιθανές νέες αυξήσεις τιμών, αν η κατάσταση δεν τεθεί υπό έλεγχο. Για τους κτηνοτρόφους, ωστόσο, η απώλεια των ζώων δεν είναι μόνο οικονομική. «Ένιωσα ότι δεν κατάφερα να προστατεύσω το κοπάδι μου», δηλώνει στο BBC παραγωγός που υποχρεώθηκε να θυσιάσει όλα τα ζώα της, περιγράφοντας το συναισθηματικό βάρος μιας τόσο τραυματικής διαδικασίας.
Τα πρώτα περιστατικά της ιογενούς νόσου εντοπίστηκαν στη Βόρεια Ελλάδα τον Αύγουστο του 2024. Παρά τις παρεμβάσεις για τον περιορισμό της, μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου του 2025 είχαν καταγραφεί 1.702 κρούσματα. Κάθε επιβεβαίωση μόλυνσης συνεπάγεται την υποχρεωτική εξόντωση ολόκληρης της εκτροφής, μέτρο που στερεί σημαντικές ποσότητες πρόβειου και κατσικίσιου γάλακτος από την αγορά.
Το BBC υπογραμμίζει ότι περίπου το 80% του συνολικού πρόβειου και κατσικίσιου γάλακτος της χώρας χρησιμοποιείται για την παραγωγή φέτας. Δεδομένου ότι η φέτα προστατεύεται ως προϊόν ονομασίας προέλευσης, η παραγωγή της επιτρέπεται αποκλειστικά στην Ελλάδα. «Ακόμη και μετά το Brexit, το Ηνωμένο Βασίλειο εξακολουθεί να αναγνωρίζει αυτή την ευρωπαϊκή απόφαση», επισημαίνει το δημοσίευμα.
Το 2024, οι εξαγωγές φέτας ανήλθαν στα 785 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 520 εκατ. διοχετεύτηκαν σε κράτη της ΕΕ και 90 εκατ. στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Αποζημιώσεις και πιέσεις για εμβολιασμό
Οι οικονομικές ενισχύσεις που λαμβάνουν οι κτηνοτρόφοι κυμαίνονται μεταξύ 132 και 220 ευρώ ανά ζώο, ποσά που θεωρούνται εξαιρετικά χαμηλά σε σχέση με την πραγματική ζημιά από την απώλεια των κοπαδιών. Ταυτόχρονα, οι παραγωγοί ζητούν την άμεση έγκριση μαζικού εμβολιασμού, όπως εφαρμόζεται ήδη στη Βουλγαρία και την Τουρκία.
Η κυβέρνηση, ωστόσο, παραμένει επιφυλακτική, φοβούμενη πως μια τέτοια απόφαση μπορεί να καταστήσει την Ελλάδα «ενδημική ζώνη», κάτι που θα μπορούσε να δημιουργήσει εμπόδια στις εξαγωγές γάλακτος και φέτας.
Στο ρεπορτάζ του BBC αναφέρεται επίσης ότι ενδέχεται να έχουν πραγματοποιηθεί έως και ένα εκατομμύριο παράνομοι εμβολιασμοί, γεγονός που καταδεικνύει το αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει πολλοί κτηνοτρόφοι. Παράλληλα, η καθυστέρηση στη συγκρότηση της επιστημονικής επιτροπής και ο τρόπος αντιμετώπισης των πρώτων κρουσμάτων έχουν προκαλέσει αυστηρή κριτική προς την πολιτεία.
Η Δικαιοσύνη έχει ήδη ζητήσει διερεύνηση πιθανών παραβάσεων των μέτρων βιοασφάλειας, ενώ οι κτηνοτρόφοι κάνουν λόγο για καθυστερημένη αντίδραση που επέτρεψε στην ασθένεια να εξαπλωθεί ταχύτερα.
Κτηνοτρόφοι από τη Θεσσαλία και άλλες περιοχές της χώρας πιέζουν για θεσμική έγκριση γενικευμένου εμβολιασμού, επισημαίνοντας ότι αυτό είναι το μόνο μέτρο που έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό στις γειτονικές χώρες.
Οι κανονισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης δίνουν τη δυνατότητα μαζικού εμβολιασμού σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, και οι παραγωγοί καλούν την κυβέρνηση να ζητήσει άμεσα πρόσβαση στα ευρωπαϊκά αποθέματα εμβολίων.
