«Στο GreekAffair, ο θεολόγος και συγγραφέας Γιώργος Φουκαδάκης γράφει για τον βίο της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, τη μνήμη της οποίας τιμούμε την Ε΄ Κυριακή των Νηστειών. Η Οσία αποτέλεσε ένα διαχρονικό πρότυπο μετάνοιας και ένα φωτεινό παράδειγμα πίστης, που την οδήγησε από το σκοτάδι της αμαρτίας στο φως της αγιότητας.»
Η ιερά μορφή της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας κατέχει εξέχουσα θέση στη χριστιανική αγιολογία, ως ζωντανό παράδειγμα βαθιάς μετάνοιας και πνευματικής αναγέννησης. Γεννημένη στην Αλεξάνδρεια, διήνυσε στα νεανικά της χρόνια έναν βίο αμαρτωλό και άσωτο, έως ότου η θεία πρόνοια την οδήγησε στα Ιεροσόλυμα, όπου και συντελέστηκε η ριζική μεταστροφή της.
Η μετέπειτα ασκητική της πορεία στην έρημο του Ιορδάνη ποταμού, μέσα από δεκαετίες σκληρού αγώνα, νηστείας και αδιάλειπτης προσευχής, ανέδειξε το μέγεθος της θείας χάριτος και κατέστησε την Οσία αιώνιο σύμβολο της σωτηρίας δια της μετανοίας.
Α΄ Η ΟΣΙΑ ΜΑΡΙΑ Η ΑΙΓΥΠΤΙΑ – Ο ΒΙΟΣ ΤΗΣ
Η ωραία Μαρία η Αιγύπτια γεννήθηκε κοντά στην Αλεξάνδρεια. Από τα δώδεκα χρόνια της άρχισε να ζει ανήθικη ζωή, με μανία ηδονής και πάθος πορνείας, αλλά όχι φιλαργυρίας.
Στα 29 χρόνια της, «ακμαία καλλονή», ακολουθεί προσκυνητές στα Ιεροσόλυμα όπου θα εόρταζαν την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού.
Η μανία της αμαρτίας την έκανε να αγνοεί τον προσκυνηματικό χαρακτήρα του ταξιδιού. «Πως μπόρεσε η θάλασσα να υποφέρει τις ασωτίες μου; Πως δεν άνοιξε η γη το στόμα της για τον Άδη;», θα μονολογήσει όταν ήλθε πλέον «εις εαυτόν», θα πει αργότερα. Επρόκειτο, πάντως, για ένα ταξίδι που θα ασκούσε φοβερή επιρροή στη ζωή της και θα «αποχαιρετούσε» για πάντα την Αλεξάνδρεια!
Ιεροσόλυμα
Η Μαρία, περιμένοντας στα Ιεροσόλυμα την εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, συνέχισε την προηγούμενη άσωτη ζωή της. Την ημέρα της εορτής επισκέφτηκε και η ίδια τον Ναό, αλλά η είσοδός της σε αυτόν στάθηκε αδύνατη! Όλοι και όλες εισέρχονταν, αλλά αυτήν μια απροσδιόριστη δύναμη την έδιωχνε έξω.
Αφού προσπάθησε τρεις ή τέσσερεις φορές, αποσύρθηκε θλιμμένη σε μια γωνιά της αυλής. «Έβγαιναν δάκρυα θερμά από τα μάτια που μέχρι πριν λίγο σαγήνευαν τους άντρες» (Άγιος Λουκάς Κριμαίας), θρηνούσε, χτύπαγε το στήθος της και έβγαζε στεναγμούς από τα βάθη της καρδιάς της. Τότε αισθάνθηκε την αιτία που την εμπόδιζε να μπει και εκείνη στον Ναό.
«Παναγία μου, βοήθησέ με … να επιτραπεί και σε μένα η είσοδος στον Ναό και σε βάζω εγγυήτρια στον Θεό ότι δεν πρόκειται ποτέ ξανά να ατιμάσω το σώμα μου με οποιαδήποτε αισχρή πράξη… Θα εγκαταλείψω αμέσως τον κόσμο για όπου εσύ με οδηγήσεις»! Επέστρεψε. Από κανένα πλέον δεν εμποδιζόταν.
Η δύναμη που πριν την έδιωχνε έξω, τώρα της άνοιγε τον δρόμο για να εισέλθει. Στις 9.00 το πρωί, προσκύνησε τον Τίμιο Σταυρό και έβρεξε κάτω με πολλά δάκρυα αυτό το έδαφος. Αφού προσκύνησε, πήγε πάλι πίσω κάτω από την εικόνα της Παναγίας, εκεί όπου πριν έδωσε τη μεγάλη υπόσχεσή της! «Παναγία μου, οδήγησέ με», είπε. «Εάν περάσεις τον Ιορδάνη, θα βρεις καλή ανάπαυση», άκουσε μέσα της τη φωνή της Παναγίας.
Αναχώρηση για την έρημο του Ιορδάνη
Τρέχοντας βγήκε έξω από την Αγία Πόλη, παίρνοντάς μαζί της μόνο 3 ψωμιά που αγόρασε με 3 νομίσματα που της πρόσφερε κάποιος λέγοντάς της: «Δέξου τα, μητέρα». Λίγο πριν τη Δύση, έφτασε στον Ναό του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, του κήρυκα της μετάνοιας. Προσκύνησε και κοινώνησε, έφαγε το μισό ψωμί, ήπιε νερό από τον Ιορδάνη και κοιμήθηκε τη νύχτα κάτω στο χώμα, στη γη. Την άλλη μέρα πέρασε με ένα καραβάκι στην άλλη όχθη του Ιορδάνη, για να αρχίσει τη νέα ζωή της άσκησης, της στενής και τεθλιμμένης οδού.
Στην έρημο έζησε 47 χρόνια, με πολλούς κινδύνους και λογισμούς.
Τα πρώτα 17 χρόνια (όσα ήταν τα χρόνια της ανήθικης ζωής της) είχε μεγάλους πειρασμούς! Πάλευε με το παρελθόν, με τη συνήθεια, τη δεύτερη φύση μας, σαν με ανήμερα θηρία. Της ερχόταν στον νου τα ωραία φαγητά της Αιγύπτου, το κρασί που πολύ αγαπούσε, τα τραγούδια και τους χορούς. Πονηροί λογισμοί, επιθυμία της σάρκας: «Πήγαινε στην Αλεξάνδρεια. Δε θα κάνεις τίποτα. Απλώς να πας»! Χτυπώντας το στήθος με τα χέρια της, ενθυμόταν την Παναγία και κλαίγοντας ζητούσε να της διώξει τους λογισμούς. Τότε μόνο έβλεπε να λάμπει φως γύρω της και ερχόταν γαλήνη. Το κρύο την πάγωνε και ο καύσωνας ήταν ανυπόφορος. Τα επόμενα 30 χρόνια έκανε φοβερή άσκηση, σκληρή νηστεία-ασιτία, αδιάλειπτη προσευχή, ερημία από τους ανθρώπους, υψηλή γνώση του Θεού!
Με τον Γέροντα Ζωσιμά
Η Οσία Μαρία είχε φτάσει στα 74 χρόνια της όταν συνάντησε άνθρωπο στην έρημο του Ιορδάνη, τον Γέροντα Ζωσιμά, κατά την Αγία Τεσσαρακοστή. «Κάποια σκιά, σαν ανθρώπινο σώμα. Γυμνό μαυρισμένο σώμα από το κάψιμο του ήλιου, με λίγα άσπρα μαλλιά στο κεφάλι που έπεφταν στον λαιμό». Η Οσία Μαρία προσευχήθηκε στρεφόμενη στην Ανατολή, ύψωσε τα μάτια, άπλωσε τα χέρια. Ο Γέροντας τη βλέπει να έχει υψωθεί ένα πήχη από τη γη, στον αέρα! Έκανε τον σταυρό της και του διηγήθηκε την αρχική ανήθικη ζωή της, το προσκύνημά της στον Τίμιο Σταυρό και τον αγώνα για τη μετάνοιά της. Του ζήτησε τον επόμενο χρόνο, το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης, την ημέρα του Μυστικού Δείπνου, να της πάει στα κατοικημένα μέρη του Ιορδάνη σε ιερό σκεύος το «Σώμα και το Αίμα του Κυρίου».
Πράγματι, ένα χρόνο μετά, τη Μεγάλη Πέμπτη, της μετέφερε σε μικρό ποτήρι τον πολύτιμο μαργαρίτη. Της κράταγε ακόμα ξερά σύκα, φοίνικες και λίγη φακή βρεγμένη σε νερό. Είχε πανσέληνο και την είδε να κάνει το σημείο του Σταυρού, να σφραγίζει τον Ιορδάνη ποταμό και να βαδίζει πάνω στα νερά! Του ζήτησε να πει το «Πιστεύω» και το «Πάτερ ημών». Αφού κοινώνησε, σήκωσε τα χέρια στον Ουρανό, αναστέναξε με δάκρυα και είπε: «Νυν απολύεις τον δούλον σου, Δέσποτα…». Πήρε μαζί της τρεις κόκκους φακής λέγοντας ότι είναι αρκετή η Χάρη του Πνεύματος για να διατηρήσεις την ουσία της ψυχής.
Η κοίμηση και ταφή της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας
Την 1η Απριλίου, μετά τη μετάληψη, την ίδια νύχτα, σε ένα μέρος που απείχε 20 μέρες δρόμου για τον Γέροντα, αλλά η Οσία είχε βρεθεί σε μία ώρα, η Οσία Μαρία η Αιγυπτία παρέδωσε το πνεύμα της, με το σώμα της στραμμένο στην Ανατολή, φορώντας ένα παλιό σταυρό στο στήθος της.
Τον επόμενο χρόνο, όμως, όταν πάλι πήγε ο Γέροντας Ζωσιμάς, βρήκε το νεκρό σώμα της Οσίας. Έπλυνε με τα δάκρυά του τα πόδια της. Διάβασε τα γράμματα στη γη: «Δώσε πίσω στο χώμα το χώμα και να προσεύχεσαι πάντοτε», η επιστροφή του σώματος που είχε πριν ατιμάσει, αλλά με τη μετάνοια δόξασε και αγίασε!
Ο Γέροντας Ζωσιμάς, σε βαθύ γήρας, τέλεσε τη νεκρώσιμη ακολουθία και προσευχήθηκε, αλλά ήταν αδύνατον να ανοίξει λάκκο για την ταφή. Ένα λιοντάρι εμφανίστηκε δίπλα στο σώμα της Οσίας και κουνούσε την ουρά. «Θηρίο, κάνε εσύ αυτή την αναγκαία δουλειά με τα νύχια σου. Σκέπασε το σώμα με το χώμα», του είπε. Αφού έγιναν όλα όπως τα ζήτησε, το λιοντάρι σαν πρόβατο έφυγε στο εσωτερικό της ερήμου! Όπως πριν την Πτώση, που τα θηρία ήταν ήρεμα και σεβόταν τον άνθρωπο που τα είχε ονοματοδοτήσει.
Η αναγκαιότητα της μετάνοιας. Η δύναμή της!
Η Οσία Μαρία η Αιγυπτία αποτελεί ένα μοναδικό παράδειγμα της δύναμης της μετάνοιας. Γυναίκα της αμαρτίας, όπως η άλλη αμαρτωλή γυναίκα που είχε πλύνει με τα δάκρυά της τα πόδια του Κυρίου μας και τα είχε σκουπίσει με τα μαλλιά της, που αγίασε και αποτελεί πλέον παράδειγμα υψηλής μετάνοιας. Αιώνια παρόμοια παραδείγματα που από την υπερβολή της ατιμίας έφτασαν στην υπερβολή της δόξας και της τιμής.
Κανείς, λοιπόν, να μην αποθαρρύνεται από την όποια πνευματικά δύσκολη κατάστασή του. Δεν υπάρχει αμαρτία που να ξεπερνά το έλεος της αγάπης του Θεού! «Αλλ’ ελαίω συμπαθείας του θερμώς ματανοούντας και καθαίρεις και λαμπρύνεις και φωτός ποιείς μετόχους, κοινωνούς Θεότητός Σου»! Να βλέπουμε τη μετάνοιά της Οσίας Μαρίας και να ντρεπόμαστε μόνο για τη δική μας αμετανοησία.
