Η Ιερά Μονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στην Πάτμο αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους θρησκευτικούς προορισμούς, που συγκλονίζει τον Χριστιανικό κόσμο και προσελκύει προσκυνητές από όλο τον κόσμο.
Η Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στην Πάτμο αποτελεί σημαντικό προσκύνημα για όλο τον Χριστιανισμό και θεωρείται το σπουδαιότερο μοναστήρι του Αιγαίου Πελάγους. Παράλληλα, μαζί με το Σπήλαιο της Αποκάλυψης και την περιοχή της Χώρας της Πάτμου, αποτελεί παγκόσμιο μνημείο κληρονομιάς της UNESCO.
Η Ιερή Μονή της Πάτμου ιδρύθηκε από τον Όσιο Χριστόδουλο (εορτή 16 Μαρτίου). Κατά την περίοδο της Αραβοκρατίας, η Πάτμος ήταν σχεδόν έρημη. Το 1088, ένας μορφωμένος και προικισμένος μοναχός, ο Όσιος Χριστόδουλος, ζητά και του παραχωρείται όλο το νησί από τον Βυζαντινό αυτοκράτορα Αλέξιο Α΄ τον Κομνηνό, για να ιδρύσει μοναστήρι προς τιμήν του Ευαγγελιστή Ιωάννη. Ο Όσιος Χριστόδουλος παρέμεινε στην Πάτμο μέχρι το 1118, όταν επιδρομές Αράβων πειρατών τον ανάγκασαν να εγκαταλείψει το νησί. Το όραμά του όμως συνεχίζει να εμπνέει φωτισμένους μοναχούς που συνέχισαν το έργο του στους επόμενους αιώνες. Από εκείνη τη στιγμή ξεκινά η σημαντική ανάπτυξη της ιεράς νήσου της Πάτμου, κυρίως γύρω από το μοναστήρι, σε όλους τους τομείς.
Χτισμένη στην κορυφή ενός λόφου, η μονή δεσπόζει σε όλο το νησί και θυμίζει βυζαντινό κάστρο. Αρχαιολογικά ευρήματα μαρτυρούν ότι χτίστηκε στη θέση αρχαίου ναού της Αρτέμιδος και παλαιοχριστιανικής βασιλικής. Η μονή περιβάλλεται από ακανόνιστο ορθογώνιο αμυντικό περίβολο, που χρονολογείται από τα τέλη του 11ου αιώνα έως τον 17ο αιώνα. Από τη βυζαντινή περίοδο διατηρούνται το Καθολικό, η Τράπεζα και τα κελλιά.
Το παρεκκλήσι της Παναγίας, ορθογώνιας κάτοψης, στη νότια πλευρά του Καθολικού, είναι κατάκοσμο από σημαντικές τοιχογραφίες που χρονολογούνται στα τελευταία χρόνια του 12ου αιώνα. Νοτιοδυτικά του Καθολικού βρίσκεται το παρεκκλήσι του Οσίου Χριστοδούλου, όπου βρίσκεται και το σκήνωμά του, και χρονολογείται στις αρχές του 17ου αιώνα. Η Τράπεζα, στη βορειοανατολική γωνία του Καθολικού, είναι διακοσμημένη με φημισμένες τοιχογραφίες και διατηρούνται τα μαρμάρινα τραπέζια φαγητού των μοναχών. Τα κελλιά είναι παρατεταγμένα στη νότια πλευρά του οχυρωματικού περιβόλου.
Στη μονή υπάρχουν επίσης παρεκκλήσια των μεταβυζαντινών χρόνων: του Αγίου Βασιλείου, του Αγίου Νικολάου, του Τιμίου Σταυρού, του Προδρόμου και των Αγίων Αποστόλων (1603). Δύο μικρότερα βρίσκονται έξω από τον περίβολο: του Αγίου Γεωργίου και του Αγίου Ονουφρίου (1611). Επιπλέον, στη μονή φυλάσσονται πολλά ιερά λείψανα αγίων, όπως η Κάρα του Αγίου Αποστόλου Θωμά.
Στις αρχές του 18ου αιώνα ιδρύθηκε πέριξ της μονής η Πατμιάδα του Γένους Εκκλησιαστική Σχολή, η οποία διαδραμάτισε σημαντικό πνευματικό και παιδευτικό ρόλο κατά την Τουρκοκρατία και συνεχίζει τη λειτουργία της έως σήμερα. Η μονή διαθέτει πολλά μετόχια σε όλο το Αιγαίο.
Το Ιερό Σπήλαιο της Αποκάλυψης
Το Σπήλαιο της Αποκάλυψης βρίσκεται περίπου στη μέση της διαδρομής από το λιμάνι της Σκάλας μέχρι τη Χώρα της Πάτμου. Μέσα στη σπηλιά σχίστηκε ο βράχος και από τρεις μικρότερες σχισμές, που συμβολίζουν την Αγία Τριάδα, ακουγόταν η φωνή του Θεού όταν υπαγόρευε το κείμενο της Αποκάλυψης στον αγαπημένο μαθητή του Χριστού, τον Ευαγγελιστή Ιωάννη, που βρισκόταν εξόριστος στο νησί μαζί με τον μαθητή του Άγιο Πρόχορο, στα τέλη του 1ου μ.Χ. αιώνα.
Το ιερό βιβλίο της Αποκάλυψης, που συμπληρώνει την Αγία Γραφή, αποτελεί σημαντικό κείμενο για όλο τον χριστιανικό κόσμο. Η σπηλιά διαμορφώθηκε σε λατρευτικό χώρο από τον ιδρυτή της μονής, Όσιο Χριστόδουλο. Σήμερα, από την είσοδο κατεβαίνει κανείς αρκετά σκαλοπάτια και εισέρχεται πρώτα στον μικρό Ναό που βρίσκεται ενσωματωμένος με το Σπήλαιο. Στα δεξιά διακρίνεται ο επιβλητικός χώρος του σπηλαίου.
Ώρες επίσκεψης Ιεράς Μονής και Ιερού Σπηλαίου
-
Δευτέρα: 08:00 – 13:30
-
Τρίτη: 08:00 – 13:30 & 16:00 – 18:00
-
Τετάρτη: 08:00 – 13:30
-
Πέμπτη: 08:00 – 13:30 & 16:00 – 18:00
-
Παρασκευή: 08:00 – 13:30
-
Σάββατο: 08:00 – 13:30
-
Κυριακή: 08:00 – 13:30 & 16:00 – 18:00
Τηλέφωνο Μονής: (+30) 22470-20800
