Καύσιμα: Σε τροχιά ανόδου βρίσκονται οι τιμές, με την αμόλυβδη και το diesel να σημειώνουν σημαντικές αυξήσεις στα πρατήρια της χώρας.
Οι καταναλωτές στην Ελλάδα παρακολουθούν με ανησυχία τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς οι γεωπολιτικές αναταράξεις “φουσκώνουν” το κόστος στην αντλία, προκαλώντας νέους πονοκεφάλους στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς
Ισχυρές αναταράξεις καταγράφονται στις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή εντείνει τους φόβους για διαταραχές στον παγκόσμιο εφοδιασμό αργού πετρελαίου. Τα αεροπορικά πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά στόχων στο Ιράν αύξησαν κατακόρυφα το γεωπολιτικό ρίσκο, οδηγώντας τους επενδυτές σε άμεση ανατιμολόγηση των συμβολαίων.
Με το άνοιγμα των ασιατικών αγορών, οι τιμές εκτινάχθηκαν έως και κατά 13%. Το διεθνές σημείο αναφοράς Brent Crude διαμορφώθηκε στα 80,16 δολάρια ανά βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο σχεδόν 10%, ενώ νωρίτερα είχε αγγίξει ακόμη υψηλότερα επίπεδα. Αντίστοιχα, το αμερικανικό West Texas Intermediate (WTI) ενισχύθηκε κατά 8,25%, φθάνοντας τα 72,55 δολάρια το βαρέλι.
Η άνοδος είναι εντυπωσιακή σε σχέση με τις αρχές του έτους, όταν το Brent κινούνταν κοντά στα 61 δολάρια. Η ταχεία μετάβαση προς τα επίπεδα των 80 δολαρίων αντανακλά την αυξημένη ανησυχία για τη σταθερότητα των ενεργειακών ροών από μια περιοχή που αποτελεί πυλώνα της παγκόσμιας προσφοράς.
Στο επίκεντρο το Στενό του Ορμούζ
Καθοριστικής σημασίας για τις εξελίξεις θεωρείται η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας μέσω του Strait of Hormuz, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Τυχόν περιορισμός ή διακοπή της διέλευσης δεξαμενόπλοιων θα μπορούσε να προκαλέσει νέο σοκ στην προσφορά, ωθώντας τις τιμές ακόμη και προς τα 90–100 δολάρια το βαρέλι.
Παράλληλα, η στάση του OPEC και των συμμάχων του αναμένεται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο. Ενδεχόμενη αύξηση της παραγωγής θα μπορούσε να μετριάσει μέρος των πιέσεων, ωστόσο οι αγορές παραμένουν επιφυλακτικές μέχρι να διαφανεί η διάρκεια και η ένταση της κρίσης.
Πώς επηρεάζεται η Ελλάδα
Οι διεθνείς εξελίξεις ήδη αποτυπώνονται στις αντλίες των ελληνικών πρατηρίων. Η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης κινείται περίπου στα 1,73–1,77 ευρώ ανά λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης διαμορφώνεται γύρω στα 1,55–1,56 ευρώ, με διαφοροποιήσεις ανά περιοχή.
Τρέχουσες και προβλεπόμενες τιμές καυσίμων στην Ελλάδα:
| Καύσιμο | Τρέχουσα μέση τιμή (€/λίτρο) | Προβλεπόμενη τιμή επόμενων ημερών (€/λίτρο) |
|---|---|---|
| Αμόλυβδη βενζίνη | 1,73 – 1,77 | 1,80 – 1,85 |
| Πετρέλαιο κίνησης | 1,55 – 1,56 | 1,60 – 1,65 |
Οι εκπρόσωποι της αγοράς εκτιμούν ότι, εφόσον οι διεθνείς τιμές παραμείνουν κοντά ή πάνω από τα 80 δολάρια, η αμόλυβδη θα μπορούσε μέσα στις επόμενες ημέρες να προσεγγίσει ή και να ξεπεράσει τα 1,80–1,85 ευρώ ανά λίτρο σε αρκετές περιοχές της χώρας. Αντίστοιχα, το πετρέλαιο κίνησης ενδέχεται να κινηθεί προς τα 1,60–1,65 ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι τιμές στην Ελλάδα επηρεάζονται όχι μόνο από τη διεθνή τιμή του αργού, αλλά και από τη φορολογία — η οποία αποτελεί σημαντικό μέρος της τελικής τιμής — καθώς και από το κόστος διύλισης και μεταφοράς. Ωστόσο, όταν η διεθνής αγορά καταγράφει τόσο έντονες αυξήσεις, η μετακύλιση στις λιανικές τιμές θεωρείται σχεδόν αναπόφευκτη.
Αυξημένη μεταβλητότητα και οικονομικές επιπτώσεις
Η άνοδος του πετρελαίου ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις, αυξάνει το κόστος μεταφορών και παραγωγής και επιβαρύνει ιδιαίτερα τις οικονομίες που εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας, όπως η ελληνική. Οι αγορές παραμένουν σε κατάσταση επιφυλακής, με κάθε νέα εξέλιξη στη Μέση Ανατολή να επηρεάζει άμεσα τις τιμές.
Το επόμενο διάστημα θα κριθεί από το κατά πόσο η σύγκρουση θα περιοριστεί ή θα επεκταθεί. Σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης, δεν αποκλείεται να δούμε νέες αυξήσεις τόσο στις διεθνείς τιμές όσο και στα ελληνικά πρατήρια. Αντίθετα, μια αποκλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε σταθεροποίηση, χωρίς όμως άμεση επιστροφή στα προηγούμενα χαμηλότερα επίπεδα.
