Για να βοηθήσουμε τα παιδιά να κατανοήσουν την περίοδο της Μεγάλης Σαρακοστής και της νηστείας, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την παράσταση της Κυράς Σαρακοστής. Στα παιδιά δεν αρέσουν τα πολλά λόγια και οι θεωρίες, γι’ αυτό προτιμούμε τη «βιωματική» μάθηση.
Η Κυρά Σαρακοστή
Η Κυρά Σαρακοστή είναι ένα παλιό ελληνικό ελληνικό έθιμο που έπαψε να τηρείται στις μέρες μας. Πρόκειται για ένα αυτοσχέδιο ημερολόγιο που οι παλιοί χρησιμοποιούσαν για να μετρούν τις εβδομάδες από την Καθαρά Δευτέρα μέχρι την Κυριακή του Πάσχα. Οι εβδομάδες είναι επτά, γι’ αυτό και η Κυρά Σαρακοστή έχει επτά πόδια, ένα για κάθε εβδομάδα. Έχει σταυρωμένα χέρια επειδή προσεύχεται, κλειστό στόμα γιατί νηστεύει και δεν κουτσομπολεύει, ενώ δεν έχει αυτιά για να μην ακούει – όλα συμβολίζουν τη στροφή στον εσωτερικό μας κόσμο και τη βελτίωση των συνηθειών μας κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής.
Το έθιμο της Κυράς Σαρακοστής είναι από τα παλαιότερα ελληνικά έθιμα που συνδέονται με τη γιορτή του Πάσχα και στις διάφορες περιοχές της Ελλάδας είχε διαφορετικές μορφές. Στις περισσότερες περιοχές, ήταν μια χάρτινη ζωγραφιά γυναίκας με επτά πόδια, ενώ σε άλλες κατασκευαζόταν από ζυμάρι (αλεύρι, αλάτι, νερό) ή από πανί γεμισμένο με πούπουλα. Στον Πόντο, χρησιμοποιούσαν μια πατάτα ή κρεμμύδι με καρφωμένα επτά φτερά κότας, το λεγόμενο «κουκουρά», αφαιρώντας ένα φτερό κάθε εβδομάδα μέχρι την Ανάσταση.
Κάθε Σάββατο έκοβαν ένα πόδι για να μετρούν την πρόοδο της νηστείας, και το τελευταίο το Μεγάλο Σάββατο το έκρυβαν σε ένα ξερό σύκο ή το τοποθετούσαν στο ψωμί της Αναστάσεως, προσδίδοντας έτσι γούρι στον τυχερό που το έβρισκε.
Παράλληλα, η Κυρά Σαρακοστή χρησιμοποιείται και σήμερα ως εργαλείο για βιωματική μάθηση, βοηθώντας μικρούς και μεγάλους να κατανοήσουν τη Σαρακοστή, την ελληνική παράδοση και τα ήθη που τη συνοδεύουν.
Παραδοσιακό τραγούδι για το έθιμο της «Κυράς Σαρακοστής»
Την Κυρά Σαρακοστή που είναι έθιμο παλιό
οι γιαγιάδες μας τη φτιάχναν με αλεύρι και νερό.
Για στολίδι της φορούσαν στο κεφάλι της σταυρό
και το στόμα της ξεχνούσαν γιατί νήστευε καιρό.
Και μετρούσαν τις ημέρες με τα πόδια της τα εφτά
κόβαν ένα τη βδομάδα, μέχρι νά ‘ρθει η Πασχαλιά.
Η κυρα- Σαρακοστή από ζυμάρι- η συνταγή
Το αλατοζυμο είναι ένα σπουδαίο υλικό το οποίο χρησιμοποιείται σε πάρα πολλές κατασκευές και έχει μακρά διάρκεια ζωής. Μπορεί άνετα να αντικαταστήσει τον πυλό ή κάποιες φορές το fimo. Γενικά για το αλατοζυμο ισχύει ο κανόνας της αναλογίας 1:1:3
Τι χρειαζόμαστε:
1 κούπα αλάτι
1 κούπα νερό
3 κούπες αλεύρι
οδοντογλυφίδα για διακόσμηση
Πώς το κάνουμε:
1) Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 160 βαθμούς
2) Αναμιγνύουμε όλα τα υλικά σε μια λεκάνη και ζυμώνουμε πολύ καλά μέχρι να ομογενοποιηθεί το ζυμαράκι μας. εάν χρειάζεται προσθέτουμε ελάχιστο νερό, σιγά-σιγά με ένα κουτάλι
3) Φτιάχνουμε σχηματάκια συμφώνα με τη φωτογραφία και τα ενώνουμε όλα ώστε να σχηματιστεί η κυρά-Σαρακοστή
4) Διακοσμούμε
5) Ψήνουμε γύρο στα 15-20’ ελέγχοντας να μην μαυρίσει (θέλουμε κυρίως να στεγνώσει).
6) Αφήνουμε να κρυώσει πάρα πολύ καλά. Εάν θέλουμε μπορούμε να την περάσουμε βερνίκι ή ακρυλική ατλακολ που γίνεται διάφανη όταν στεγνώσει. Αντέχει μια χαρά και σκέτη πάντως.
Λίγα μυστικά ακόμα
Εάν περισσέψει ζύμη την τυλίγουμε με μεμβράνη και την βάζουμε στο ψυγείο. Το αλάτι λειτούργει σαν συντηρητικό και δεν χαλάει σχεδόν με τίποτα η ζύμη μας. Μπορούμε εάν θέλουμε να τη χρωματίσουμε είτε με χρώματα ζαχαροπλαστικής είτε με τέμπερες καθώς την πλάθουμε.
Κοινοποιείστε το άρθρο αν σας άρεσε
