Νέες μελέτες δείχνουν ότι τα φάρμακα GLP-1 ενδέχεται να συνδέονται με πιο αργή εξέλιξη ορισμένων μορφών καρκίνου, ωστόσο τα ευρήματα παραμένουν προκαταρκτικά και χρειάζονται περαιτέρω επιβεβαίωση.
Τα δημοφιλή φάρμακα για την απώλεια βάρους και τον διαβήτη είναι πιθανόν να έχουν ένα απρόσμενο όφελος στους ασθενείς με καρκίνο. Τέσσερις νέες μελέτες δείχνουν ότι άτομα που λαμβάνουν τα λεγόμενα φάρμακα GLP-1, όπως το Ozempic της Novo Nordisk και το Mounjaro της Eli Lilly, εμφάνισαν μείωση στην εξέλιξη των όγκων, χαμηλότερη πιθανότητα θανάτου και μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού.
«Είναι πραγματικά εντυπωσιακό ότι έδειξαν, σε αρκετούς τύπους καρκίνου, πως όσοι έπαιρναν αυτά τα φάρμακα φαίνεται να είχαν μικρότερο κίνδυνο επανεμφάνισης του καρκίνου», δήλωσε η δρ. Jennifer Ligibel, ογκολόγος μαστού στο Dana-Farber Cancer Institute, η οποία δεν συμμετείχε στις μελέτες.
Μελέτη από ερευνητές του Cleveland Clinic Cancer Institute παρακολούθησε περισσότερους από 10.000 ασθενείς με καρκίνο πρώιμου σταδίου, οι οποίοι ξεκίνησαν θεραπεία με GLP-1 μετά τη διάγνωση, και συνέκρινε την εξέλιξη της νόσου τους με ασθενείς που λάμβαναν διαφορετικό φάρμακο για τον διαβήτη. Όσοι λάμβαναν GLP-1 είχαν μικρότερη πιθανότητα εξάπλωσης του καρκίνου.
Στους ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα, το ποσοστό εξέλιξης σε προχωρημένη νόσο μειώθηκε περίπου στο μισό: 10% στους χρήστες GLP-1 έναντι 22% στην ομάδα σύγκρισης. Παρόμοιο μοτίβο παρατηρήθηκε και στον καρκίνο του μαστού, με ποσοστά εξέλιξης 10% έναντι 20%. Σημαντικές μειώσεις καταγράφηκαν επίσης στους καρκίνους του παχέος εντέρου και του ήπατος.
Δεδομένου ότι εκατομμύρια Αμερικανοί λαμβάνουν φάρμακα GLP-1, «είναι προφανώς πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε άμεσα ποιες θα μπορούσαν να είναι οι πιθανές αντικαρκινικές επιδράσεις τους», δήλωσε ο δρ. Mark Orland, ειδικευόμενος στην Cleveland Clinic, ο οποίος θα παρουσιάσει τη μελέτη στο ετήσιο συνέδριο της American Society of Clinical Oncology αργότερα αυτόν τον μήνα.
Μια πιθανή επίδραση στον καρκίνο θα προστεθεί στα ήδη γνωστά οφέλη υγείας που αποδίδονται στα φάρμακα GLP-1. Εκτός από τη μείωση του σακχάρου στο αίμα και την απώλεια βάρους, τα φάρμακα αυτά έχουν εγκριθεί για τη μείωση του κινδύνου εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου, ενώ εξετάζονται επίσης για πιθανή βοήθεια στην υπνική άπνοια και στον περιορισμό εθιστικών συμπεριφορών. Παράλληλα, τα φάρμακα αυτά έχουν μετατρέψει τις Novo Nordisk και Eli Lilly σε δύο από τις πολυτιμότερες φαρμακευτικές εταιρείες στον κόσμο. Ωστόσο, η τεράστια ζήτηση έχει επιβαρύνει τόσο τις εταιρείες όσο και τις κυβερνήσεις που καλύπτουν το κόστος τους.
Άλλες μελέτες επικεντρώθηκαν ειδικά στον καρκίνο του μαστού. Ανάλυση του University of Texas MD Anderson Cancer Center σε περισσότερους από 137.000 ασθενείς με καρκίνο του μαστού έδειξε ότι πάνω από το 95% των χρηστών GLP-1 ήταν ζωντανοί έπειτα από πέντε χρόνια, σε σύγκριση με 89,5% των μη χρηστών.
Μελέτη του University of Pennsylvania σε σχεδόν 95.000 γυναίκες που υποβλήθηκαν σε απεικονιστικό έλεγχο μαστού διαπίστωσε ότι όσες είχαν λάβει φάρμακο GLP-1 είχαν περίπου 25% μικρότερη πιθανότητα διάγνωσης καρκίνου του μαστού, ακόμη και αφού λήφθηκαν υπόψη η ηλικία, το βάρος και άλλοι παράγοντες κινδύνου.
Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη γιατί τα φάρμακα μπορεί να έχουν αυτή την επίδραση. Μία θεωρία είναι ότι τα GLP-1 μειώνουν έμμεσα τον κίνδυνο καρκίνου μέσω της απώλειας βάρους και της βελτίωσης της μεταβολικής υγείας, που από μόνες τους συνδέονται με χαμηλότερα ποσοστά καρκίνου. Η άλλη θεωρία είναι πιο άμεση: οι υποδοχείς του GLP-1, της ορμόνης που μιμούνται αυτά τα φάρμακα, εμφανίζονται στην επιφάνεια ορισμένων καρκινικών κυττάρων, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο τα φάρμακα να επιδρούν άμεσα στη βιολογία του καρκίνου.
Προς το παρόν, ούτε η Eli Lilly ούτε η Novo Nordisk μελετούν τα φάρμακα GLP-1 σε σχέση με τον καρκίνο.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα ευρήματα δείχνουν συσχέτιση και όχι άμεση αιτιώδη σχέση.
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
