Μουστοκούλουρα νηστίσιμα συνταγή της γιαγιάς Αικατερίνης – παραδοσιακά, σπιτικά και αφράτα με πετιμέζι και μέλι, ιδανικά για τη Μεγάλη Νηστεία της Τεσσαρακοστής.
Αυτά τα νηστίσιμα μουστοκούλουρα φτιάχνονται όπως παλιά, την εποχή του τρύγου, με πετιμέζι, ελαιόλαδο και αρωματικά μπαχαρικά. Η γλυκύτητα προέρχεται από μέλι ή σιρόπι αγαύης, δίνοντας αφράτη και μαλακή υφή, έντονο άρωμα και παραδοσιακή γεύση που διατηρείται για πολλές ημέρες.
Υλικά (για 35–40 μουστοκούλουρα )
-
500 ml πετιμέζι καλής ποιότητας
-
150 γρ. μέλι ή σιρόπι αγαύης
-
200 ml ελαφρύ ελαιόλαδο
-
120 ml φρέσκο χυμό πορτοκαλιού
-
Ξύσμα από 1 ακέρωτο πορτοκάλι
-
1 κ.γ. σόδα μαγειρική
-
15 γρ. αμμωνία
-
100 ml χλιαρό νερό (για τη διάλυση της αμμωνίας)
-
1 κ.σ. κανέλα
-
½ κ.γ. γαρύφαλλο σε σκόνη
-
1 πρέζα αλάτι
-
1 κιλό περίπου αλεύρι για όλες τις χρήσεις (ανάλογα με την υγρασία)
Εκτέλεση
Αρχικά, διαλύουμε την αμμωνία σε λίγο χλιαρό νερό και την αφήνουμε στην άκρη. Σε ξεχωριστό μπολ ρίχνουμε τη σόδα μέσα στον φρέσκο χυμό πορτοκαλιού και παρατηρούμε να αφρίζει ελαφρά, κάτι που είναι φυσιολογικό και δείχνει ότι ενεργοποιείται. Σε μια μεγάλη λεκάνη βάζουμε το πετιμέζι, το μέλι ή το σιρόπι αγαύης, το ελαιόλαδο, τα μπαχαρικά, το ξύσμα πορτοκαλιού και μια πρέζα αλάτι και τα ανακατεύουμε καλά με κουτάλα ή σπάτουλα μέχρι να ομογενοποιηθούν και να δημιουργηθεί ένα ρευστό αλλά ομοιογενές μείγμα.
Στη συνέχεια, προσθέτουμε το μείγμα του πορτοκαλιού με τη σόδα μέσα στη λεκάνη και το ανακατεύουμε απαλά με κυκλικές κινήσεις για να ενσωματωθεί χωρίς να χαθεί ο αφρισμός του. Ρίχνουμε επίσης την αμμωνία διαλυμένη στο νερό και την ανακατεύουμε μέχρι να ενωθούν πλήρως τα υλικά, προσέχοντας να μην ανακατέψουμε έντονα, ώστε η ζύμη να παραμείνει αφράτη και ελαστική.
Προσθέτουμε το αλεύρι σταδιακά, ανακατεύοντας και ζυμώνοντας απαλά μόνο όσο χρειάζεται, μέχρι η ζύμη να γίνει μαλακή και να μην κολλάει στα χέρια. Αν προσθέσουμε όλο το αλεύρι μαζί ή ζυμώσουμε υπερβολικά, τα κουλουράκια θα γίνουν σκληρά. Σκεπάζουμε τη ζύμη με μια καθαρή πετσέτα και την αφήνουμε να ξεκουραστεί περίπου μισή ώρα, ώστε τα υλικά να δέσουν και τα κουλουράκια να γίνουν πιο αφράτα.
Όταν η ζύμη είναι έτοιμη, παίρνουμε κομμάτια περίπου 30–35 γραμμαρίων, τα πλάθουμε σε μικρά κορδόνια και ενώνουμε τις άκρες σε κύκλο ή δημιουργούμε μικρές πλεξούδες, και τα τοποθετούμε σε ταψί στρωμένο με λαδόκολλα, αφήνοντας λίγο χώρο μεταξύ τους γιατί θα φουσκώσουν. Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 170–180°C πάνω κάτω με αντιστάσεις και τοποθετούμε τη σχάρα στη μεσαία θέση. Ψήνουμε τα κουλουράκια για 20–25 λεπτά, μέχρι να ροδίσουν ελαφρώς και να αποκτήσουν σφιχτή, αλλά όχι σκληρή επιφάνεια. Αφήνουμε τα κουλουράκια να κρυώσουν στο ταψί για κανένα 10 λεπτό και μετά τα απλώνουμε σε μια λαδόκολλα επάνω στο πάγκο για πλήρες κρύωμα.
Τα μουστοκούλουρα διατηρούνται σε μεταλλικό κουτί για 2–3 εβδομάδες, ενώ την επόμενη ημέρα είναι ακόμα πιο νόστιμα και αρωματικά. Μπορούν επίσης να καταψυχθούν και να ξεπαγώσουν σε θερμοκρασία δωματίου, διατηρώντας τη γεύση και την αφράτη υφή τους.
Καλή επιτυχία
