Οι Αγίες Μάρθα και Μαρία, αδελφές Λαζάρου, τιμώνται στις 4 Ιουνίου. Ανακαλύψτε τον συγκλονιστικό βιβλικό τους βίο και την Ορθόδοξη παράδοσή τους.
Η Μάρθα και η Μαρία, μαζί με τον αδελφό τους, τον Άγιο και δίκαιο Λάζαρο, αποτελούσαν για τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό την πιο αγαπητή και αγία οικογένεια της Βηθανίας. Κάτω από τη στέγη του φιλόξενου σπιτιού τους, ο Θεάνθρωπος απολάμβανε στιγμές αγίας γαλήνης και ανάπαυσης, ιδιαίτερα κατά τις δύσκολες παραμονές των Αγίων Παθών Του.
Στις 4 Ιουνίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία μας τιμά με ευλάβεια τη μνήμη αυτών των δύο ιερών γυναικών, οι οποίες υπήρξαν διακεκριμένα μέλη της πρώτης Εκκλησίας και πιστές Μυροφόρες, αφήνοντας πίσω τους μια ανεκτίμητη πνευματική κληρονομιά.
Το Ιερό Ευαγγέλιο μας παρουσιάζει τις δύο αδελφές με διαφορετικά αλλά συμπληρωματικά χαρίσματα, αναδεικνύοντάς τες σε αιώνια σύμβολα της χριστιανικής πνευματικότητας.
Η Μάρθα και η διακονία της αγάπης
Η Αγία Μάρθα, η μεγαλύτερη αδελφή της οικογένειας, ήταν μια αρχοντική και φιλόξενη οικοδέσποινα. Με περισσή φροντίδα και επιμέλεια περιποιούνταν τον Κύριο και τους μαθητές Του κάθε φορά που επισκέπτονταν τη Βηθανία, αναλαμβάνοντας όλο το βάρος της προετοιμασίας του τραπεζιού.
Όπως μας διασώζει ο Ευαγγελιστής Λουκάς, ο Χριστός την επέπληξε με απέραντη στοργή για τις καθημερινές βιοτικές μέριμνες και το άγχος της σπιτικής φροντίδας που την απασχολούσαν υπερβολικά, υπενθυμίζοντάς της ότι η πνευματική τροφή προηγείται. Της απηύθυνε τότε τα πασίγνωστα και διδακτικότατα λόγια:
«Μάρθα, Μάρθα, μεριμνᾷς καὶ τυρβάζῃ περὶ πολλά, Μαρία δὲ τὴν ἀγαθὴν μερίδα ἐξελέξατο, ἥτις οὐκ ἀφαιρεθήσεται ἀπ᾿ αὐτῆς» (Λουκ. ι’, 41-42).
Νεοελληνική απόδοση: «Μάρθα, Μάρθα, μεριμνάς και ανησυχείς για πολλά πράγματα, ενώ η Μαρία διάλεξε το καλό μέρος, το οποίο δεν θα αφαιρεθεί από αυτήν».
Αυτή η παρατήρηση έγινε η αφορμή για τη βαθιά πνευματική ωρίμανση της Μάρθας. Λίγο αργότερα, πριν από το συγκλονιστικό θαύμα της αναστάσεως του αδελφού της, ο οποίος ήταν ήδη τετραήμερος νεκρός, η Μάρθα ανέπτυξε με τον Κύριο έναν υψηλό θεολογικό διάλογο περί ζωής και θανάτου.
Μέσα από τα λόγια του Ιησού: «Εγώ ειμί η ανάστασις και η ζωή…» (Ιω. ια’, 25-27), η Αγία Μάρθα ομολόγησε με θάρρος την πίστη της στη θεϊκή Του ταυτότητα, αναγνωρίζοντάς Τον ως τον Υιό του Θεού, και εδραίωσε την ελπίδα της στην κοινή ανάσταση.
Η Μαρία και η επιλογή της «αγαθής μερίδος»
Η Αγία Μαρία, η μικρότερη αδελφή, έτρεφε εξίσου βαθύτατο σεβασμό και έδειχνε απόλυτη αφοσίωση στον Σωτήρα Χριστό. Το Ευαγγέλιο μας την παρουσιάζει να κάθεται γεμάτη ευλάβεια παρά τους πόδας του Κυρίου, μένοντας ολοκληρωτικά απορροφημένη από τη θεία διδασκαλία Του. Είχε επιλέξει τη μοναδική εκείνη πνευματική μερίδα που μένει αναλλοίωτη στους αιώνες και οδηγεί στη σωτηρία της ψυχής.
Η Μαρία, όμως, σφράγισε την αγάπη της προς τον Χριστό και με μια άλλη βαθιά συγκινητική πράξη. Μόλις έξι ημέρες πριν από το Πάσχα, κατά τη διάρκεια δείπνου στη Βηθανία, γεμάτη ευγνωμοσύνη για την ανάσταση του πολυαγαπημένου της αδελφού, άλειψε τα πόδια του Χριστού με πολύτιμο και πανάκριβο μύρο, σκουπίζοντάς τα στη συνέχεια με την παρθενική της κόμη (Ιω. ιβ’, 1-8).
Η πράξη της αυτή, που προοικονόμησε τον ενταφιασμό του Κυρίου, έμεινε στην εκκλησιαστική ιστορία ως το απόλυτο σύμβολο της ανθρώπινης ευγνωμοσύνης και της ολοκληρωτικής αφιέρωσης στον Θεό.
Η Ιερά Παράδοση
Μετά την Ανάσταση και την Ανάληψη του Κυρίου, καθώς και τον μαρτυρικό λιθοβολισμό του Αγίου Πρωτομάρτυρος Στεφάνου στην Ιερουσαλήμ, ξέσπασε μεγάλος διωγμός κατά της πρώτης Χριστιανικής Εκκλησίας. Ο Άγιος Λάζαρος, εξαιτίας του μεγάλου θαύματος της αναστάσεώς του που οδηγούσε πολλούς Ιουδαίους στην πίστη, βρέθηκε στο στόχαστρο των αρχιερέων, οι οποίοι ζητούσαν επίμονα να τον θανατώσουν.
Για τον λόγο αυτό, ο Λάζαρος μαζί με τις ευσεβείς αδελφές του, Μάρθα και Μαρία, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την Ιουδαία για να σωθούν. Η Θεία Πρόνοια τους οδήγησε στην Κύπρο. Εκεί, στο αρχαίο Κίτιο (τη σημερινή Λάρνακα), συνάντησαν τους Αγίους Αποστόλους Παύλο και Βαρνάβα, οι οποίοι χειροτόνησαν τον Άγιο Λάζαρο ως τον πρώτο Επίσκοπο Κιτίου.
Οι Αγίες Μάρθα και Μαρία στάθηκαν ακοίμητοι συμπαραστάτες στο δύσκολο ιεραποστολικό έργο του αδελφού τους. Μετέδωσαν με θάρρος το μήνυμα της Αναστάσεως του Χριστού, διακόνησαν την τοπική Εκκλησία της Κύπρου, στήριξαν τις πρώτες χριστιανικές κοινότητες και έζησαν μια ζωή υποδειγματική, γεμάτη από τους καρπούς του Αγίου Πνεύματος.
Ο Κύριος δεν θέλησε να αφήσει να πονέσουν και να δοκιμαστούν εν διωγμώ οι καρδιές εκείνες που Του είχαν προσφέρει τόση αγνή αγάπη και ζεστασιά κατά τις επίγειες ημέρες Του. Έτσι, αφού ολοκλήρωσαν την αγία επίμαχη αποστολή τους, αξιώθηκαν ενός οσίου και ειρηνικού τέλους. Κοιμήθηκαν εν ειρήνη στην Κύπρο, παραδίδοντας τις άγιες ψυχές τους στα χέρια του Ζωοδότη Χριστού.
Οι Αγίες Μάρθα και Μαρία παραμένουν ανά τους αιώνες το φωτεινό ορόσημο της απόλυτης ισορροπίας στη χριστιανική ζωή:
-
Η Μάρθα εκπροσωπεί την πράξη (την έμπρακτη διακονία, τη φιλανθρωπία, την κοπιαστική προσφορά και τη διακονία του συνανθρώπου).
-
Η Μαρία εκπροσωπεί τη θεωρία (την αδιάλειπτη προσευχή, τη νοερή λατρεία, τη μελέτη και την προσήλωση στον Λόγο του Θεού).
Στην Ορθόδοξη πνευματικότητα, αυτοί οι δύο δρόμοι δεν συγκρούονται, αλλά συμπληρώνουν ο ένας τον άλλον. Όταν βαδίζονται με ταπεινοφροσύνη και αγάπη προς τον Χριστό, οδηγούν στην εν Χριστώ τελείωση και τον Παράδεισο.
Υμνολογία των Αγίων
Απολυτίκιον (Ἦχος α΄)
«Τὸν Σωτῆρα τοῦ κόσμου διακονήσασαι, αἱ τοῦ Ἁγίου Λαζάρου θεῖαι αὐτάδελφοι, σὺν τῇ Μάρθᾳ τῇ κλεινῇ, Μαρία πάνσεμνε, καὶ τὴν Ἀνάστασιν Αὐτοῦ, σὺν Μυροφόροις Γυναιξί, μαθοῦσαι ἐκ τοῦ Ἀγγέλου, φωτὸς ἐμπλήσθητε θείου, ἡμῖν αἰτοῦσαι τὰ σωτήρια».
Κοντάκιον (Ἦχος γ΄. Ἡ Παρθένος σήμερον)
Ἡ Βηθανία πιστῶς, μακαρίζει ὑμᾶς νῦν, Μάρθα ἔνδοξε σεμνή, καὶ Μαρία θεόφρον· ὅτι τὸν Χριστὸν ἐν οἴκῳ ὑπεδέξασθε, Λαζάρου τοῦ ὑμετέρου τὰς ἀδελφάς· διὸ πρέσβευετε ἀπαύστως, δοῦναι ἡμῖν ἄφεσιν πλημμελημάτων.
