Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος: Οι φωτιστές των Σλάβων – Τιμάται η μνήμη τους σήμερα (11 Μαΐου)
Στις 11 Μαΐου, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου, των φωτιστών των Σλάβων. Δύο σπουδαίοι αδελφοί από τη Θεσσαλονίκη, οι οποίοι με το ιεραποστολικό τους έργο, τη δημιουργία της σλαβικής γραφής και τη διάδοση του Ευαγγελίου στη γλώσσα των λαών, άλλαξαν την πορεία της ιστορίας και σημάδεψαν ανεξίτηλα τον πνευματικό και πολιτιστικό χάρτη της Ευρώπης.
Τῶν Ἀποστόλων εἰσδεξάμενοι τὴν ἔλλαμψιν, τῶν Σλάβων ὤφθητε φωστῆρες καὶ διδάσκαλοι, τὸν τῆς χάριτος κηρύξαντες πάσι λόγον. Ἀλλ’ ὦ Κύριλλε παμμάκαρ καὶ Μεθόδιε, πάσης βλάβης ἐκλυτρώσασθε καὶ θλίψεως τοὺς κραυγάζοντας· χαίροις ζεῦγος μακάριον.
Ο εκχριστιανισμός των σλαβικών λαών αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα, τόσο για την Εκκλησία όσο και για την πολιτική ιστορία της Ευρώπης. Η μεγάλη ομοεθνία των Σλάβων εγκατέλειψε το ειδωλολατρικό παρελθόν και εντάχθηκε στον πολιτισμένο κόσμο, γνωρίζοντας τη σωτήρια αλήθεια του Ευαγγελίου, χάρη στους δύο μεγάλους Θεσσαλονικείς αδελφούς, τους Αγίους Κύριλλο και Μεθόδιο.
Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος έζησαν τον 9ο αιώνα και προέρχονταν από επιφανή οικογένεια της Θεσσαλονίκης. Πατέρας τους ήταν ο Λέων, δρουγγάριος του βυζαντινού στρατού, ο οποίος φρόντισε για την άριστη μόρφωση των παιδιών του.
Ο Άγιος Κύριλλος (κοσμικό όνομα Κωνσταντίνος), γεννήθηκε το 827. Σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, όπου διακρίθηκε στη φιλοσοφία, τη φιλολογία και τη θεολογία. Χειροτονήθηκε ιερέας και δίδαξε σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Γνώριζε πολλές γλώσσες, μεταξύ των οποίων τη σλαβική, την εβραϊκή, τη συριακή και την αραβική.
Ο Άγιος Μεθόδιος (κοσμικό όνομα Μιχαήλ), γεννήθηκε το 815. Αρχικά ακολούθησε στρατιωτική σταδιοδρομία ως διοικητής, αλλά αργότερα εγκατέλειψε τον κόσμο και έγινε μοναχός σε μονή του Ολύμπου της Βιθυνίας.
Κατά την περίοδο εκείνη, το Βυζάντιο βρισκόταν στο απόγειο της ακμής του. Το 863, ο ηγεμόνας της Μοραβίας Ρατισλάβος ζήτησε από τον αυτοκράτορα Μιχαήλ Γ΄ και τον Πατριάρχη Φώτιο να αποστείλουν ιεραποστόλους για τον εκχριστιανισμό του λαού του.
Η αποστολή ανατέθηκε στους δύο αδελφούς, Κύριλλος και Μεθόδιος οι οποίοι την αποδέχθηκαν ως θεία κλήση. Πρώτο τους μέλημα ήταν η δημιουργία γραφής για τη σλαβική γλώσσα, ώστε να καταστεί δυνατή η κατήχηση των λαών.
Ο Άγιος Κύριλλος επινόησε το γλαγολιτικό αλφάβητο, το οποίο αποτέλεσε τη βάση για τη μεταγενέστερη κυριλλική γραφή. Με αυτό μετέφρασαν την Αγία Γραφή και λειτουργικά βιβλία, καθιστώντας το μήνυμα του Ευαγγελίου προσιτό στους Σλάβους.
Το έργο τους προκάλεσε αντιδράσεις από τους Φράγκους και τον λατινικό κλήρο, οι οποίοι αντιτίθεντο στη χρήση της σλαβικής γλώσσας στη λατρεία. Το 868, οι Άγιοι μετέβησαν στη Ρώμη, όπου υπερασπίστηκαν το έργο τους ενώπιον του πάπα Αδριανού Β΄.
Ο πάπας αναγνώρισε τη σημασία του έργου τους και ενέκρινε τη χρήση της σλαβικής γλώσσας στη θεία λατρεία, απορρίπτοντας την αντίληψη ότι μόνο τρεις γλώσσες είναι κατάλληλες για αυτήν.
Κατά την παραμονή του στη Ρώμη, ο Άγιος Κύριλλος ασθένησε και εκοιμήθη το 869, αφού προηγουμένως εκάρη μοναχός. Ετάφη στη βασιλική του Αγίου Κλήμεντος.
Ο Άγιος Μεθόδιος συνέχισε το έργο της ιεραποστολής, αντιμετωπίζοντας διώξεις και δυσκολίες. Χειροτονήθηκε επίσκοπος και εκοιμήθη το 885.
Η Εκκλησία τιμά από κοινού τη μνήμη των δύο Αγίων στις 11 Μαΐου.
Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος συγκαταλέγονται στις σημαντικότερες μορφές της παγκόσμιας ιστορίας. Με το έργο τους φώτισαν πνευματικά τους σλαβικούς λαούς και συνέβαλαν καθοριστικά στη διάδοση του χριστιανισμού και του βυζαντινού πολιτισμού.
