Τέσσερις μαθήτριες από τα Χανιά μιλούν στο Greekaffair για το Calmify AI, τη συσκευή τεχνητής νοημοσύνης που δημιουργήθηκε για την ανίχνευση του μαθητικού άγχους και ξεχώρισε σε Πανευρωπαϊκό διαγωνισμό.
Συνέντευξη: Κυριάκος Τσικορδάνος για το Greekaffair
Ελευθερία Τζαγκαράκη: Σε έναν κόσμο που κατακλύζεται από ψηφιακές εφαρμογές, εσείς επιλέξατε τον δύσκολο δρόμο: τη δημιουργία μιας αυτόνομης συσκευής. Ποια ήταν η τεχνική αναγκαιότητα που σας οδήγησε στο hardware και πώς καταφέρατε να “ χωρέσετε την υπολογιστική ισχύ της Τεχνητής Νοημοσύνης σε μια τόσο μικρή συσκευή;
Σε μια εποχή που όλα γίνονται μέσα από εφαρμογές στο κινητό, εμείς επιλέξαμε να δημιουργήσουμε μια αυτόνομη συσκευή που να λειτουργεί μόνη της, χωρίς να χρειάζεται συνεχώς σύνδεση με άλλη συσκευή ή με το διαδίκτυο. Ο λόγος ήταν ότι θέλαμε κάτι πιο πρακτικό, γρήγορο και εύκολο στη χρήση, για όλους τους ανθρώπους. Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν να χωρέσουμε την υπολογιστική δύναμη της Τεχνητής Νοημοσύνης σε μια τόσο μικρή συσκευή, αφού συνήθως η ΑΙ χρειάζεται πολύ ισχυρούς υπολογιστές.
Για να το πετύχουμε, χρησιμοποιήσαμε μικρότερα και πιο αποδοτικά συστήματα που κάνουν μόνο τις απαραίτητες λειτουργίες, ώστε η συσκευή να λειτουργεί σωστά χωρίς να καταναλώνει πολύ χώρο ή ενέργεια. Με αυτόν τον τρόπο καταφέραμε να κάνουμε την τεχνολογία πιο απλή και πιο χρήσιμη στην καθημερινή ζωή.
Αλεξάνδρα Παπαδογιωργάκη: Η συσκευή σας διαβάζει το ανθρώπινο πρόσωπο. Σας ερωτώ ευθέως: Πώς διασφαλίσατε τεχνικά ότι αυτή η διαδικασία δεν μετατρέπεται σε ένα εργαλείο παρακολούθησης, αλλά παραμένει ένας απόλυτα προστατευμένος ψηφιακός σύμμαχος για τον
μαθητή;»
Για να ξεκαθαρίσουμε, η Calmify AI δεν “βλέπει” τον μαθητή με την έννοια της παρακολούθησης. Αντίθετα όμως, σχεδιάσαμε έ να σύστημα έτσι ώστε η ανάλυση του προσώπου να γίνεται τοπικά, μόνο στη συσκευή, και όχι σε κάποιον εξωτερικό server, που θα μπορούσε να εκθέσει τον χρήστη σε κακόβουλα άτομα. Αυτό σημαίνει ότι η εικόνα δεν αποθηκεύεται, δεν μεταδίδεται και δεν δημιουργείται κανένα αρχείο προσώπου.
Η συσκευή μας δεν ενδιαφέρεται για το ποιος είναι ο μαθητής, αλλά μόνο για το αν εντοπίζονται ενδείξεις κόπωσης ή άγχους, ώστε να προσφέρει βοήθεια. Τα δεδομένα του χρήστη μένουν προστατευμένα και διαγράφονται μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτου.
Ζουλιέν Χαραλαμπάκη: Ένα μοντέλο AI είναι τόσο έγκυρο όσο τα δεδομένα με τα οποία τροφοδοτείται. Πώς καταφέρατε να στον αλγόριθμό σας τη λεπτή γραμμή που διαχωρίζει την απλή κούραση από το κλινικό άγχος; Πού σταματά η στατιστική και πού ξεκινά η ακρίβεια;
Η Calmify AI καταλαβαίνει το άγχος όπως ας πούμε ένας ψυχολόγος. Η λειτουργία της βασίζεται στην ανάλυση μοτίβων μέσα από δεδομένα και εκεί βρίσκεται η μεγάλη ευθύνη στον σχεδιασμό της .Για να εκπαιδεύσουμε την συσκευή χρησιμοποιήσαμε τα πρόσωπα μας και την προγραμματίσαμε να
καταλαβαίνει το άγχος από τις αλλαγές στις εκφράσεις και στην στάση του σώματος του ανθρώπου.
Η «λεπτή γραμμή» ανάμεσα στην απλή κούραση και στο κλινικό άγχος δεν διδάσκεται στο AI ως μία απόλυτη αλήθεια. Διδάσκεται μόνο μέσα από πολλά παραδείγματα. Το λογισμικό δεν βασίζεται σε μία μόνο ένδειξη αλλά στη συνολική εικόνα και κυρίως στην αλλαγή των μοτίβων μέσα στον χρόνο. Εκεί ακριβώς σταματά η στατιστική και ξεκινά η ακρίβεια, όταν η συσκευή έχει εκπαιδευτεί να αναγνωρίζει με υπευθυνότητα πότε μια κατάσταση ξεφεύγει από το φυσιολογικό επίπεδο κούρασης και γίνεται κάτι άλλο.
Εύα Γκολίκοβα: Υπάρχει ένας διάχυτος φόβος ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα
υποκαταστήσει τελικά την ανθρώπινη κρίση. Εσείς, ως δημιουργοί, φοβάστε
μήπως η τεχνολογία που αναπτύσσετε γίνει κάποια στιγμή πιο έξυπνη από
τον δημιουργό της;
Η Calmify AI δεν έχει συναισθήματα, σκέψεις και κρίση όπως οι άνθρωποι. Μπορεί να βοηθάει σε δουλειές όπως να ανιχνεύει συναισθήματα, ώστε να βοηθήσει στην παραγωγική μελέτη ενός μαθητή. Με άλλα λόγια, η συσκευή έχει έναν βοηθητικό χαρακτήρα ο οποίος δεν προσφέρει κανέναν κίνδυνο για την ανθρώπινη κρίση. Για αυτόν τον λόγο, δεν υπάρχει κανένας λόγος για ανησυχίες στην υποκατάσταση του ανθρώπινου ρόλου στην εκπαίδευση από την τεχνητή νοημοσύνη.
Αλεξάνδρα Παπαδογιωργάκη: Ανήκετε στη γενιά που θα κληθεί να εργαστεί δίπλα-δίπλα με τους αλγόριθμους. Σας ανησυχεί η προοπτική ότι το AI μπορεί να καταστήσει πολλές ανθρώπινες δεξιότητες περιττές; Ποια είναι η δική σας απάντηση σε αυτή την πρόκληση;
Η γενιά μας είναι η πρώτη που αλληλεπιδρά σε καθημερινή βάση με την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη. Έτσι, συχνά υπάρχει ανησυχία ότι πολλές ανθρώπινες δεξιότητες ίσως στο μέλλον θεωρηθούν περιττές, αφού το AI μπορεί να εκτελεί πιο γρήγορα και αποτελεσματικά κάποιες εργασίες.
Η αλήθεια είναι, πως με τη συνεχή χρήση της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης, τα μοντέλα AI γίνονται όλο και πιο ευφυή και αποκτούν συναισθηματική νοημοσύνη. Έτσι, άμα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε το ΑΙ και να το χρησιμοποιούμε σε τόσο μεγάλο βαθμό, βάζουμε το μέλλον μας σε
κίνδυνο. Αν, όμως, μάθουμε να χρησιμοποιούμε σωστά την τεχνητή νοημοσύνη ως βοηθητικό εργαλείο και όχι να βασιζόμαστε υπερβολικά σε αυτή, τότε μπορεί να γίνει σύμμαχος μας.
Ελευθερία Τζαγκαράκη: Αν μάθουμε να βασιζόμαστε σε μια μηχανή για να διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας, μήπως κινδυνεύουμε να χάσουμε την ικανότητα να τα αντιμετωπίζουμε μόνοι μας; Πού μπαίνει το όριο στην τεχνολογική παρέμβαση;
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους, αλλά δεν πρέπει να παίρνει τη θέση των πραγματικών ανθρώπινων σχέσεων και συναισθημάτων. Ο κίνδυνος δεν είναι η ίδια η τεχνολογία, αλλά το να αρχίσουμε να εξαρτόμαστε υπερβολικά από αυτήν για πράγματα που μπορούμε να διαχειριστούμε μόνοι μας. Το όριο βρίσκεται στο σημείο όπου η τεχνολογία, αντί να μας βοηθά, αρχίζει να αποφασίζει ή να σκέφτεται για εμάς. Η σωστή χρήση της AI είναι να μας υποστηρίζει και να μας βοηθά να καταλαβαίνουμε καλύτερα τον εαυτό μας, χωρίς όμως να χάνουμε τη δική μας κρίση και τις ανθρώπινες σχέσεις.
Εύα Γκολίκοβα: Πίσω από τη λάμψη του χρυσού μεταλλίου στο Λονδίνο, υπάρχει πάντα μια αθέατη πλευρά. Υπήρξε εκείνη η στιγμή που ο κώδικας δεν έτρεχε, η συσκευή σιωπούσε και σκεφτήκατε σοβαρά να εγκαταλείψετε την προσπάθεια; – Πώς διασώθηκε η ενότητα της ομάδας;
Κατά τη δημιουργία της συσκευής μας και τη θέτησή της σε λειτουργία, συναντήσαμε διάφορα τεχνολογικά προβλήματα, τα οποία όμως καταφέραμε να ξεπεράσουμε στη συνέχεια, με την βοήθεια της συνεργασίας και της ομαδικότητας.
Ζουλιέν Χαραλαμπάκη: Πόσο εύκολο ήταν να πείσετε μια επιτροπή ενηλίκων για μια ανάγκη που βιώνετε εσείς καθημερινά, αλλά εκείνοι ίσως θεωρούν δεδομένη; Πώς μεταφράσατε το εφηβικό άγχος σε μια γλώσσα που η Ευρώπη αναγνώρισε ως κορυφαία καινοτομία;
Το θέμα του διαγωνισμού ήταν “Η τεχνολογία ως σύμμαχος ψυχικής ευημερίας’’ οπότε το ότι ασχοληθήκαμε με την καταπολέμηση του άγχους δεν ήταν κάτι αναπάντεχο. Ήταν δύσκολο όμως να κάνουμε τους ενήλικες να αισθανθούν κάτι που για τους εφήβους είναι καθημερινότητα αλλά συχνά
περνά απαρατήρητο όπως τη συνεχή πίεση, την υπερένταση και το άγχος που πολλές φορές θεωρείται απλώς “μια φάση της ηλικίας”.
Για να το πετύχουμε, δεν μιλήσαμε μόνο με τεχνικούς όρους ή αριθμούς. Μεταφράσαμε το εφηβικό
άγχος σε πραγματικές εμπειρίες: την πίεση των εξετάσεων, την ανάγκη για τους καλούς βαθμούς που συχνά κρύβεται πίσω από μια «φυσιολογική» καθημερινότητα. Δείξαμε ότι αυτό δεν είναι ένα μεμονωμένο συναίσθημα αλλά ένα ευρύτερο κοινωνικό ζήτημα που επηρεάζει χιλιάδες νέους στην
Ευρώπη.
Ελευθερία Τζαγκαράκη: «Ο χώρος της τεχνολογίας θεωρείται συχνά ανδροκρατούμενος. Νιώσατε ποτέ ότι έπρεπε να παλέψετε διπλάσια για να σας πάρουν στα σοβαρά; Είναι η νίκη σας μια απάντηση σε αυτούς τους αναχρονιστικούς διαχωρισμούς;
Ο χώρος της τεχνολογίας θεωρείται συχνά ανδροκρατούμενος και πολλές φορές οι γυναίκες χρειάζεται να προσπαθήσουν περισσότερο για να αποδείξουν τις ικανότητές τους. Παρ’ όλα αυτά, πιστεύω ότι αυτό σιγά σιγά αλλάζει.
Η δική μας επιτυχία δείχνει πως η τεχνολογία δεν είναι θέμα φύλου, αλλά γνώσεων, προσπάθειας και δημιουργικότητας. Είναι σημαντικό να καταλαβαίνουν όλοι οι νέοι άνθρωποι, και ιδιαίτερα τα κορίτσια, ότι μπορούν να ασχοληθούν με την επιστήμη και την τεχνολογία χωρίς να φοβούνται τα
στερεότυπα.
Εύα Γκολίκοβα: Αν ένας επενδυτής σας ζητούσε σήμερα να μετατρέψετε το Calmify ΑΙ σε μια παγκόσμια startup, ποιο θα ήταν το πρώτο πράγμα που θα αλλάζατε για να το καταστήσετε ένα βιώσιμο προϊόν αγοράς;
Εάν μας είχαν προτείνει να μετατρέψουμε την συσκευή μας σε προϊον σε μια παγκόσμια startup, το πρώτο πράγμα που λογικά θα προσθέταμε στην συσκευή μας, είναι να ανιχνεύει κι άλλα συναισθήματα εκτός του άγχους. Για παράδειγμα, να αναγνωρίζει πότε ένας μαθητής είναι στεναχωρημένος, και να προσαρμόζει την μουσική με στόχο να τον βοηθήσει να ηρεμήσει και να
νιώσει καλύτερα.
Ζουλιέν Χαραλαμπάκη: Η επιτυχία σας απέδειξε ότι η καινοτομία δεν έχει γεωγραφικά όρια. Το όραμά σας όμως, πού τοποθετείται; Στοχεύετε στη δημιουργία εδώ, στην Ελλάδα, ή θεωρείτε ότι το μέλλον σας βρίσκεται στα μεγάλα ερευνητικά κέντρα του εξωτερικού;
Πιστεύω ότι η καινοτομία μπορεί να ανθίσει παντού, αρκεί να υπάρχουν άνθρωποι με όρεξη και στήριξη από κοντινά τους άτομα. Γι’ αυτό θα θέλαμε να δημιουργήσουμε και να προσφέρουμε εντός των ελληνικών συνόρων, αλλά και στο εξωτερικό, πιθανώς. Τα μεγάλα ερευνητικά κέντρα του εξωτερικού προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες για εξέλιξη και εμπειρίες . Θεωρώ λοιπόν πως το ιδανικό είναι να αποκτήσουμε γνώσεις και εμπειρίες όπου υπάρχουν οι καλύτερες συνθήκες και στη συνέχεια να τις αξιοποιήσουμε στην Ελλάδα.
Αλεξάνδρα Παπαδογιωργάκη: Πώς θα θέλατε να σας θυμάται ο κόσμος μετά από δέκα χρόνια; Ως τις μαθήτριες που κέρδισαν έναν διαγωνισμό ή ως τις επιστήμονες που άλλαξαν ριζικά τον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία υπηρετεί την ανθρώπινη ψυχή;
Μετά από δέκα χρόνια, θα θέλαμε ο κόσμος να μας θυμάται κυρίως ως μαθήτριες που τόλμησαν να ονειρευτούν και να αξιοποιήσουν την τεχνολογία. Στο κάτω κάτω, είμαστε απλά τέσσερις μαθήτριες από τα Χανιά, που ξεκινήσαμε αυτό το ταξίδι με μια ιδέα και ένα όραμα. Η συμμετοχή και η διάκρισή μας σε αυτόν τον διαγωνισμό μπορεί να αποτελούν μια σημαντική στιγμή, όμως αυτό που πραγματικά θέλουμε να μείνει είναι η προσπάθεια και η επιμονή μας. Θέλουμε να μας θυμούνται ως μαθήτριες που πίστεψαν στις δυνατότητές τους και απέδειξαν ότι η τεχνολογία μπορεί να προσφέρει στην κοινωνία.
«Κλείνοντας αυτή τη συζήτηση, θα ήθελα να απευθυνθώ και στις τέσσερίς σας. Αν μπορούσατε αυτή τη στιγμή να ταξιδέψετε πίσω τον χρόνο, στην πρώτη εκείνη ημέρα που καθίσατε γύρω από ένα τραπέζι στα Χανιά γεμάτες αμφιβολίες, τι θα λέγατε στον εαυτό σας; Τελικά, η καινοτομία είναι ζήτημα
ευφυΐας, ή είναι θέμα τόλμης να ονειρευτείς κάτι που όλοι οι άλλοι θεωρούν ακατόρθωτο;»
Αν μπορούσαμε να γυρίσουμε πίσω σε εκείνη την πρώτη μέρα που ξεκινήσαμε, θα λέγαμε στους εαυτούς μας να μην φοβούνται τόσο και να πιστεύουν περισσότερο στις ιδέες τους. Στην αρχή είχαμε πολλές αμφιβολίες και δεν ξέραμε αν θα τα καταφέρουμε, όμως μέσα από προσπάθεια, συνεργασία και υπομονή μάθαμε πολλά. Πιστεύουμε ότι η καινοτομία δεν είναι μόνο θέμα εξυπνάδας, αλλά κυρίως θέμα τόλμης, φαντασίας και πίστης σε κάτι που ίσως οι άλλοι θεωρούν δύσκολο ή αδύνατο. Όταν κάποιος τολμά να δοκιμάσει και δεν φοβάται την αποτυχία, τότε μπορεί να δημιουργήσει πραγματικά ξεχωριστά πράγματα.
Πηγή Greekaffair.gr
