Greekaffair: Η Ελλάδα αλλιώς
Συναξάρι

Όσιος Γεράσιμος ο Ιορδανίτης γιορτάζει σήμερα 4 Μαρτίου

Στις 4 Μαρτίου η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Οσίου Γερασίμου του Ιορδανίτου, μιας εκ των σημαντικών μορφών της παλαιστινιακής ερήμου του 5ου αιώνος. Ασκητής αυστηρός, αλλά διακριτικός και πράος, υπήρξε ιδρυτής λαυριωτικής αδελφότητας στον Ιορδάνη και πνευματικό τέκνο του Ευθύμιος ο Μέγας. Ο βίος του αποτελεί υπόδειγμα μετανοίας, ταπεινώσεως και ακλόνητης προσήλωσης στην ορθόδοξη πίστη.

Ο Όσιος Γεράσιμος ο Ιορδανίτης γεννήθηκε στη Λυκία τον 5ο αιώνα μ.Χ. από ευσεβείς και ταπεινούς γονείς και από βρέφος αφιερώθηκε στον Θεό.

Σε νεαρή ηλικία παρασύρθηκε στην αίρεση των Μονοφυσιτών από τους οπαδούς του αιρετικού ψευδοπατριάρχη Θεοδοσίου, φανατικού μονοφυσίτη Αιγυπτίου μοναχού, ο οποίος, κατά την απουσία του Πατριάρχη Ιεροσολύμων Ιουβεναλίου (422–458 μ.Χ.), με τη βοήθεια και της βασίλισσας Ευδοκίας (προ της μεταστροφής της στην Ορθοδοξία), κατέλαβε τον πατριαρχικό θρόνο των Ιεροσολύμων και προέβη σε ανεκδιήγητες σκληρότητες επί είκοσι μήνες (451–453 μ.Χ.). Ακόμη και ο πανίερος Ναός της Αναστάσεως έγινε θέατρο απερίγραπτων σκηνών, ενώ η ταραχή εξαπλώθηκε σε ολόκληρη την Παλαιστίνη.

Οι Μονοφυσίτες δεν παραδέχονται ότι στο πρόσωπο του Χριστού έχουν ενωθεί η θεία και η ανθρώπινη φύση «ἀτρέπτως, ἀσυγχύτως, ἀχωρίστως καὶ ἀδιαιρέτως», αλλά ισχυρίζονται ότι η θεία φύση απορρόφησε την ανθρώπινη και ότι, συνεπώς, ο Χριστός έχει μία μόνο φύση.

Ο Όσιος Γεράσιμος, όμως, ως άνθρωπος καλής προαιρέσεως και ταπεινού φρονήματος, σύντομα αντελήφθη το σφάλμα του. Είχε τη συνήθεια να επισκέπτεται και να συμβουλεύεται αγιασμένους ασκητές. Από τον μεγάλο ασκητή Ευθύμιος ο Μέγας, ο οποίος ασκήτευε στην έρημο, διδάχθηκε την ορθόδοξη πίστη περί των δύο φύσεων του Χριστού και επέστρεψε στην Εκκλησία.

Το έτος 451 μ.Χ. εκάρη μοναχός στην έρημο του Ιορδάνου, όπου επιδόθηκε στην ησυχία και την άσκηση. Όταν συγκεντρώθηκαν γύρω του πολλοί μοναχοί ζητώντας την πνευματική του καθοδήγηση, ίδρυσε κοινοβιακή μονή κοντά στην πόλη Βαϊθαγλά (σημερινή Μονή Αγίου Γερασίμου του Ιορδανίτου).

Ο Όσιος ήταν αυστηρός μόνο προς τον εαυτό του· προς τους άλλους ήταν ευπροσήγορος και επιεικής. Έτρωγε ελάχιστα, όσο χρειαζόταν για τη συντήρηση της ζωής του, και κοιμόταν λίγο. Δίδασκε ότι η εγκράτεια και η αγρυπνία ενδυναμώνουν το πνεύμα και καθιστούν το σώμα πρόθυμο στους πνευματικούς κόπους.

Η διδασκαλία του περί ύπνου και εγκρατείας ήταν ουσιαστικά διδασκαλία περί ασκήσεως. Με τον περιορισμό του ύπνου και τη νηστεία το σαρκικό φρόνημα υποτάσσεται στο πνεύμα. Με την άσκηση και την αδιάλειπτη προσευχή, ιδίως με τη μονολόγιστη ευχή «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με», ο νους συγκεντρώνεται στην καρδιά και αποκτά αδιάλειπτη μνήμη Θεού.

Η αγιότητά του εκδηλώθηκε και με θαυμαστά σημεία.

Σύμφωνα με την αγιολογική παράδοση, θεράπευσε ένα λιοντάρι αφαιρώντας αγκάθι από το πόδι του. Το ζώο έμεινε κοντά του με πραότητα και έγινε βοηθός της μονής. Κάποτε έμποροι έκλεψαν τον όνο που μετέφερε νερό για τους μοναχούς. Ο Όσιος, νομίζοντας ότι το λιοντάρι τον είχε κατασπαράξει, του ανέθεσε το έργο της μεταφοράς. Όταν αργότερα το λιοντάρι αναγνώρισε τον κλεμμένο όνο και τον επέστρεψε, ο Όσιος το απάλλαξε από την υπηρεσία. Κατά την παράδοση, μετά την κοίμηση του Οσίου, το λιοντάρι ήλθε και απέθανε επάνω στον τάφο του.

Όταν στις 19 Ιανουαρίου 473 μ.Χ. εκοιμήθη ο Ευθύμιος ο Μέγας, ο Όσιος Γεράσιμος είδε σε όραμα το γεγονός, ενώ προσευχόταν στη λαύρα του. Συνοδευόμενος από τον Άγιο Κυριακό τον Αναχωρητή, μετέβη στην κηδεία του μεγάλου Πατέρα της Εκκλησίας.

Δύο έτη μετά, το 475 μ.Χ., επί Πατριάρχου Ιεροσολύμων Αναστασίου Α΄ (458–478 μ.Χ.), ο Όσιος Γεράσιμος εκοιμήθη εν ειρήνη. Τη διακονία της λαύρας ανέθεσε στους συνασκητές του Στέφανο και Βασίλειο.

Σημείωση: Αναφορά του Συναξαριστή του Αγίου Νικοδήμου ότι ο Όσιος έζησε επί Κωνσταντίνου Πωγωνάτου (7ος αι.) δεν θεωρείται ιστορικά πιθανή, καθώς τα υπόλοιπα στοιχεία τον τοποθετούν σαφώς στον 5ο αιώνα.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Τοῦ λίθου σφραγισθέντος.
Τῆς ἐρήμου πολίτης καί ἐν σώματι ἄγγελος, καί θαυματουργός ἀνεδείχθης, θεοφόρε Πατήρ ἡμῶν Γεράσιμε· νηστείᾳ ἀγρυπνίᾳ προσευχῇ, οὐράνια χαρίσματα λαβών, θεραπεύεις τούς νοσοῦντας, καί τάς ψυχάς τῶν πίστει προστρεχόντων σοι. Δόξα τῷ δεδωκότι σοι ἰσχύν, δόξα τῷ σέ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργοῦντι διά σοῦ πᾶσιν ἰάματα.
Έτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης. Τῆς ἐρήμου οἰκήτωρ, Ἀσκητῶν ἀκροθίνιον, καὶ ἀγγελικῆς πολιτείας ἀναδέδειξαι ἔσοπτρον, τοῦ Πνεύματος τὴ αἴγλη λαμπρυνθεῖς, Γεράσιμε Ὅσιων καλλονὴ διὰ τοῦτο θεραπεύεις διαπαντός, τοὺς πίστει ἐκβοώντας σοι, δόξα τῷ δεδωκότι σοι ἰσχύν, δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργούντι διὰ σοῦ, πάσιν ἰάματα.
Έτερον Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Χριστώ εκ νεότητος, ακολούθησας πιστώς, ζωήν την ισάγγελον, επολιτεύσω σαφώς. Γεράσιμε Όσιε. συ γαρ εν Ιορδάνου, διέλαμψας τη χώρα, θήρα καθυποτάσσεις, τη στερρά σου ασκήσει. Χριστός γαρ ον εδόξασας, λαμπρος σε εθαυμάστωσε.
Κοντάκιον
Ἦχος δ’. Ἐπεφάνης σήμερον.
Ὡς ἀστήρ οὐράνιος ἐξανατείλας, ἱερῶς ἐφαίδρυνας, τῶν ἀρετῶν σου τῷ φωτί, τοῦ Ἰορδάνου τήν ἔρημον, Ὅσιε Πάτερ, θεόφρον Γεράσιμε.
Κάθισμα
Ἦχος α’. Τοῦ λίθου σφραγισθέντος.
Τὴν κλίμακα τῶν θείων ἀρετῶν διανύσας, πρὸς νοητῆς θεωρίας ἀνελήλυθας ὕψος, καὶ θείων μυστηρίων τοῦ Χριστοῦ, ἐμφάσεις ὑπεδέξω καθαράς, διὰ τοῦτο, θεοφόρε, σὲ εὐσεβῶς τιμῶμεν καὶ βοῶμεν· Δόξα τῷ ἐνισχύσαντι Χριστῷ, δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργοῦντι διὰ σοῦ πᾶσιν ἰάματα.

Related posts

Αγίου Ισιδώρου του πηλουσιώτου: Γιορτάζει σήμερα 4 Φεβρουαρίου

Newsroom

Θεοφάνεια 6 Ιανουαρίου: Η μεγάλη εορτή της Ορθοδοξίας – Τι γιορτάζουμε σήμερα

Τον Άγιο Αρσένιο τον Καππαδόκη (ΧΑΤΖΕΦΕΝΤΗΣ): γιορτάζει η Εκκλησία σήμερα 10 Νοεμβρίου

Αφήστε ένα σχόλιο