Όσιος Βενέδικτος ο εκ Νουρσίας: Χριστιανός ασκητής και μοναχός, η μνήμη του οποίου τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 14 Μαρτίου.
Ο Όσιος Βενέδικτος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μορφές του χριστιανικού μοναχισμού στη Δύση.
Με τη ζωή, το έργο και τη διδασκαλία του άσκησε μεγάλη επίδραση στην πνευματική πορεία της Εκκλησίας και θεωρείται θεμελιωτής του κοινοβιακού μοναχισμού στη Δυτική Ευρώπη. Η αυστηρή άσκηση, η βαθιά ταπείνωση και ο περίφημος μοναχικός «Κανόνας» που συνέγραψε διαμόρφωσαν την πνευματική ζωή πολλών μοναχικών κοινοτήτων για αιώνες.
Ο βίος του
Ο Όσιος Βενέδικτος γεννήθηκε το έτος 480 μ.Χ. στην επαρχία Νουρσίας της Ουμβρίας. Οι γονείς του τον έστειλαν να σπουδάσει στη Ρώμη, αλλά η χλιδή της πρωτεύουσας είχε ως αποτέλεσμα να φουντώσει στην ψυχή του η επιθυμία του μοναχικού βίου. Όταν έχασε τους γονείς του, η τροφός του ανέλαβε την κηδεμονία εκείνου και της αδελφής του Αγίας Σχολαστικής. Σε ηλικία είκοσι ετών εγκατέλειψε την οικογένειά του και αφιερώθηκε στον Θεό.
Το ξεκίνημα της ασκητικής του ζωής
Αρχικά ασκήτεψε στο Αφίλε, βορειοανατολικά της Ρώμης και κατόπιν σε δυσπρόσιτο σπήλαιο του Σουμπιάκο. Εκεί έζησε τρία χρόνια αυστηράς ασκήσεως και μελέτης. Στην συνέχεια κλήθηκε ηγούμενος της γειτονικής μονής του Βικοβάρο, αλλά οι μοναχοί γρήγορα αντέδρασαν λόγω της αυστηράς ασκήσεως, στην οποία υπέβαλε αυτούς ο νέος ηγούμενος και ζήτησαν να τον δηλητηριάσουν. Ο Όσιος Βενέδικτος αφού γλύτωσε με θαυματουργικό τρόπο, επέστρεψε στο ερημητήριό του στο Σουμπιάκο, όπου ίδρυσε επάνω στους βράχους δώδεκα κοινόβια, το καθένα με δώδεκα μοναχούς, εκ των οποίων προίστατο ένας ως ηγούμενος. Οι μαθητές γύρω του άρχισαν να πληθαίνουν και μεταξύ αυτών συγκαταλέγονταν και νέοι ευγενών οικογενειών.
Όμως, μετά από λίγο, λόγω ραδιουργιών ενός κληρικού με το όνομα Φλωρέντιος, αναγκάσθηκε κατά το έτος 529 μ.Χ., να εγκαταλείψει το προσφιλές ερημητήριό του και να έλθει στο όρος Κασσίνο της Καμπανίας, κοντά στην Καπούη. Εκεί ο Όσιος Βενέδικτος ίδρυσε δυό ναίσκους, που αφιέρωσε στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο και τον Άγιο Μαρτίνο και την περιώνυμη μονή του όρους Κασσίνο, όπου έγραψε και τον περίφημο Κανόνα του.
Το χάρισμα της διορατικότητας.
Με τη Χάρη του Θεού, ο Όσιος Βενέδικτος απέκτησε το χάρισμα της διορατικότητας. Δίδασκε πάντοτε στους μαθητές του με τη ζύμη της Θείας Δικαιοσύνης και κατέβαλε κάθε προσπάθεια για την πνευματική τους προκοπή. Τους έλεγε να ελπίζουν στον Θεό, εάν βλέπουν καλό να μην το αποδίδουν στον εαυτό τους αλλά στον Κύριο, να φοβούνται την ημέρα της κρίσεως και να επιθυμούν με όλη τους την καρδιά την αιώνια ζωή.
Επίσης διαλαλούσε ότι ο επί γης βίος του ανθρώπου είναι κλίμακα που ανυψώνεται στον ουρανό, εάν η καρδιά είναι ταπεινή. Ανεβαίνουμε την πρώτη βαθμίδα της ταπεινοφροσύνης, εάν ενθυμούμαστε αδιαλείπτως τον Θεό. Η δεύτερη βαθμίδα της ταπεινοφροσύνης είναι να μην ικανοποιούμε τις επιθυμίες μας, αλλά να πράττουμε τα έργα του Κυρίου. Η τρίτη είναι η πλήρης υπακοή. Η τέταρτη είναι η υπομονή και η προσκαρτερία. Η πέμπτη εκφράζεται διά της ταπεινής εξαγορεύσεως των λογισμών. Η έκτη είναι η αυτομεμψία και, τέλος, η εβδόμη είναι η βαθιά αίσθηση της αναξιότητάς μας.
Η ανάπαυση του
Ο Όσιος Βενέδικτος κοιμήθηκε με ειρήνη μεταξύ των ετών 543 – 547 μ.Χ. Κατά τον βιογράφο του, έξι ημέρες πριν τον θάνατό του παρήγγειλε να του ετοιμάσουν τον τάφο, την δε τελευταία ημέρα να τον μεταφέρουν στο ναό, όπου, αφού μετέλαβε των Αχράντων Μυστηρίων και προσευχήθηκε, παρέδωσε το πνεύμα. Το ιερό λείψανο αυτού, ενταφιάσθηκε στο ναίσκο του Προδρόμου, εκεί όπου άλλοτε υψωνόταν το ιερό του Απόλλωνος. Κοντά στον Όσιο ενταφιάσθηκε και η αδελφή του Σχολαστική.
Ο βίος του Οσίου Βενεδίκτου γράφτηκε στη λατινική γλώσσα από τον Άγιο Γρηγόριο τον Διάλογο και μεταφράστηκε στην ελληνική από τον Πάπα Ρώμης Ζαχαρία (741 – 752 μ.Χ.), ο οποίος ήταν Έλληνας από την Καλαβρία.
Η μνήμη του τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 14 Μαρτίου. Την ημέρα αυτή γιορτάζουν όσοι φέρουν το όνομα Βενέδικτος και Βενεδίκτη.
Απολυτίκιον. Ήχος α’. Της ερήμου πολίτης.
Την φερώνυμον κλήσιν αληθεύουσαν έδειξας, τοις ασκητικοίς σου αγώσι, θεοφόρε Βενέδικτε· υιός γαρ ευλογίας τεθηλώς, αρχέτυπον εγένου και κανών, τοις εκ πόθου μιμουμένοις την σην ζωήν, και ομοφώνως κράζουσι· δόξα τω δεδωκότι σοι ισχύν, δόξα τω σε στεφανώσαντι, δόξα τω ενεργούντι διά σού, πάσιν ιάματα.
Κοντάκιον. Ήχος πλ. δ’. Τη υπερμάχω.
Ανατολής της νοητής φωστήρ γενόμενος
Των εν τη Δύσει Μοναστών ώφθης διδάσκαλος
Διά βίου τε και λόγου τούτους παιδεύων.
Αλλ’ ιδρώσι των λαμπρών κατορθωμάτων σου
Των παθών ημών τον ρύπον αποκάθαρον
Των βοώντων σοι, χαίροις Πάτερ Βενέδικτε.
Μεγαλυνάριον.
Χαίροις των Οσίων η καλλονή, και των εν τη Δύσει Μοναζόντων ο χαρακτήρ· χαίροις θεοδρόμου, ζωής ο υποφήτης, Βενέδικτε τρισμάκαρ, αξιοθαύμαστε.
