Σαρωτικοί έλεγχοι στα diesel: Ξεκινά αυστηρός έλεγχος στα πετρελαιοκίνητα οχήματα με μέτρηση μικροσωματιδίων. Ποια diesel επηρεάζονται και τι αλλάζει στα ΚΤΕΟ.
Σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς ελέγχου των πετρελαιοκίνητων οχημάτων δρομολογούνται το προσεχές διάστημα, καθώς ενεργοποιείται ένα αυστηρότερο πλαίσιο που μετατοπίζει το επίκεντρο σε έναν ρύπο ο οποίος μέχρι σήμερα δεν ελεγχόταν επαρκώς. Τα ΚΤΕΟ και οι αρμόδιες ελεγκτικές αρχές καλούνται πλέον να δώσουν έμφαση στις πραγματικές εκπομπές μικροσωματιδίων, έναν τομέα που για χρόνια παρέμενε ουσιαστικά «αόρατος» στον τεχνικό έλεγχο.
Χιλιάδες πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα θα υποβάλλονται σε νέου τύπου μετρήσεις, οι οποίες αποκαλύπτουν με μεγαλύτερη ακρίβεια το πραγματικό περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα, αλλά και πιθανές παρεμβάσεις που έχουν αλλοιώσει τα συστήματα αντιρρύπανσης.
Υποχρεωτικός έλεγχος μικροσωματιδίων και τέλος στις παρεμβάσεις στο DPF
Η αλλαγή αυτή έρχεται με την καθιέρωση του υποχρεωτικού ελέγχου μικροσωματιδίων, μέτρο που στοχεύει να διορθώσει μια χρόνια στρέβλωση στο σύστημα τεχνικού ελέγχου. Στο στόχαστρο μπαίνουν κυρίως τα πετρελαιοκίνητα οχήματα στα οποία έχει αφαιρεθεί ή τροποποιηθεί το φίλτρο συγκράτησης σωματιδίων (DPF), πρακτική που είχε διαδοθεί ευρέως τα προηγούμενα χρόνια, είτε για λόγους κόστους είτε λόγω εσφαλμένων αντιλήψεων περί βελτιωμένης απόδοσης του κινητήρα.
Η σχετική ρύθμιση συζητείται εδώ και τουλάχιστον έναν χρόνο και περιλαμβάνεται στο ερανιστικό νομοσχέδιο του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, το οποίο αναμένεται να τεθεί άμεσα σε δημόσια διαβούλευση. Με το νέο πλαίσιο αλλάζει ριζικά ο τρόπος ελέγχου των καυσαερίων.
Πλέον, πέρα από τη μέτρηση της θολερότητας, εισάγεται και η καταμέτρηση των εκπεμπόμενων μικροσωματιδίων τόσο στους περιοδικούς ελέγχους ΚΤΕΟ όσο και κατά την έκδοση της Κάρτας Ελέγχου Καυσαερίων, αλλά και στους οδικούς ελέγχους. Σύμφωνα με πληροφορίες, το ανώτατο επιτρεπτό όριο θα οριστεί στο ένα εκατομμύριο σωματίδια ανά κυβικό εκατοστό – όριο που πρακτικά δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς λειτουργικό φίλτρο DPF.
Ποια οχήματα ελέγχονται σε πρώτη φάση
Το μέτρο θα εφαρμοστεί αρχικά σε πετρελαιοκίνητα οχήματα προδιαγραφών Euro 5 και Euro 6 με πρώτη ταξινόμηση μετά την 1η Ιανουαρίου 2013, καθώς και σε οχήματα Euro V και Euro VI με πρώτη ταξινόμηση μετά την 1η Ιανουαρίου 2014. Προϋπόθεση είναι τα οχήματα να έχουν δηλωμένη έδρα στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη, περιοχές που συγκεντρώνουν τον μεγαλύτερο κυκλοφοριακό φόρτο και τα υψηλότερα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Σήμερα στην Ελλάδα κυκλοφορούν περίπου 2,64 εκατομμύρια πετρελαιοκίνητα οχήματα, επιβατικά και βαρέα. Από αυτά, περίπου 396.000 ανήκουν στις κατηγορίες Euro 6 και VI, ενώ άλλα 528.000 κατατάσσονται στις προδιαγραφές Euro 5 και V. Περίπου 660.000 οχήματα είναι Euro 4 και IV, ενώ το 40% του συνολικού στόλου –πάνω από ένα εκατομμύριο οχήματα– αφορά τεχνολογίες Euro 3 και παλαιότερες.
Γιατί τα μικροσωματίδια θεωρούνται κρίσιμα
Η ανάγκη ελέγχου των μικροσωματιδίων έχει τεθεί εδώ και χρόνια από επιστημονικούς και επαγγελματικούς φορείς, οι οποίοι επισημαίνουν ότι ο έλεγχος της αιθάλης δεν αρκεί για τον εντοπισμό των πραγματικών ρυπαντών. Η αφαίρεση του DPF δεν επιβαρύνει μόνο το περιβάλλον, αλλά αυξάνει αισθητά και την έκθεση των ίδιων των επιβατών σε επικίνδυνα σωματίδια.
Παρότι στο παρελθόν είχαν εκδοθεί εγκύκλιοι από το υπουργείο για αυστηρότερους ελέγχους, αυτές είχαν περισσότερο συμβουλευτικό χαρακτήρα, αφήνοντας κενά και «παράθυρα» στην εφαρμογή τους λόγω της απουσίας ρητής υποχρέωσης.
Ενισχυμένη εποπτεία στα ΚΤΕΟ
Παράλληλα, το νομοσχέδιο προβλέπει συνολική ενίσχυση της εποπτείας των ΚΤΕΟ. Δημιουργείται ηλεκτρονικό Μητρώο Εποπτών στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), από το οποίο θα προκύπτουν μέσω κλήρωσης κλιμάκια ελέγχου με εξάμηνη θητεία. Τα κλιμάκια θα είναι μικτά, με συμμετοχή εκπροσώπων της ΑΑΔΕ και της Επιθεώρησης Εργασίας, ώστε να διενεργούνται ταυτόχρονα τεχνικοί, φορολογικοί και εργασιακοί έλεγχοι.
Γηρασμένος στόλος και εκατομμύρια ανέλεγκτα οχήματα
Οι αλλαγές έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία ο στόλος οχημάτων στη χώρα θεωρείται ο γηραιότερος στην Ευρώπη, με μέση ηλικία τα 17,5 έτη, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος δεν ξεπερνά τα 12 χρόνια. Την ίδια στιγμή, εκτιμάται ότι περίπου 2,9 εκατομμύρια οχήματα παραμένουν εκτός ελέγχου ΚΤΕΟ, αριθμός που διαχρονικά δεν μειώνεται.
Στο εξής, οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις με τα μητρώα ανασφάλιστων οχημάτων και απλήρωτων τελών κυκλοφορίας θα εντοπίζουν και τα ανέλεγκτα οχήματα. Το προβλεπόμενο πρόστιμο ανέρχεται στα 150 ευρώ και αυξάνεται σημαντικά σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης.
