Σήμερα 21 Νοεμβρίου: Τα Ιερά Εισόδια της Θεοτόκου – Η αφιέρωση της Παναγίας στον Ναό
Σήμερα 21 Νοέμβριου η Αγία μας Εκκλησία τιμά με βαθιά ευλάβεια τα Ιερά Εισόδια της Υπεραγίας Θεοτόκου, τη στιγμή κατά την οποία οι δίκαιοι Θεοπάτορες Ιωακείμ και Άννα αφιερώνουν την τριετή κόρη τους Μαρία στον Ναό.
Το γεγονός αυτό δεν αποτελεί απλώς μια πράξη ευλαβικής προσφοράς, αλλά την αρχή του θείου σχεδίου για τη σωτηρία του κόσμου, καθώς η Παναγία εισέρχεται στα Άγια των Αγίων, προετοιμαζόμενη μυστικά για να γίνει η «Κιβωτός της Χάριτος» και η Μητέρα του Λόγου. Η ημέρα αυτή καλεί τον πιστό σε περισυλλογή, κατάνυξη και δοξολογία για το μεγάλο μυστήριο της θείας οικονομίας.
Γράφει ο Γιώργος Φουκαδάκης, θεολόγος και συγγραφέας, για το Greekaffair.gr
Στις 21 Νοεμβρίου, η Εκκλησία μας γιορτάζει τα Εισόδια της Θεοτόκου.
Η Παναγία μας στη μικρή ηλικία των τριών ετών εισάγεται στα Άγια των Αγίων του Ναού του Σολομώντα, για να προετοιμαστεί στο έργο της ευδοκίας του Θεού (ευλογία και Χάρη Του), στον ερχομό του Λόγου του Θεού, του Σωτήρα του κόσμου.
«Σήμερον της ευδοκίας Θεού το προοίμιον, και της των ανθρώπων σωτηρίας η προκήρυξις» (Απολυτίκιο Όρθρου Εισοδίων). «Ο καθαρώτατος Ναός του Σωτήρος, η πολυτίμητος παστάς και παρθένος, το ιερόν θησαύρισμα της δόξης του Θεού, σήμερον εισάγεται εν τω οίκω Κυρίου…» (Κοντάκιο εορτής).
Οι γονείς της Παναγίας
Ο Ιωακείμ και η Άννα ήσαν οι γονείς της Παναγίας. Ο Ιωακείμ καταγόταν από τη γενιά του Δαβίδ, τη ρίζα του Ιεσσαί. Η Άννα, κόρη του ιερέα Ματθάν και της Μαρίας (ή Άννας), είχε αδελφές της τη Μαρία (μητέρα της Ελισάβετ) και τη Σοβήν (μητέρα της Σαλώμης).
Επρόκειτο για ένα άγιο ζευγάρι. «Το απαθέστερο ζευγάρι που υπήρξε ποτέ!», κατά τον λόγο του Αγίου Παϊσίου, γι’ αυτό και ο ίδιος ήθελε να λάβει ως μοναχός το όνομα Ιωακείμ.
Αναφέρεται ότι ο Ιωακείμ ήταν 81 και η Άννα 69 ετών (άλλοι μειώνουν κατά δέκα χρόνια την ηλικία τους), όταν έλαβαν την πληροφορία από τον Θεό ότι οι προσευχές τους εισακούστηκαν και θα λύνονταν «τα δεσμά της ατεκνίας τους».
Η ατεκνία εκείνη την εποχή αποτελούσε «μίασμα» για τους Ιουδαίους, γιατί αποκλειόταν από το ζευγάρι αυτό η γέννηση του Μεσσία που ο λαός εναγωνίως προσμονούσε.
Γι’ αυτό οι γονείς της Παναγίας υποσχέθηκαν: αν αποκτούσαν παιδί, θα το αφιέρωναν στον Θεό.
Ο ηλικιωμένος Ιωακείμ υπάκουσε στον Θεό και κατέβηκε από το όρος στο οποίο είχε αποσυρθεί και αδιαλείπτως προσευχόταν, για να συνευρεθεί με την προβεβηκυία στην ηλικία Άννα και να γίνει η Σύλληψη της Παναγίας.
Και όταν η Παναγία έγινε τριών ετών δεν ξέχασαν την υπόσχεσή τους και την οδήγησαν στον Ναό για να την αφιερώσουν στον Θεό.Αρχιερέας εκείνο τον χρόνο ήταν ο Ζαχαρίας, πατέρας του Ιωάννη του Προδρόμου, που και ο ίδιος είχε αποκτήσει με θαυματουργικό τρόπο τον γιο του από την προηγουμένως στείρα Ελισάβετ.
Ο Ζαχαρίας υποδέχθηκε την Παναγία και, έχοντας λάβει πληροφορία από το Άγιο Πνεύμα, την οδήγησε στα Άγια των Αγίων του Ναού, όπου μόνο ο Αρχιερέας μπορούσε να εισέλθει μία φορά τον χρόνο κατά την ημέρα του Εξιλασμού, για να ραντίσει με αίμα από τη θυσία των ζώων την Κιβωτό της Διαθήκης.
Εκεί βρίσκονταν ακόμα οι λίθινες Πλάκες των Δέκα Εντολών, το χρυσό Θυμιατήρι, η χρυσή Στάμνα που περιείχε το μάνα που επί 40 έτη έτρεφε τον Λαό του Ισραήλ στην έρημο, η ράβδος του Ααρών που είχε βλαστήσει, ενώ υπεράνω όλων αυτών βρίσκονταν ολόχρυσα ένδοξα Χερουβείμ.
Ο Αγγελικός κόσμος με έκπληξη και απορία παρακολούθησε την Είσοδο αυτή:
«Άγγελοι την Είσοδον της Πανάγνου ορώντες εξεπλήττοντο, πως η Παρθένος εισήλθεν εις τα Άγια των Αγίων!» (Μεγαλυνάριο Εισοδίων).
Η Παναγία μας, όχι μόνο θα εισέλθει στα Άγια των Αγίων, αλλά θα παραμείνει εκεί για εννιά έτη.
Το δυσεξήγητον εξηγείται: η Θεοτόκος (πρωτότυπον) ήταν ανώτερη του Ναού (αντίγραφο). Όσα βρίσκονταν στα Άγια των Αγίων, αποτελούσαν προτύπωση της Παναγίας.
Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ θα τρέφει με ουράνιο άρτο την Παναγία και εκεί θα προετοιμάζεται με άσκηση, προσευχή, συνομιλία με τον Θεό για το μυστήριο της Σάρκωσης του Λόγου Του.
Στα 12 χρόνια της θα εξέλθει του Ναού και θα επιστρέψει στη Ναζαρέτ, όπου θα μνηστευτεί τον Ιωσήφ, συγγενή από τη γενιά του Δαβίδ, χήρο με παιδιά από άλλο γάμο του, για να την προστατεύσει από τους σκληρούς νόμους των Ιουδαίων όταν θα γινόταν γνωστό ότι η Παρθένος συνέλαβε εκ Πνεύματος Αγίου τον Υιό της τον πρωτότοκον, κατά τον Ευαγγελισμό.
Στην Ελισάβετ και στον Ναό
Λίγο μετά η Παναγία επισκέφτηκε την Ελισάβετ, η οποία επίσης θαυματουργικά είχε συλλάβει τον Πρόδρομο και ήταν έγκυος 6 μηνών.
Το βρέφος σκίρτησε και η Ελισάβετ, πλημμυρισμένη με Άγιο Πνεύμα, φώναξε: «Ευλογημένη συ εν γυναιξί και ευλογημένος ο καρπός της κοιλίας σου…».
Η Παναγία απάντησε:
«Μεγαλύνει η ψυχή μου τον Κύριον και ηγαλλίασε το πνεύμα μου επί τω Θεώ τω σωτήρι μου, ότι επέβλεψεν επί την ταπείνωσιν της δούλης αυτού, ιδού γαρ από του νυν μακαριούσι με πάσαι αι γενεαί».
Κατά τον Σαραντισμό της, η Παναγία θα πάει πάλι τον Ιησού στον Ναό.
Ο δίκαιος Συμεών, ο οποίος είχε λάβει την υπόσχεση του Θεού ότι δε θα πεθάνει πριν δει τον Μεσσία, προφητεύει για τον Ιησού ότι θα αποτελέσει «σημείον αντιλεγόμενον».
Για δε την Παναγία είπε: «αυτής την ψυχήν διελεύσεται ρομφαία» (δίκοπο μαχαίρι).
Τα Απόκρυφα κείμενα
Τα Ευαγγέλια δεν αναφέρουν το γεγονός των Εισοδίων. Οι πληροφορίες που έχουμε υπάρχουν στα Απόκρυφα ή ψευδεπίγραφα κείμενα (Πρωτευαγγέλιο Ιακώβου, Ευαγγέλιο του Ψευδο-Ματθαίου) που η Εκκλησία δεν περιέλαβε στον Κανόνα των 27 Βιβλίων της Καινής Διαθήκης.
Το γεγονός, όμως, των Εισοδίων το βίωνε η Εκκλησία μέσα στη ζωή και στην αρχαία παράδοσή της.
Η Παλαιά Διαθήκη το είχε προαναγγείλει.
Αναφέρεται μια άλλη ατεκνία. Ο Ελκανά και η άλλη Άννα δεν μπορούσαν να αποκτήσουν παιδί. Ύστερα από πολλών χρόνων θερμή προσευχή και την υπόσχεση ότι θα το αφιέρωνε στον Θεό, η στείρα Άννα απέκτησε τον Σαμουήλ, που έγινε μεγάλος προφήτης.
Ο Ψαλμός 44, 10:
«…Παρέστη η βασίλισσα εκ δεξιών σου εν ιματισμώ διαχρύσω περιβεβλημένη, πεποικιλμένη. Άκουσον θύγατερ, και ίδε και κλίνον το ους σου και επιλάθου του λαού σου και του οίκου του πατρός σου∙ και επιθυμήσει ο βασιλεύς του κάλλους σου, ότι αυτός εστί ο Κύριος σου, και προσκυνήσεις αυτώ… Μνησθήσομαι του ονόματός σου εν πάση γενεά και γενεά».
Η γιορτή των Εισοδίων και οι καταβασίες των Χριστουγέννων
Η γιορτή των Εισοδίων καθιερώθηκε το 543 μ.Χ. στα Ιεροσόλυμα, όταν ο Ιουστινιανός εγκαινίασε τον Ναό της Νέας Εκκλησίας ή της Αγίας Μαρίας.
Τον 8ο μ.Χ. αιώνα, μάλλον από τον Άγιο Ανδρέα Κρήτης, τον Ιεροσολυμίτη, διαδόθηκε η γιορτή αυτή στην Κωνσταντινούπολη και τελούνταν στον ναό της Παναγίας Χαλκοπατρείων με την παρουσία του Αυτοκράτορα. Από την ημέρα της γιορτής των Εισοδίων αρχίζουν να ακούγονται στους ναούς οι Καταβασίες των Χριστουγέννων, οι υπέροχοι αυτοί ύμνοι:
«Χριστός γεννάται δοξάσατε∙ Χριστός εξ ουρανών απαντήσατε∙ Χριστός επί γης υψώθητε. Άσατε τω Κυρίω πάσα η γη, κι εν ευφροσύνη, ανυμνήσατε λαοί, ότι δεδόξασται».
Η Παναγία είναι η μητέρα του Θεού και των ανθρώπων
Ονομάστηκε «Θεός μετά Θεόν», «τα δευτερεία της Τριάδος η έχουσα», «η Γέφυρα η μετάγουσα τους εκ γης προς ουρανόν». Γιορτές αφιερωμένες στο Πρόσωπό της είναι η Σύλληψίς της από την Αγία Άννα (9 Δεκεμβρίου), το Γενέσιον (8 Σεπτεμβρίου), ο Ευαγγελισμός (25 Μαρτίου), η Σύναξη την επαύριο των Χριστουγέννων, η Κοίμηση (15 Αυγούστου) και πολλές άλλες αφιερωμένες στα πολλά ονόματα με τα οποία την τιμούν (Άξιον Εστί, Πορταΐτισσα, Φοβερά Προστασία, Γοργοϋπήκοος, Μυρτιδιώτισσα, Φανερωμένη κ.λπ.). Ύμνοι αφιερωμένοι στην Παναγία είναι ο Ακάθιστος Ύμνος, ο Μικρός και ο Μεγάλος Παρακλητικός Κανόνας, απολυτίκια και τροπάρια. Αγαπήθηκε και τιμήθηκε πολύ από τους Αγίους. Αλλά και η Θεοτόκος ανταποκρίθηκε και ανταπέδωσε με ευλογία.
Ταις της Θεοτόκου πρεσβείαις, ο Θεός, ελέησον ημάς. Αμήν!
Απολυτίκιο (Ήχος Δ΄):
Σήμερον της ευδοκίας Θεού το προοίμιον,
και της των ανθρώπων σωτηρίας η προκήρυξις·
εις Άγια των Αγίων η Παρθένος εισάγεται,
του Ναού τον Θεόν φανερούσα Λόγον.
Χαίρε Παρθένε, κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου.
Κοντάκιον (Ήχος Γ΄):
Ο καθαρώτατος Ναός του Σωτήρος, η πολυτίμητος παστάς και παρθένος,
το ιερόν θησαύρισμα της δόξης του Θεού, σήμερον εισάγεται εν τω οίκω Κυρίου·
εορτάσωμεν πάντες λαοί, κραυγάζοντες· Χαίρε, η καθαρά, η Θεοτόκε Παρθένε.
