Σήμερα 5 Δεκεμβρίου η εκκλησία γιορτάζει τον Άγιο Σάββα τον Ηγιασμένο
Ο Άγιος Σάββας ο Ηγιασμένος (439–532) υπήρξε ένας από τους κορυφαίους ασκητές και μοναχούς της Ορθόδοξης Εκκλησίας, του οποίου η ζωή και τα θαύματα καθόρισαν τη μοναστική παράδοση της Παλαιστίνης και της Ιεράς Λαύρας. Από την παιδική του ηλικία στην Καππαδοκία και την πρώιμη αφιέρωση στον μοναχισμό, έως την ίδρυση της Μεγίστης Λαύρας και τη σπουδαία πνευματική του καθοδήγηση, ο βίος του Αγίου Σάββα αποτελεί παράδειγμα αρετής, ταπεινότητας και πίστης. Η πορεία του, γεμάτη ασκητικούς αγώνες, θαύματα και αφοσίωση στην Ορθοδοξία, άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην εκκλησιαστική ιστορία και στη διαμόρφωση της μοναχικής ζωής στην περιοχή της Ιουδαίας.
Η Παιδική ηλικία και η αφιέρωση στον μοναχισμό (439–456).
Ο Άγιος Σάββας ο Ηγιασμένος γεννήθηκε το 439 στη Μουταλάσκη της Καππαδοκίας, από ευσεβείς και εύπορους γονείς. Ο πατέρας του, στρατιωτικός, αναγκάστηκε να μεταβεί με τη σύζυγό του Σοφία στην Αλεξάνδρεια, αφήνοντας τον μικρό Σάββα, τότε μόλις πέντε ετών, στη φροντίδα συγγενών.
Οι προστριβές ανάμεσα στους θείους του για τη διαχείριση της περιουσίας και την ανατροφή του, αλλά και η αυστηρή συμπεριφορά της συζύγου του θείου του, ώθησαν τον Σάββα να στραφεί από μικρός προς τον μοναχισμό. Σε ηλικία οκτώ ετών εισήλθε στη Μονή των Φλαβιανών.
Εκεί διακρίθηκε για την υπακοή, την ταπείνωση, την εγκράτεια και την άσκησή του στις μοναχικές αρετές. Υπερείχε όλων των αδελφών – πάνω από 65 μοναχών – ενώ είχε ιδιαίτερα χαρίσματα πίστης. Ένα χαρακτηριστικό θαύμα της παιδικής του ηλικίας ήταν όταν, κάνοντας το σημείο του Σταυρού, μπήκε σε αναμμένο φούρνο για να πάρει ρούχα που είχε ξεχάσει ο αρτοποιός, χωρίς να πάθει τίποτα.
Η Μετάβαση του Αγίου Σάββα στην Παλαιστίνη, η ζωή στο Κοινόβιο του Αγίου Θεοκτίστου και η πνευματική καθοδήγηση από τον Μέγα Ευθύμιο.
Μετά από δέκα χρόνια άσκησης στη Μονή των Φλαβιανών, ζήτησε ευλογία να μεταβεί στους Αγίους Τόπους για να ζήσει ησυχαστικά. Έφθασε στα Ιεροσόλυμα σε ηλικία 18 ετών και φιλοξενήθηκε στη Μονή του Αγίου Πασσαρίωνος.
Παρά τις προτροπές να παραμείνει εκεί, επιθυμούσε να γίνει αναχωρητής υπό την καθοδήγηση του Μεγάλου Ευθυμίου. Ο Ευθύμιος, βλέποντας το μέλλον του, τον έστειλε στη Μονή του Αββά Θεοκτίστου ώστε να μαθητεύσει πρώτα στο κοινόβιο.
Ο Σάββας έζησε εκεί με υπακοή, νηστεία, αγρυπνία και αγάπη προς τους αδελφούς για δώδεκα χρόνια συνολικά. Κατά την Τεσσαρακοστή συνήθιζε να ασκείται μαζί με τον Μέγα Ευθύμιο στην έρημο του Ρουβά, ακολουθώντας αυστηρή άσκηση μέχρι την κοίμηση του μεγάλου Γέροντα το 473.
Η απομόνωση του Αγίου Σάββα στην έρημο, η ίδρυση της Ιεράς Λαύρας και η ανάδειξή του σε αρχηγό των αναχωρητών (473–493).
Μετά την κοίμηση του Αγίου Ευθυμίου, ο Σάββας αποσύρθηκε στην έρημο Ρουβά και Κουτυλά. Εκεί έζησε τέσσερα χρόνια με απόλυτη αφοβία απέναντι σε θηρία και δαίμονες, και απέκτησε σεβασμό ακόμη και από τους βαρβάρους της περιοχής.
Κατ’ εντολή αγγέλου εγκαταστάθηκε σε σπήλαιο στη χαράδρα των Κέδρων, όπου αργότερα άρχισαν να συρρέουν πολλοί αναχωρητές. Το 483 σχηματίστηκε η πρώτη αδελφότητα της Λαύρας, φτάνοντας σύντομα τους 150 μοναχούς.
Ο Άγιος ανακάλυψε θαυματουργικά το σπήλαιο του Θεοκτίστου, το οποίο μετέτρεψε σε κεντρικό ναό της Λαύρας.
Ωστόσο αντιμετώπισε συκοφαντίες και αντιδράσεις από μοναχούς που επιθυμούσαν να καθαιρεθεί. Ο Πατριάρχης Σαλλούστιος όμως, αναγνωρίζοντας την αγιότητά του, όχι μόνο δεν τον καθαίρεσε αλλά και τον χειροτόνησε πρεσβύτερο.
Οικοδόμηση Ναού Ευαγγελισμού – Προσωρινή αποχώρηση (494–508)
Το 494 ξεκίνησε η ανέγερση της Μεγάλης Εκκλησίας της Θεοτόκου, που ολοκληρώθηκε το 501. Παρά την πνευματική ακμή της Λαύρας, ένα νέο κύμα αντιδράσεων οδήγησε τον Άγιο Σάββα να αποχωρήσει για πέντε χρόνια.
Κατά την απουσία του ίδρυσε νέα κοινόβια στα Γάδαρα και στη Νικόπολη, όπου συγκεντρώθηκαν πολλοί μοναχοί. Όταν επέστρεψε ως ηγούμενος, οι στασιαστές αποχώρησαν στη Νέα Λαύρα, την οποία ο Σάββας, με ανεξικακία, βοήθησε να οργανωθεί.
Η Οικοδόμηση του Ναού του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και προσωρινή αποχώρηση του Αγίου Σάββα (494–508).
Ο Άγιος συνέχισε να ιδρύει Λαύρες και κοινόβια, ενώ η τελευταία εικοσαετία της ζωής του χαρακτηρίστηκε από μεγάλα θαύματα και σπουδαίο αγώνα κατά της αίρεσης του Μονοφυσιτισμού, που τότε υποστήριζε ο αυτοκράτορας Αναστάσιος.
Οι πιέσεις προς τις Ορθόδοξες Εκκλησίες της Ανατολής ήταν ισχυρές, όμως ο Άγιος Σάββας υπήρξε μία από τις μεγαλύτερες μορφές αντίστασης και υπεράσπισης της Ορθοδοξίας.
Η μνήμη του Αγίου Σάββα του Ηγιασμένου τιμάται κάθε χρόνο στις 5 Δεκεμβρίου.
Η κύρια εορτή πραγματοποιείται στη Μεγίστη Λαύρα του Αγίου Σάββα στην Ιερουσαλήμ, όπου φυλάσσεται το ιερό του λείψανο και συνεχίζεται η μοναστική παράδοση που ίδρυσε. Επιπλέον, η γιορτή του τιμάται σε ορθόδοξες εκκλησίες στην Ελλάδα και σε άλλα μέρη του κόσμου, ιδιαίτερα σε ναούς αφιερωμένους στον Άγιο Σάββα ή γενικά σε Αγίους της Παλαιστίνης, προσφέροντας στους πιστούς την ευκαιρία να τιμήσουν τη μνήμη του με προσευχές και λειτουργίες.
