Στις 31 Αυγούστου η Εκκλησία μας τιμά την Κατάθεση της Τιμίας Ζώνης της Υπεραγίας Θεοτόκου.
Η Τιμία Ζώνη αποτελεί το μοναδικό ιερό κειμήλιο που συνδέεται με τον επίγειο βίο της Παναγίας και διαφυλάσσεται μέχρι σήμερα στην Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου, στο Άγιο Όρος, το Περιβόλι της Παναγίας. Κατά την παράδοση, η ίδια η Θεοτόκος ύφανε την Τιμία Ζώνη από τρίχες καμήλας, την οποία παρέδωσε στον Απόστολο Θωμά.
Ένα ανεκτίμητο ιερό κειμήλιο, που μέσα στους αιώνες αποτελεί σημείο ευλογίας, παρηγοριάς και προσφυγής των πιστών στη Χάρη της Παναγίας.
Χρυσῆν κορωνίδ’ οἷα, σεμνὴ Παρθένε, Τῷ τοῦ χρόνου τίθημι σὴν Ζώνην τέλει.
Θέντο σορῷ Ζώνην πρώτῃ Πανάγνου Τριακοστῇ.
Οι πληροφορίες που έχουμε για τον επίγειο βίο της Θεοτόκου είναι λιγοστές. Προέρχονται κυρίως από την Καινή Διαθήκη, αλλά και από την ιερά παράδοση, η οποία διασώζεται ήδη από τους αποστολικούς χρόνους. Μετά την Ανάληψη του Κυρίου, η Παναγία παρέμεινε στα Ιεροσόλυμα, συμμετέχοντας στη ζωή της πρώτης χριστιανικής κοινότητας και αποτελώντας ζωντανή παρουσία μέσα στην πρώτη Εκκλησία.
Τη φροντίδα και την προστασία της είχε αναλάβει ο αγαπημένος μαθητής του Κυρίου, ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Ιωάννης, σύμφωνα με την εντολή του ίδιου του Χριστού πάνω στον Σταυρό: «Ἰδοὺ ἡ μήτηρ σου» (Ιω. 19, 27). Έτσι, μέχρι την Κοίμησή της, η Θεοτόκος έζησε στα Ιεροσόλυμα, κοντά στην πρώτη Εκκλησία και στους μαθητές του Υιού της, παραμένοντας για τους πρώτους χριστιανούς πηγή παρηγοριάς, ενίσχυσης και πνευματικής μητρικής παρουσίας.
Οι τελευταίες στιγμές της επίγειας ζωής της είναι θαυμαστές και συγκινητικές. Κοντά της βρέθηκαν οι Απόστολοι, οι οποίοι έφτασαν από τα πέρατα της οικουμένης στα Ιεροσόλυμα με τρόπο θαυμαστό, «επί νεφελών». Και τότε, ο ίδιος ο Κύριος εμφανίστηκε θριαμβευτικά «επί νεφελών», με τη συνοδεία πλήθους αγγέλων. Η Θεοτόκος προσευχήθηκε στον Υιό της, παρηγόρησε τους Αποστόλους, υποσχόμενη ότι θα είναι πάντα κοντά στην Εκκλησία για να μεσιτεύει στον Υιό της, και παρέδωσε την πανάμωμη ψυχή της στον Κύριο.
Οι Απόστολοι εναπόθεσαν την Αγία Σορό της Θεοτόκου σε «καινόν μνημείον» στη Γεθσημανή. Εκεί η Αγία Ελένη αργότερα έκτισε το ναό της Κοιμήσεως. Τρεις μέρες μετά την κοίμηση, όπως λέγεται, κατέβηκε ο Κύριος με τη συνοδεία των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ και πλήθους αγγέλων. Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ με εντολή του Κυρίου παρέλαβε την Αγία Σορό της Θεοτόκου, και όλοι μαζί ανήλθαν στους ουρανούς. Η θαυμαστή Μετάσταση της Θεομήτορος είχε συντελεστεί. Το ιερό Σώμα της ενώθηκε πάλι με την αγνή ψυχή της.
Ο Απόστολος Θωμάς και η Τιμία Ζώνη
Ο Απόστολος Θωμάς ήταν ο μόνος από τους Αποστόλους που είδε τη θαυμαστή Μετάσταση της Θεοτόκου. Δεν είχε μπορέσει να παρευρεθεί στην κηδεία της, καθώς βρισκόταν στις Ινδίες.
Εκεί, έπειτα από τρεις ημέρες μετά την Έξοδο της Θεοτόκου και ενώ τελούσε τη Θεία Λειτουργία, βρέθηκε στη Γεθσημανή με θαυμαστό τρόπο και είδε όλα όσα συνέβησαν. Τότε παρακάλεσε την Παναγία να του δώσει για ευλογία τη Ζώνη της. Και εκείνη, καθώς ανέβαινε στους ουρανούς, του έριξε το Ιερό Κειμήλιο: «πρὸς δόξαν ἀκήρατον, ἀνερχομένη Ἁγνή, χειρί σου δεδώρησαι τῷ Ἀποστόλῳ Θωμᾷ, τὴν πάνσεπτον Ζώνην σου», όπως ψάλλουμε στο απολυτίκιο της εορτής της Καταθέσεως της Τιμίας Ζώνης.
Ο Απόστολος Θωμάς στη συνέχεια πληροφόρησε και τους υπόλοιπους Αποστόλους για τα θαυμαστά αυτά γεγονότα και τους έδειξε την Αγία Ζώνη της Παναγίας. Εκείνοι δοξολόγησαν τον Θεό και του ζήτησαν να τους ευλογήσει, καθώς ήταν ο μόνος που αξιώθηκε να δει την ένδοξη Μετάσταση της Θεοτόκου. Τη διαφύλαξη της Αγίας Ζώνης ανέλαβαν δύο φτωχές και ευσεβείς γυναίκες στα Ιεροσόλυμα, οι οποίες φρόντιζαν τη Θεοτόκο. Παρέλαβαν με ευλάβεια το ιερό κειμήλιο και, από τότε, το έργο της διαφύλαξής του συνεχιζόταν από γενιά σε γενιά, από μία ευλαβή παρθένο καταγόμενη από την οικογένεια αυτή.
Η Τιμία Ζώνη στην Κωνσταντινούπολη
Η ανακομιδή της Τιμίας Ζώνης και η μεταφορά της στην Κωνσταντινούπολη έγινε από τον αυτοκράτορα Αρκάδιο (395–408). Η υποδοχή της στη Βασιλεύουσα ήταν λαμπρότατη. Ο αυτοκράτορας κατέθεσε την Τιμία Ζώνη της Θεοτόκου σε λειψανοθήκη που ονόμασε «Αγία Σορό».
Η κατάθεση έγινε στις 31 Αυγούστου, τελευταία ημέρα του εκκλησιαστικού έτους. Στην πόλη του Αγίου Κωνσταντίνου, της οποίας Υπέρμαχος Στρατηγός και Προστάτις ήταν η Θεοτόκος, θα φυλασσόταν πλέον η Αγία Ζώνη της Θεομήτορος.
Η κόρη του Αρκαδίου, η αυτοκράτειρα Πουλχερία, ανήγειρε λαμπρό ναό προς τιμήν της Παναγίας, τον περίφημο ναό της Θεοτόκου των Χαλκοπρατείων. Στον ναό αυτό η αυτοκράτειρα κατέθεσε την Αγία Ζώνη της Παναγίας. Η ίδια, μάλιστα, η Πουλχερία κέντησε με χρυσή κλωστή την Τιμία Ζώνη, διακοσμώντας την. Η χρυσή αυτή κλωστή είναι ευδιάκριτη και σήμερα στο τμήμα που φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου.
Ο αυτοκράτορας Ιουστίνος Β΄ και η σύζυγός του Σοφία ανακαίνισαν τον ιερό ναό των Χαλκοπρατείων και ανήγειραν εκεί και το παρεκκλήσιο της Αγίας Σορού. Εκεί, μέσα σε λειψανοθήκη και πάνω στην Αγία Τράπεζα, φυλασσόταν η Τιμία Ζώνη της Θεοτόκου.
Η ευλάβεια των πιστών
Πλήθος πιστών συνέρρεαν να την προσκυνήσουν με ευλάβεια, ζητώντας από την Παναγία να μεσιτεύσει με τις πρεσβείες της στον Κύριο. Πλήθος θαυμάτων επιτέλεσε η Τιμία Ζώνη. Άνθρωποι δυστυχισμένοι και πονεμένοι βρήκαν λύτρωση με τη θαυματουργή δύναμή της. Για τον λόγο αυτό υμνήθηκε από φημισμένους ανθρώπους της εποχής. Με τη χάρη της Παναγίας, καθαγιάζει τους πιστούς που προσέρχονται ευλαβικά για να την προσκυνήσουν. Τους ανυψώνει από τη φθορά, τους απαλλάσσει από ασθένειες και θλίψεις.
Στη συνέχεια, η Αγία Ζώνη τεμαχίστηκε και τεμάχιά της μεταφέρθηκαν σε διάφορους ναούς της Κωνσταντινούπολης. Μετά την άλωση της Πόλης από τους Σταυροφόρους το 1204, κάποια τεμάχια αρπάχτηκαν από τους κατακτητές και μεταφέρθηκαν στη Δύση. Ένα μέρος όμως διασώθηκε και παρέμεινε στην Κωνσταντινούπολη και μετά την απελευθέρωση της Πόλης από τον Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγο.
Φυλασσόταν στον ιερό ναό της Θεοτόκου των Βλαχερνών. Η τελευταία αναφορά για την Τιμία Ζώνη είναι ενός ανώνυμου Ρώσου προσκυνητή στην Κωνσταντινούπολη, μεταξύ του 1424 και 1453. Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους το 1453, είναι άγνωστο τι απέγινε το υπόλοιπο μέρος της Αγίας Ζώνης. Έτσι, το μοναδικό σωζόμενο τμήμα είναι αυτό που φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, όπου έφτασε με εξαιρετικά περιπετειώδη τρόπο.
Ο χρυσός σταυρός του Αγίου Κωνσταντίνου
Σύμφωνα με την παράδοση, ο Άγιος Κωνσταντίνος είχε κατασκευάσει έναν χρυσό σταυρό για να τον προστατεύει στις εκστρατείες. Στη μέση του σταυρού είχε τοποθετηθεί τεμάχιο Τιμίου Ξύλου. Ο σταυρός έφερε επίσης θήκες με άγια λείψανα Μαρτύρων και ένα τεμάχιο της Τιμίας Ζώνης.
Όλοι οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες έπαιρναν αυτόν τον σταυρό στις εκστρατείες. Το ίδιο έπραξε και ο αυτοκράτορας Ισαάκιος Β΄ Άγγελος (1185–1195) σε μία εκστρατεία εναντίον του ηγεμόνα των Βουλγάρων Ασάν. Νικήθηκε όμως και, μέσα στον πανικό, ένας ιερέας πέταξε τον Σταυρό στο ποτάμι, για να μην τον βεβηλώσουν οι εχθροί. Μετά από μερικές ημέρες, όμως, οι Βούλγαροι τον βρήκαν. Έτσι πέρασε στα χέρια του Ασάν.
Οι Βούλγαροι ηγεμόνες, μιμούμενοι τους Βυζαντινούς αυτοκράτορες, έπαιρναν μαζί τους στις εκστρατείες τον σταυρό. Σε μια μάχη, όμως, εναντίον των Σέρβων, ο βουλγαρικός στρατός νικήθηκε από τον Σέρβο ηγεμόνα Λάζαρο (1371–1389). Ο Λάζαρος αργότερα δώρισε τον σταυρό του Αγίου Κωνσταντίνου στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, μαζί με το τεμάχιο της Τιμίας Ζώνης.
Η Τιμία Ζώνη στο Βατοπαίδι
Οι Άγιοι Πατέρες της Ιεράς Μονής διασώζουν και μια παράδοση, σύμφωνα με την οποία η Τιμία Ζώνη της Θεοτόκου αφιερώθηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου από τον αυτοκράτορα Ιωάννη ΣΤ΄ Καντακουζηνό (1341–1354), ο οποίος στη συνέχεια παραιτήθηκε από το αξίωμα, εκάρη μοναχός με το όνομα Ιωάσαφ και μόνασε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου.
Η Τιμία Ζώνη και η Χάρη της Παναγίας
Τα θαύματα που πραγματοποίησε και πραγματοποιεί η Τιμία Ζώνη είναι πολλά. Βοηθά ειδικά τις στείρες γυναίκες να αποκτήσουν παιδί. Αν ζητήσουν με ευλάβεια τη βοήθεια της Παναγίας, τους δίδεται τεμάχιο κορδέλας που έχει ευλογηθεί στη λειψανοθήκη της Αγίας Ζώνης. Αν έχουν πίστη, καθίστανται έγκυες.
Η Τιμία Ζώνη παραμένει μέχρι σήμερα ένα ανεκτίμητο ιερό κειμήλιο της Ορθοδοξίας και μια διαρκής μαρτυρία της τιμής και της ευλάβειας της Εκκλησίας προς την Υπεραγία Θεοτόκο.
Πηγη greekaffair.gr
