Η Σύναξη των Αγίων Δώδεκα Αποστόλων στις 30 Ιουνίου. Ποιοι ήταν οι Απόστολοι, γιατί ονομάζονται «δώδεκα λύχνοι της Θείας χάριτος» και τι σημαίνει η εορτή.
Σήμερα 30 Ιουνίου η εκκλησία μας γιορτάζει την σύναξη των Αγίων 12 Αποστόλων: Ποιοι ήταν οι Δώδεκα Απόστολοι, μαθητές του Χριστού;
Το άρθρο υπογράφει ο θεολόγος και συγγραφέας Γιώργος Φουκαδάκης στο Greekaffair.gr.
Των Αγίων Δώδεκα Αποστόλων αμέσως μετά την εορτή των Πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου (29 Ιουνίου).
Η Σύναξή τους υπενθυμίζει το σπουδαίο έργο που επιτέλεσαν στη θεμελίωση της Εκκλησίας και στην αναγέννηση του κόσμου. Ο ίδιος ο Κύριος ονόμασε τους μαθητές Του «Αποστόλους», καθώς μετά την μετά την Πεντηκοστή θα γίνονταν οι απεσταλμένοι Του στον κόσμο για να μεταδώσουν το μήνυμα της σωτηρίας του ανθρώπου.
Οι Δώδεκα Απόστολοι
Ο Κύριος καλεί τους πρώτους μαθητές Του στη Λίμνη της Τιβεριάδας. Ήταν ψαράδες και τους ζητά να τον ακολουθήσουν και να γίνουν, πλέον, αλιείς ανθρώπων.
«Ευθέως» εκείνοι εγκατέλειψαν τα δίχτυα τους και ακολούθησαν τον Διδάσκαλο. Ο Κύριος, αρκετές φορές, συναντά τον άνθρωπο στην ευλογημένη ώρα της εργασίας του (στα δίχτυα, στο τελωνείο, στη βοσκή των προβάτων). Επιλέγει δώδεκα, όσοι ήταν οι γιοι του Πατριάρχη Ιακώβ, οι δώδεκα φυλές του Ισραήλ, οι θρόνοι που θα καθίσουν στη Βασιλεία Του.
Ο Ανδρέας ο πρωτόκλητος τιμαται η μνημη του († 30 Νοεμβρίου), μαθητής προηγουμένως του Ιωάννη Προδρόμου που τον άκουσε να δείχνει τον Αμνό του Θεού, ήταν ο πρώτος μαθητής που κάλεσε ο Κύριος. Ο Πέτρος, ο αδελφός του Ανδρέα, γιος του Ιωνά, ψαράς, ο οποίος είχε οικογένεια όταν τον κάλεσε ο Κύριος.
Ο Ιάκωβος τιμάται η μνήμη του († 30 Απριλίου) με τον αδελφό του Ιωάννη, παιδιά του Ζεβεδαίου, πλούσιοι ψαράδες, με δικό τους πλοιάριο.
Ο Φίλιππος εορτάζεται η μνήμη του († 14 Νοεμβρίου), είχε τον φίλο του Ναθαναήλ (Βαρθολομαίος), χωρίς δόλο Ισραηλίτης, που τον προσκάλεσε να γνωρίσει τον Κύριο, ενώ βρισκόταν κάτω από μια συκιά.
Ο Ματθαίος ο τελώνης τιμάται απά την εκλησσία στις († 16 Νοεμβρίου). Ο Ευαγγελιστής Ματθαίος που ο Κύριος τον συνάντησε στο τελωνείο του και του ζήτησε να τον ακολουθήσει. Αμέσως, άφησε το τελωνείο του και τον ακολούθησε. Ο Κύριος θα του αποκαλύψει αργότερα στοιχεία από τη Δευτέρα και ένδοξη Παρουσία Του, «όταν έλθει ο Υιός του ανθρώπου, εν τη δόξη αυτού», στην περικοπή της Τελικής Κρίσης των ανθρώπων! Το Ευαγγέλιό του έχει πλούσια προφητικά στοιχεία τα οποία θα προηγηθούν του τέλους της ιστορίας!
Ο Θωμάς († 6 Οκτωβρίου) ο λεγόμενος Δίδυμος, ο απιστήσας για λίγο μετά την Ανάσταση. Δεν ήθελε μόνο να δει αλλά και να ψηλαφίσει τον Κύριο, να βάλει το δάχτυλό του στα σημάδια από τα καρφιά και στις πληγές! Και ο Κύριος, με άκρα ταπείνωση, παρουσιάζεται για να Τον ψηλαφίσει και του ζητά να μην είναι άπιστος, αλλά πιστός.
Ακόμη μαθητές του Κυρίου ο Ιάκωβος του Αλφαίου, όπου η μνήμη του γιορτάζεται στις († 9 Οκτωβρίου), ο Ιούδας ο Θαδδαίος, τιμάται από την εκκλησία στις († 19 Ιουνίου) ο Σίμων ο Κανανίτης η Ζηλωτής τιμάται η μνήμη του στις († 10 Μαΐου) και Ιούδας ο Ισκαριώτης, ο προδότης του Διδασκάλου Του.
«Τα μωρά του κόσμου εξελέξατο ο Θεός, ίνα τους σοφούς καταισχύνη τα ισχυρά, και τα αγενή του κόσμου και τα εξουθενημένα εξελέξατο ο Θεός και τα μη όντα, ίνα τα όντα καταργήση, όπως μη καυχήσηται πάσα σαρξ ενώπιον του Θεού» (Παύλος).
Άνθρωποι απλοί, αγράμματοι ψαράδες, επιλέγονται για να αναμετρηθούν με τους κατά κόσμον σοφούς. Και τα μωρά του κόσμου νίκησαν, γιατί έλαβαν τη Χάρη του Θεού, το Πνεύμα Του. Κανένας δεν μπορεί να καυχηθεί πλέον, η ταπείνωση είναι ο μόνος δρόμος προς τον Θεό.
«Υμείς εστέ το φως του κόσμου», τους λέγει ο Κύριος. Δεν μπορεί να κρυφτεί πόλη που είναι επάνω σε όρος. Το φως τους θα λάμψει στους ανθρώπους. Τα καλά έργα τους θα είναι το κριτήριο της αναγνώρισής τους από τον κόσμο, για να δοξαστεί μέσω αυτών ο Θεός.
Μεγάλα γεγονότα στη ζωή των 12 μαθητών πριν την Ανάσταση
Ως μαθητές έζησαν συγκλονιστικά γεγονότα:
1. Η επί του Όρους Ομιλία του Ιησού (οι Μακαρισμοί)
Οι μαθητές άκουσαν από τον Κύριο, μαζί με τους όχλους, τη διδασκαλία του για την πορεία προς τη Βασιλεία των Ουρανών. «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι…». Ευλογημένοι θα είναι οι ταπεινοί, όσοι πονούν για το κακό που υπάρχει στον κόσμο, όσοι είναι πραείς, όσοι αγωνίζονται για τη δικαιοσύνη, είναι ελεήμονες, καθαροί στην καρδιά, ειρηνικοί, όσοι διώκονται για να επικρατήσει το θέλημα του Θεού. Τώρα δίνεται νέα εντολή: «Να αγαπάτε τους εχθρούς σας»! Για να γίνουν τέλειοι, όπως ο
Θεός Πατέρας. Τους παραδίνεται, ακόμα, από τον Κύριο η Κυριακή προσευχή, το Πάτερ ημών.
2. Οι Παραβολές
Ακούνε τις συμβολικές διηγήσεις, ώστε με απλό τρόπο να κατανοήσουν τη Βασιλεία του Θεού. Ο καλός σπορέας που ρίχνει το σπόρο του σε διάφορα εδάφη. Το χαμένο πρόβατο που ο ποιμένας αφήνει τα 99 για να το βρει και γίνεται μεγάλη χαρά όταν το ανακαλύπτει. Το μεγάλο δείπνο ετοιμάστηκε για όλους, αλλά λίγοι τελικά ήταν οι εκλεκτοί. Οι πέντε φρόνιμες και οι πέντε ανόητες παρθένες. Ο Άσωτος που ήλθε εις εαυτόν. Ο καλός Σαμαρείτης που περιθάλπει τον πονεμένο πλησίον.
3. Τα «σημεία»-θαύματα της Βασιλείας του Θεού
Οι μαθητές βλέπουν νεκρούς να ανασταίνονται από τον Κύριο, παράλυτους και τυφλούς να θεραπεύονται, δαιμονισμένους να γίνονται υγιείς. Αποκαλύπτεται η Βασιλεία του Θεού που έρχεται, που είναι ήδη παρούσα, ένα κόσμο όπου δε θα υπάρχει θάνατος, ασθένεια, πόνος, λύπη στεναγμός.
«Τίνα με λέγουσιν οι άνθρωποι είναι;» Ο Πέτρος.
Ο Κύριος απευθύνει στους μαθητές Του το παραπάνω ερώτημα, αν και γνωρίζει από πριν την απάντηση. Άλλοι λένε, Κύριε, ότι είσαι ο Ηλίας, άλλοι ο Βαπτιστής, άλλοι ο Ιερεμίας ή ένας από τους προφήτες. «Εσείς ποιος λέτε ότι είμαι;» Την απάντηση δίνει ο Πέτρος: «Συ ει ο Υιός του Θεού του ζώντος!». Ο Κύριος παίρνει τον λόγο: Αυτό δεν είναι δικό σου, Πέτρο. Σου το αποκάλυψε ο Πατέρας μου. Γι’ αυτό σου λέω: «Συ ει Πέτρος και επί ταύτη τη πέτρα οικοδομήσω μου την Εκκλησίαν, και πύλαι άδου ου
κατισχύσουσιν αυτής. Και δώσω σοι τας κλεις της Βασιλείας των Ουρανών»!
Στον Μυστικό Δείπνο ο Πέτρος δε θέλει να αφήσει τον Δάσκαλο να του πλύνει τα πόδια, αλλά τελικά υποχωρεί καθώς, χωρίς αυτό, δεν μπορεί να είναι μαθητής του Κυρίου.
Υπόσχεται ότι δε θα αρνηθεί ποτέ τον Ιησού. Ο Κύριος, όμως, προλέγει την τριπλή άρνησή του. Κατά τη σύλληψη του Κυρίου, κόβει το αυτί του δούλου του αρχιερέα Μάλχου, προσπαθώντας να εφαρμόσει ένα αντίθετο με τη διδασκαλία του Κυρίου πνεύμα. Ενώπιον μιας νεαρής δούλης, κάποιου που τον είδε να ζεσταίνεται, του άλλου δούλου του αρχιερέα, θα τον αρνηθεί τρεις φορές λίγο πριν λαλήσει ο
πετεινός.
Μετά την Ανάστασή Του, ο Κύριος θα συναντήσει πάλι τον Πέτρο. Είναι συγκλονιστικός ο διάλογος:
-«Σίμων Ιωνά, αγαπάς με πλείον τούτων;» Στην πρώτη ομολογία του Πέτρου, ο Κύριος του λέει: «Βόσκε τα αρνία μου».
-«Σίμων Ιωνά, αγαπάς με;» Στη δεύτερη ομολογία του, ο Κύριος του λέει: «Ποίμαινε
τα πρόβατα μου».
-«Σίμων Ιωνά φιλείς με;». Λυπήθηκε ο Πέτρος για την τρίτη ερώτηση, αλλά πάλι για
τρίτη φορά (όσες φορές τον είχε αρνηθεί» ομολόγησε ότι αγαπά τον Κύριο. «Βόσκετα πρόβατά μου», του είπε ο Κύριος, και αφού του μίλησε για το μαρτυρικό τέλος του, του λέγει: «Ακολούθα με»!
Ιεραποστολή των μαθητών
«Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη, βαπτίζοντες αυτούς…» ήταν η εντολή του Κυρίου, που θα παραμείνει μαζί μας «έως της συντελείας των αιώνων». Η αποστολή των μαθητών ως Αποστόλων της Εκκλησίας, τους το ξεκαθαρίζει, δε θα είναι εύκολη, παρά το ότι θα λάβουν Πνεύμα Άγιο. «Ιδού αποστέλλω υμάς, ως πρόβατα, εν μέσω λύκων»! (Ο κόσμος ποτέ δε θα είναι εύκολος). Γι’ αυτό τους
ζητάει: «Γίνεσθε ουν φρόνιμοι ως όφεις και ακέραιοι ως περιστεραί»! Η σοφία, σύνεση του φιδιού, η προστασία στο κεφάλι του, το κρύψιμο του το μισό χρόνο. Η ακεραιότητα του περιστεριού, η καθαρότητά του.
Οι Έλληνες! Η ώρα της δόξας του Θεού.
Οι Έλληνες, εκφραστές της ελληνικής φιλοσοφίας και του τρόπου ζωής, ήλθαν στον ελληνιστή Φίλιππο και ζήτησαν να δουν τον Ιησού. Εκείνος τους έφερε στον Ανδρέα και όλοι μαζί ήλθαν προς τον Κύριο. «Ελήλυθεν η ώρα ίνα δοξασθή ο Υιός του Ανθρώπου», είπε τότε ο Κύριος. Η υπόκλιση της σοφίας του κόσμου στη δόξα του Θεού!
Ο Ιωάννης ο Ευαγγελιστής, ο συγγραφέας της Αποκάλυψης
«Εν αρχή ην ο Λόγος. Και ο λόγος σαρξ εγένετο». Ο λόγος και η φιλοσοφία γεννήθηκαν στη Μίλητο και στην Έφεσο, τον 5 ο αι. π.Χ., με τους προσωκρατικούς φιλοσόφους. Ο σημαντικότερος εκφραστής του λόγου, ο Ηράκλειτος, γεννήθηκε και έδρασε στην Έφεσο. Αργότερα, τον 1 ο μ.Χ. αιώνα, η ίδια πόλη γαλούχησε τον Ιωάννη τον Θεολόγο, τον Ευαγγελιστή, τον αγαπημένο μαθητή του Κυρίου.
Ο Ιωάννης (μαζί με τον Πέτρο και τον Ιάκωβο) βρίσκεται ενώπιον της Μεταμόρφωσης του Κυρίου, στο Όρος Θαβώρ, στην αποκάλυψη της δόξας Του, λίγο πριν το Πάθος και την Ανάστασή Του. Ο «υιός της βροντής», όπως ονομάστηκε! Στο Μυστικό Δείπνο ο Πέτρος του ζητά να ρωτήσει τον Κύριο ποιος θα τον προδώσει.
Και ο ίδιος δεν το αρνείται, «επιπεσών επί το στήθος του Ιησού» μαθαίνει για τον Ιούδα. Αργότερα, τη στιγμή της Σταυρικής θυσίας Του ο Κύριος θα του εμπιστευτεί την Παναγία, να την προσέχει ως νέος υιός της. Μαζί θα θαυμάσουνπεριδιαβαίνοντας από τη θάλασσα τον Άθω και η Παναγία θα ζητήσει από τον Κύριο να γίνει το Περιβόλι της, η μεγάλη σύγχρονη παλαίστρα των Αγιορειτών ασκητών.
Η Πεντηκοστή
Ο ερχομός του Αγίου Πνεύματος, κατά την Πεντηκοστή, η Ουράνια σάλπιγγα ως βίαιη πνοή, οι πύρινες γλώσσες, η γλωσσολαλιά ως αντίδοτο της σύγχυσης και τα άλλα Χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος μεταμορφώνουν τους μαθητές. Έγιναν μάρτυρες όχι μόνο της Ανάστασης του Χριστού, αλλά και του Αγίου Πνεύματος, το οποίο πλέον θα τους καθοδηγεί στο έργο τους. Στο εξής θα το ομολογούν: «Πάντες ημείς εσμέν μάρτυρες (και του Αγίου Πνεύματος)».
Ο μεταμορφωμένος Πέτρος πείθει με το κήρυγμά του την ημέρα της Πεντηκοστής. 3.000 μετανόησαν και βαπτίστηκαν εκείνη τη μέρα, ίσως κάποιοι από αυτούς να ήταν προηγουμένως φοβεροί διώκτες του Κυρίου! Στο όνομα του Χριστού, γίνονται τώρα φοβερά θαύματα. Χωλοί περπατούν, άρρωστοι θεραπεύονται, νεκροί ανασταίνονται.
Και μόνο στη «σκιά του Πέτρου» να βρεθείς με πίστη, γίνεσαι καλά. Το Συνέδριο των Ιουδαίων δε φοβίζει τους Αποστόλους. «Πειθαρχείν δει Θεώ μάλλον ή ανθρώποις». Όσοι τους πολεμούν γίνονται «Θεομάχοι»!
Το κέντρο της ζωής της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων, της Πρώτης Εκκλησίας, αποτελεί «η Σύναξη επί τω αυτώ», η τέλεση του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας, η ανάμνηση του Μυστικού Δείπνου και η αδιάλειπτη παρουσία του Κυρίου στη ζωή των πιστών. Κύρια χαρακτηριστικά της θα γίνουν η «κοινοκτημοσύνη» (τα υλικά αγαθά γίνονται κοινά, η αγάπη και η ελευθερία σε κάνει να τα μοιράζεσαι! Δεν υπάρχει αδελφός που να στερείται των αναγκαίων για τη ζωή και την οικογένειά του)
και οι «αγάπες» (τα κοινά δείπνα που ενδυναμώνουν τις σχέσεις και την κοινωνία
των πιστών).
Η Αποστολική Σύνοδος (48 μ.Χ.) αποφασίζει, με την καθοδήγηση του Αγίου Πνεύματος, το άνοιγμα της Εκκλησίας σε όλο τον κόσμο. Η Εκκλησία ιδρύεται στον κόσμο για όλο τον κόσμο, όλη την ανθρωπότητα. Είναι αποστολική, οικουμενική, πανανθρώπινη. Με τους Αποστόλους της, και τον Απόστολο των Εθνών Παύλο, θα εφαρμοστεί η εντολή του Κυρίου: «μαθητεύσατε πάντα τα έθνη». Σε όλο τον κόσμο ιδρύονται τοπικές Εκκλησίες, εγκαθίστανται επίσκοποι, σε μια Αποστολική διαδοχή, μια συνέχεια που φτάνει ανόθευτη πίσω στον χρόνο στον ίδιο τον Κύριο.
Το μαρτύριο των 12 Αποστόλων
Μόνο ο Ιωάννης ο Ευαγγελιστής, ο αγαπημένος μαθητής του Κυρίου, που μάλλον αυτός αγάπησε περισσότερο από όλους τους άλλους τον Χριστό και έζησε από κοντά το Πάθος και τον Σταυρό του Κυρίου, είχε ειρηνικό τέλος σε βαθύ γήρας, στην Έφεσο. Έγινε μετάσταση στον ουρανό του αγίου σώματος του και δε βρέθηκε στον τάφο.
Όλοι οι άλλοι μαθητές είχαν φρικτό τέλος, μαρτύρησαν για την πίστη τους στον Χριστό και στην Εκκλησία Του.
Οι πρωτοκορυφαίοι Πέτρος και Παύλος μαρτύρησαν στη Ρώμη· ο μεν Πέτρος με σταυρικό θάνατο, σταυρωμένος ανάποδα με την κεφαλή προς τη γη, ο δε Παύλος με αποκεφαλισμό.
• Ο άγιος Ανδρέας ο Πρωτόκλητος μαρτύρησε στην Πάτρα με σταυρικό θάνατο, σε σταυρό σχήματος Χ.
• Ο άγιος Ιάκωβος, ο αδελφός του αγίου Ιωάννου θανατώθηκε πρώτος από όλους τους Αποστόλους από τον Ηρώδη Αγρίππα, με αποκεφαλισμό στα Ιεροσόλυμα.
• Ο άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος και Ευαγγελιστής εξορίστηκε στην Πάτμο και εκοιμήθη ειρηνικά στην Έφεσο.
• Ο άγιος Φίλιππος σταυρώθηκε στην Ιεράπολη της Συρίας.
• Ο άγιος Θωμάς μαρτύρησε στην Ινδία, όπου τρυπήθηκε με λόγχες και ακόντια και παρέδωσε εκεί την ψυχή του.
• Ο άγιος Βαρθολομαίος σταυρώθηκε στην περιοχή της Ινδίας (κατά την παράδοση στην Ουρβανούπολη).
• Ο άγιος Ματθαίος μαρτύρησε με λιθοβολισμό και πυρ στην Ιεράπολη της Συρίας.
• Ο άγιος Ιάκωβος ο του Αλφαίου σταυρώθηκε και παρέδωσε το πνεύμα του επί του σταυρού.
• Ο άγιος Σίμων ο Ζηλωτής και Κανανίτης μαρτύρησε με σταυρικό θάνατο στη Μαυριτανία της Αφρικής.
• Ο άγιος Ιούδας ο Θαδδαίος θανατώθηκε με τόξα και βέλη στη Μεσοποταμία, κρεμασμένος σε δέντρο.
• Ο άγιος Ματθίας υπέστη μαρτυρικό θάνατο με φρικτά βασανιστήρια στην Αιθιοπία.
Πηγη Greekaffair.gr
